Banen er af, banen erbij

Allereerst is de meetperiode anders. Het UWV heeft naar de baanontwikkeling gekeken tussen februari en juli. Het CBS analyseerde het derde kwartaal. 

UWV: 125.000 banen verloren

Volgens het UWV is het aantal banen van werknemers tussen februari en juni met 1,5% gedaald. Er gingen 125.000 banen verloren. Vooral in de zakelijke diensten (reisbureaus, beveiliging, schoonmaak, uitzendbureaus) en horeca, cultuur, sport & recreatie, nam het aantal banen af. Daarnaast zijn door de overheidssteun banen behouden gebleven. Zo valt de banenkrimp in de luchtvaart tot nu toe mee. 

De reisbranche is het zwaarst getroffen daar verloor bijna 14% van de werknemers hun baan. Hoewel ook de reisbranche een beroep kan doen op de noodsteun van het kabinet heeft dit niet kunnen voorkomen dat de werkgelegenheid met bijna 14% gedaald is. Mogelijk hielden veel reisbureaus al rekening met een langdurige vraaguitval. In de reisbranche is 27% van de banen een flexbaan, waardoor een deel van de banenkrimp kon worden gerealiseerd door aflopende contracten niet te verlengen.

De horeca zat jarenlang in de lift. Tussen 2010 en 2020 groeide het aantal banen van 303.000 naar 425.000. In maart, na de sluiting van de horeca, kwam er een abrupt einde aan de groei. In april en mei daalde het aantal banen nog verder. De afname van de werkgelegenheid wordt vrijwel volledig veroorzaakt doordat werkgevers hebben gesneden in de flexibele schil. Nadat in juni de contactbeperkende maatregelen werden versoepeld, veerde de horeca enigszins terug. Ook mede door het drukke toeristische seizoen is het aantal banen in juni en juli weer gestegen, maar nog zeker niet tot op het oude niveau van vóór de coronacrisis. In juli werkten er 413.000 mensen in de horeca. Waarvan 136.000 met een vast contract (1.000 minder dan in februari 2020) en 277.000 met een flexibel contract (11.000 minder dan in februari 2020). Sinds half oktober hebben horecagelegenheden door aangescherpte maatregelen hun deuren weer moeten sluiten. Naar alle waarschijnlijkheid gaat dit opnieuw leiden tot baanverlies in de horeca.

Ook in de sector cultuur, sport en recreatie zijn er banen verloren gegaan. In deze sector was dat ook weer het geval bij de flexibele banen. De cultuur, sport en recreatie wordt flink getroffen door de contactbeperkende maatregelen. Zo moesten culturele instellingen en sportcentra voor lange tijd dicht. Ook zijn de vooruitzichten voor deze sector niet positief vanwege de aanhoudende contactbeperkingen. Het aantal banen in deze sector daalde tussen februari 2020 en juli 2020 met 10.000 naar 127.000. 

CBS: 164.000 banen erbij

Het CBS kwam vandaag met het bericht naar buiten dat het aantal banen in het derde kwartaal met 164.000 was gegroeid. Wel ten opzichte van het tweede kwartaal toen 297.000 banen verdwenen. Per saldo nog altijd een verlies van 133.000 banen. 

In bijna alle bedrijfstakken noteerde het CBS een groei van het aantal banen. De grootste toename in het aantal banen was te zien in de bedrijfstak handel, vervoer en horeca (71 duizend). Andere bedrijfstakken met een grote toename waren de zorg (17 duizend), de zakelijke dienstverlening exclusief uitzendbureaus (15 duizend), cultuur, recreatie en overige diensten (13 duizend) en onderwijs (12 duizend). Maar vergelijken we het derde kwartaal met het eerste kwartaal dan zien we een heel andere ontwikkeling. Dan verdwenen er juist 33.000 banen in de bedrijfstak handel, vervoer en horeca.

Het lijken tegenstrijdige cijfers maar we zien juist in deze cijfers de opleving van de vrijetijdseconomie in de zomer. Maar zeker niet tot het niveau van 2019. Uit de cijfers van het UWV zien we dat vooralsnog sterk is gesneden in de flexibele schil en werknemers met een vast contract, mede dankzij de steunmaatregelen, hun baan hebben behouden. Het laat wel een enorme flexibiliteit van de arbeidsmarkt zien. Iets wat voor ondernemers natuurlijk heel fijn is maar voor werknemers een grote onzekerheid met zich meebrengt.