Wanneer start bezoekerscampagne voor Amsterdam?

Hoe ziet de duurzame ontwikkeling van de vrijetijdssector eruit tijdens en na de COVID-19-crisis? Dat was het centrale thema van de online lunchbijeenkomst ‘Trendrapport Live’, waar de 38e editie van het Trendrapport toerisme, recreatie en vrije tijd werd gepresenteerd, "de ‘bijbel’ van de Nederlandse vrijetijdsindustrie”, zoals Stef Driessen van ABN AMRO het in zijn bijdrage noemde.

Een imago van cultuur, diversiteit en vrijheid, maar wel met respect voor elkaar, dat wil Amsterdam overbrengen naar toeristen. Om bezoekers die overlast veroorzaken te ontmoedigen moeten alle betrokken partners nauw samenwerken. Waar voorheen de ‘kwaliteitsbezoeker’ was gewenst voor de hoofdstad, wordt nu gekeken naar de waardevolle bezoeker. Dat is een mooie omschrijving voor de toerist die respectvol met de stad omgaat. Dit is een van de zeven pijlers uit het advies Herontwerp Bezoekerseconomie met als stip op de horizon 2025 dat Geerte Udo, directeur amsterdam&partners, op 26 november overhandigde aan de wethouder Economische Zaken Victor Everhardt. Het advies is tot stand gekomen door co-creatie met bedrijven, culturele instellingen, bewoners en experts. 

Waardevolle bezoeker

Uitgangspunt van het advies, dat uit zeven pijlers bestaat, is dat de stad er is om te wonen en te werken en gastvrij bezoekers te ontvangen. Iedereen die geen overlast veroorzaakt is welkom. Er wordt actief ingezet op waarde toevoegende doelgroepen zoals de cultuurbezoeker en het aantrekken van congressen. Met imago- en activatiecampagnes wordt de cultuurbezoeker verleid het diverse aanbod aan kunst, cultuur en creativiteit te ontdekken. Voor de congressector is een apart meerjarenplan opgesteld met een focus op het aantrekken van congressen op het gebied van Life Science Health en FinTech. De congressector is keihard geraakt door Covid-19 en daardoor blijven duizenden bezoekers weg. Deze bezoekers geven relatief veel geld uit, overnachten, ontdekken de stad en eten en drinken in de stad. Dat gemis is groot blijkt bij de partners.

Om bezoekers die overlast veroorzaken te ontmoedigen moeten alle betrokken partners nauw samenwerken

Bezoekerseconomie

De huidige pandemie raakt de bezoekerseconomie ongelooflijk hard. Horeca, congreslocaties, attracties, winkels en culturele instellingen vechten al sinds maart om hun deuren open te houden. De crisis is voorlopig nog niet voorbij en laat de kwetsbaarheid van de bezoekerseconomie zien. Amsterdam heeft altijd veel bezoekers getrokken en dat heeft de stad ook veel gebracht. Banen, opleidingsplekken, inkomsten voor ondernemers, culturele instellingen en overheden, een divers horeca aanbod, vele musea en theaters en een fijnmazig OV-netwerk, waarvan meer dan 40% wordt gefinancierd door bezoekers.

Geerte Udo, directeur amsterdam&partners: "Het is noodzakelijk om nu met elkaar in actie te komen. We willen niet terug naar de situatie van vóór de coronacrisis maar zo snel mogelijk naar een duurzame bezoekerseconomie die de stad en haar inwoners verrijkt. Het rapport bevat diverse adviezen en acties, zoals de introductie van een bewonerspas, effectief crowdmanagement, het stimuleren van goed ondernemerschap, aanbevelingen voor een leefbare binnenstad en meer profijt voor andere buurten. De zeven pijlers versterken elkaar en dat biedt kansen voor een bezoekerseconomie die van waarde is voor de hele stad. Ik ben er trots op dat we in twee maanden met alle betrokkenen tot dit resultaat zijn gekomen.”

Amsterdam snakt naar bezoekers maar wil de bezoekerseconomie veranderen met met als eindstip 2025.

Geen campagne tijdens pandemie wel versterking online

Udo gaf ook aan dat zij niet meer gelooft in grote campagnes in de tijd van de pandemie. Er liggen campagnes klaar voor nationaal en internationaal publiek maar die blijven stil liggen tot dat de ruimte er is om deze op te zetten. Ze is beducht om nu campagnes op te zetten, wetende dat de publieke ruimte al snel te druk is om de 1,5 meter maatregel aan te houden. Om nationaal en internationaal op de kaart te blijven wil ze vooral inzetten op zichtbaarheid via sociale media. Tijdens de pandemie wordt sociale media volop gebruikt om Amsterdam goed zichtbaar te houden voor potentiële bezoekers. Dit is gecombineerd met online content. "Er is heel veel geïnvesteerd in de website.” De campagnes voor ná de pandemie liggen klaar. "Omdat je een goede start wilt maken.”

De campagnes voor ná de pandemie liggen klaar. "Omdat je een goede start wilt maken”

Co-creatie

Het advies is, in opdracht van de wethouder Economische Zaken van de gemeente Amsterdam, en in co-creatie met ruim honderd betrokkenen: experts, partners, bewonersorganisaties, ondernemers uit de hele stad tot stand gekomen. De uitkomsten van de co-creatiesessies zijn via enquêtes aan bewoners en partners voorgelegd. Het advies is aangevuld met internationale aansprekende voorbeelden. Geerte Udo bij de presentatie van het plan: "Welke bezoekerseconomie willen we hebben in 2025? Daarom willen we nu toch die stip op de horizon. Je wilt waarde toevoegen aan de stad.” De woorden ‘waarde’ en ‘waarde toevoegen’ zijn belangrijk voor de komende vijf jaar.”

Plan voor meer dan bezoekerseconomie

Victor Everhardt (wethouder Financiën en Economische Zaken) meldde nadrukkelijk dat het plan niet alleen voor de stad geldt maar ook voor de regio, de Metropoolregio Amsterdam (MRA). 28 miljoen euro wordt beschikbaar gesteld aan ondernemers, ook voor de zwaar getroffen congresorganisaties. Everhardt kijkt breder naar de aanpak dan alleen de bezoekerseconomie, ook kijkt de wethouder naar kansen voor het vestigingsklimaat van bedrijven.

Inkomsten uit de dagbezoeker?

Het rapport heeft een bijzonder advies: het onderzoek of je de dagbezoeker kunt belasten. Het zou een geheel nieuwe inkomstenbron zijn voor de stad. Daarbij staat het actiepunt dat particuliere verhuur verboden moet worden. Amsterdam wil goed geregistreerde verhuur aan bezoekers. Iets waarvan de wethouder aangaf dat het een mooie droom is maar wel veel ‘juristerij’ kost om de wens tot realiteit te brengen.

Uit de presentatie bleek dat de stad niet terug wil naar de overbelaste bezoekerseconomie van voor covid-19. Het is nu aan het ethische vraagstuk dat de ondernemers en culturele instellingen roepen om activatiecampagne maar hoe snel loopt de badkuip Amsterdam met bezoekers weer overvol. Hierop ging Geerte Udo tijdens de presentatie niet in. De roep om bezoekers is nu groter dan een morele afweging wanneer Amsterdam weer terugkeert naar overtoerisme.