Geplaatst op: 02-02-2021
Auteur: Marc Gerlings
NRIT
Publicatie: 2020-06

Professional Doctorate kan kennisverschuiving in gastvrijheidssector opleveren

Strategie, onderzoek, en managementontwikkeling in PD-school

Professional Doctorate kan kennisverschuiving in gastvrijheidssector opleveren
Innovatie en versterking van kennis in de gastvrijheidssector is hard nodig. De Professional Doctorate kan strategisch en operationeel een groot verschil maken.

In de afgelopen tien jaar is het kennisniveau in de gastvrijheidssector sterk verbeterd. Toch is een verdere versterking van de kennisinfrastructuur in de gastvrijheidssector noodzakelijk. Met de komst van een nieuwe titel Professional Doctorate voor het domein Leisure, Tourism & Hospitality kunnen onderzoektalenten nog beter innovatie in de sector aanjagen.

De hogescholen met leisure-, toerisme- en hospitalityopleidingen ontwikkelen samen het nieuwe Professional Doctorate programma. Het is onderdeel van een pilot van vier jaar voor meerdere sectoren, onder regie van de Vereniging Hogescholen. Het Centre of Expertise Leisure, Tourism & Hospitality (CELTH) is betrokken als procesbegeleider.

Voor de jaren 2022 en verder wordt gerekend met 15 tot 20 Professional Doctorate plaatsen

CELTH maakt zich sterk voor deze nieuwe zogenaamde ‘derde cyclus’, een opleiding die volgt op de bachelor en master in het hoger onderwijs. "Het is de kans om kennis én kunde in de sector naar een hoger niveau te tillen”, meldt Menno Stokman, directeur van CELTH. Het gastvrijheidsdomein wordt gekenmerkt door veel midden- en kleinbedrijven. Toch zie je ook hier de afgelopen jaren een schaalvergroting en toenemende professionalisering. Dat was al decennia zichtbaar in de hotellerie en is nu ook al jaren duidelijk aan de orde in de horeca, de vakantieparken, commerciële leisure en de reismarkt. In deze bedrijven wordt op hoog niveau strategisch en operationeel gedacht en geschakeld. Voor de professionals binnen de middelgrote en grote spelers in deze sector is het Professional Doctorate een interessante volgende stap. Het plan voor deze nieuwe manier van opleiden, onderzoek en coaching vroeg veel voorbereidingstijd.

De ontwikkeling van een praktijkgerichte doctorsgraad binnen het domein Leisure, Tourism & Hospitality is gewenst, gegeven de sterk veranderende en complexe beroepspraktijk binnen het domein en de toenemende behoefte aan hooggekwalificeerde professionals. Het domein groeit wereldwijd en staat voor grote uitdagingen. Dit vraagt om nieuwe expertise, andere concepten en extra onderzoek. Nu moet het plan nog door de minister van onderwijs geaccordeerd worden maar dat lijkt geen probleem. De noodzaak tot versterking van management in toerisme is duidelijk in Den Haag. Adviesorgaan Rli liet aan politiek Den Haag weten dat de sector een sterkere kennisinfrastructuur nodig heeft.

Vergelijking met promotietraject

De PD is te vergelijken met een promotietraject bij een Universiteit. Bij de PD voorstellen investeren de sector en de overheid gezamenlijk in een nieuwe pool van praktijkgerichte onderzoekers. Daar staat tegenover dat deze doctors tijdens hun opleiding de sector versterken met onderzoek. Na hun opleiding hebben deze mensen beter zicht en mogelijk ook antwoorden op de complexe vraagstukken in leisure, toerisme en hospitality. Met de hogescholen is afgesproken dat het domein breed wordt benaderd: het gaat om gastvrijheid, leisure, toerisme maar ook om urban culture en sport. De slimme kant van deze aanpak is dat onderzoekservaringen en -resultaten terugvloeien naar lessen voor studenten van zeven hogescholen. Tegelijkertijd zijn het bedrijfsleven en de overheid betrokken waardoor de triple helix wordt gevoed. Voor 2021 mikken de hogescholen op vijf professionals die kans maken op een plek in deze pd-school. Voor de jaren 2022 en verder wordt gerekend met 15 tot maximaal 20 Professional Doctorate plaatsen. De overheid vraagt om co-financiering vanuit stakeholders in de sector.

Het versterkt de kennisrol van hogescholen en daarmee de strategische meerwaarde voor het werkveld

Voormalig directeur van de Academie voor Toerisme van Breda University of Applied Sciences Jos van der Sterren, is vanuit CELTH aangesteld als projectleider in het proces en de uitvoering. Van der Sterren is in overleg met de instellingen over de hoogte van de financiering en daarmee ook over de agendapunten voor onderzoek en kennisontwikkeling. Het starten van een gezamenlijk Professional Doctorate-programma maakt het mogelijk dat de hogescholen, samen met het werkveld, gerichter aanspraak kunnen maken op financieringsmogelijkheden, binnen NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek), Regieorgaan SIA dat onderdeel is van NWO en Europese fondsen. Het versterkt de kennisrol van hogescholen en daarmee de strategische meerwaarde voor het werkveld.

Programma met hospitality- en managementvraagstukken

Er ligt een groot scala aan onderwerpen die door onderzoekers in de PD-school kunnen worden opgepakt. Natuurlijk zal spreiding in samenhang tot onder- en overtoerisme aan bod komen. Met of zonder COVID-19 blijft het managen van veerkracht in het domein van belang. Daarnaast kan worden gedacht aan thema’s als circulaire economie en transitie naar duurzame bedrijfsvoering. CELTH ziet daarnaast graag een onderbelicht thema op de agenda komen: dat van human capital. In de industrie waarin de mens de warmste gastvrijheid geeft, wordt vaak als eerste op arbeidsvoorwaarden, trainingen en coaching bezuinigd. Dat moet echt anders, van kale kostenpost op een loonlijst naar de waardevolle werknemer. Er is nog veel meer mogelijk in de pd-opgave. Denk ook aan het lastige punt van de financiering van de gastvrijheidsindustrie. Het kapitaal is hard nodig om tools en management te versterken. Waar het geld vandaan komt, dat wordt fragmentarischer. Dat is een echte opgave voor de volgende generatie aan topmanagers en beleidsmakers. Zo zit het ook nog in elkaar. De generatie Professional Doctorates hoeft niet helemaal naar het bedrijfsleven terug te keren. Ook de overheid kan door zijn grote beleid- en regierol extra toptalenten inzetten.

Kansen onderzoek voor Professional Doctorates?
  • Vergroten van de veerkracht van bedrijven in het domein Leisure, Tourism & Hospitality, zodat deze kunnen inspelen op externe ontwikkelingen en onverwachte marktverstoringen, zoals gezondheidsverstoringen/ pandemieën, maar ook geo-politieke verstoringen, terreur.
  • Ontwikkelen van kennis en toepassen van interventies op het gebied van duurzaamheid, circulariteit, bijpassende wet- en regelgeving en nieuwe business- en beheermodellen binnen het toerisme-, vrijetijds- en hospitalityaanbod. Dit betreft transities van: vervoer, verblijf- en hospitalitydienstverlening, events, dagattracties, sport en cultuur, (digitale) bemiddeling en bestemmingen en de openbare ruimte als geheel, inclusief cross-overs met andere sectoren, domeinen en de Topsectoren.
  • Ontwikkelen van kennis en toepassing van interventies bij de ontsluiting van het aanbod richting de consument, met behulp van verdere digitalisering en (big) data, met naast de technologische component ook de sociaal-maatschappelijke en ethische consequenties op de korte- en langetermijn, zowel op het individu-niveau als het niveau van de samenleving als geheel.
  • Ontwikkeling van visie en praktijkmodellen voor de menselijke factor: het Human Capital in het domein: welke kennis, skills en vaardigheden zijn nodig en hoe die te ontwikkelen?
Welke hogescholen zijn betrokken bij Professional Doctorate?

Hotelschool The Hague, Hogeschool Saxion (Hospitality Business School), Breda University of Applied Sciences (Academy for Hospitality & Facility Management, Academy for Leisure & Events, Academy for Tourism), NHL Stenden Hogeschool (Stenden Hotel Management School, Academy for Leisure & Tourism Management), HZ University of Applied Sciences (Domein Business, Vitality & Hospitality – Tourism Management), Inholland (Domein Creative Business – Tourism Management) en Zuyd Hogeschool (Hotel Management School Maastricht)

Trefwoorden: onderwijs, toerisme, leisure, horeca, verblijfsrecreatie, onderzoek, Kelt

CELTH



||| Nieuws |||

17/04/26
52,2 mln gasten in 2025: Minder binnenlandse maar meer buitenlandse gasten in logiesaccommodaties
In 2025 verbleven er 52,2 miljoen gasten in Nederlandse hotels, op campings en op huisjesterreinen. Dat is bijna 2 procent meer dan in 2024.
17/04/26
GeoFort biedt historie voor volwassenen
GeoFort in Herwijnen heeft het aanbod uitgebreid met een nieuwe mogelijkheid voor volwassenen om het historische deel van Fort bij de Nieuwe Steeg te verkennen. De introductie speelt in op de groeiende belangstelling voor erfgoed en de geschiedenis van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
17/04/26
Mooiste Ommetje Groningen wint aanlegkosten terug
Het ommetje van Oude Pekela is gekozen tot Mooiste ommetje van Groningen. De bedenkers van de route winnen de volledige aanleg ervan door Landschapsbeheer Groningen, ter waarde van 10.000 euro.
17/04/26
Exclusief voor leden
60 jaar Amstel Gold Race - Dumoulin wordt koersdirecteur
Bekende toeristische destinatie Valkenburg viert een wielerfeest aanstaande zondag. De Amstel Gold Race bestaat op zondag 19 april 2026 60 jaar. 15.000 recreatieve renners fietsen de toerversie.
17/04/26
Exclusief voor leden
Sterk gestegen kerosineprijs zit KLM dwars
Door de sterk gestegen kerosineprijs, zal KLM een aantal onrendabele vluchten uit zijn schema halen. De passagiers worden omgeboekt naar andere vluchten. De meivakantie komt niet in gevaar.
15/04/26
Exclusief voor leden
ACSI wordt makelaar
ACSI, boeking- en mediaplatform in de campingsector, kondigt vandaag de lancering aan van ACSI Broker Services, een gespecialiseerd pan-Europees brokerplatform gericht op fusies en overnames van campings en vakantieparken.
15/04/26
Daniël Pardijs treedt toe tot VVEM-bestuur
Tijdens de voorjaarseditie van de Algemene Ledenvergadering van de Vereniging van Evenementenmakers (VVEM) is Daniël Pardijs verkozen tot nieuw bestuurslid. Pardijs vult hiermee de positie die is vrijgekomen bij het aftreden van Gerard van Duykeren in november 2025.
15/04/26
Regiodeal zet projecten vitale vakantieparken naar uitvoering
Regiodeal zet projecten vitale vakantieparken naar uitvoering Voor vier belangrijke projecten van de organisatie Vitale Vakantieparken is Regio Deal-financiering toegekend via de gezamenlijke aanvraag Veluwe in Balans van VeluweAlliantie, provincie Gelderland en Vitale Vakantieparken. Dankzij deze ondersteuning kunnen de projecten Camping van Ons, Vakantielandschap van de Toekomst, Energie op Eigen Kracht en Pauzeparken de komende jaren daadwerkelijk worden uitgevoerd. Met deze investeringen wordt een belangrijke stap gezet richting een toekomstbestendige recreatiesector op de Veluwe. Samen met vakantieparken, overheden en kennispartners wordt gewerkt aan vernieuwende oplossingen voor vraagstukken rondom verblijf, eigenaarschap, duurzaamheid en energie. Vier projecten, één gezamenlijke opgave De vier projecten vullen elkaar aan en dragen elk bij aan het versterken van vakantieparken op de Veluwe: Camping van Ons richt zich op het behoud van kleinschaligheid en betaalbaarheid van vakantieparken. Door te onderzoeken hoe coöperatieve eigendomsvormen, regionale investeringen en regeneratief toerisme kunnen bijdragen, blijven opbrengsten en rendementen in de regio en wordt de Veluwe toegankelijk voor iedereen. Vakantielandschap van de Toekomst onderzoekt hoe vakantieparken zich kunnen ontwikkelen tot een kracht voor landschap, biodiversiteit en leefbaarheid. Via pilots en herontwikkelstrategieën worden toekomstbestendige concepten in de praktijk getest. Energie op Eigen Kracht ondersteunt vakantieparken bij de transitie naar duurzame energie. Met energiescans, samenwerking in energiekringen en pilots voor innovatieve toepassingen worden praktische, collectieve oplossingen ontwikkeld. Pauzeparken verkent de inzet van vakantieparken voor tijdelijke huisvesting en maatschappelijke opgaven zoals wonen, zorg en welzijn. Zo ontstaat een sociaal verantwoorde tussenfase voor parken zonder toeristisch perspectief. Leren, ontwikkelen en opschalen Wat de projecten verbindt, is de nadruk op samenwerking en kennisdeling. De opgedane inzichten worden actief gedeeld, zodat succesvolle aanpakken kunnen worden opgeschaald binnen en buiten de Veluwe. De eerste activiteiten starten in 2026. De uitvoering van de projecten (met uitzondering van Pauzeparken) ligt bij Park van de Toekomst.

||| Agenda |||

22/04/26 t/m 23-04-26
22/04/26 t/m 23-04-26: Independent Hotel Show Amsterdam
A firm fixture in the calendar of independent hoteliers and industry professionals alike, the show p...
19/05/26
19/05/26 t/m 19-05-26: Kennistafel 6: FEC uitje op vakantie
Van vakantiepark naar leisure-hub met een verhoogde gastbeleving dinsdag 19 mei 2026 Vakan...
26/05/26
26/05/26 t/m 26-05-26: Masterclass Interne Gastvrijheid
Hoe ga je om met alle 'lastige' (jong) medewerkers? Wat is het fundament voor succes? dinsdag 2...
09/06/26
09/06/26 t/m 09-06-26: European Sustainable Tourism Mobility Forum 2026
Breda University of Applied Sciences is trots om op 9 juni 2026 de derde editie van het European Sus...
10/06/26 t/m 13-06-26
10/06/26 t/m 13-06-26: International Adventure conference
Samen met de Adventure Tourism Research Association (ATRA) en Wageningen University & Research (...