Geplaatst op: 21-06-2018
Auteur: Joerg Wenzel
NHL Stenden

Virtual reality-toepassingen voor de vrijetijds- en toerisme-industrie

Virtual reality-toepassingen voor de vrijetijds- en toerisme-industrie
Bron: Pixabay
Virtual reality-toepassingen spreken tot de verbeelding van de consument. Deze heeft vaak nog geen idee hoe virtual reality er daadwerkelijk uitziet en hoe het voelt. Diegene die het wel weten zijn verdeeld over hoe VR zijn intrede in de massamarkt zal maken. De vraag is echter niet hoe VR zijn intrede zal hebben bij het brede publiek, maar wanneer en door welke toepassing(en). Dit artikel belicht vooral waar innovatiepotentieel ligt en waar de vrijetijds- en toerismebranche slim gebruik kan maken van de mogelijkheden van VR om met zinvolle toepassingen meerwaarde voor klanten te creëren.


Het is vrij eenvoudig: een VR-bril combineren met een koptelefoon en men heeft toegang tot de meeste virtuele belevingen. Hoe beter de kwaliteit van de beelden, dus van de bril, hoe groter wordt het gevoel van presentie (immersion) en de aanwezigheid in de virtuele omgeving (telepresence). Die telepresence hoeft in die zin niet werkelijk virtueel te zijn, het kunnen ook video-opnames zijn die rondom een punt worden genomen, de zogenoemde 360 graden videobeelden. Belangrijk is dat de kijker een groot gevoel van ‘er zijn’ ervaart. Dit is ook de meest uitgesproken eerste reactie van mensen die voor het eerst een VR-ervaring hebben. Dat op een andere plek ‘zijn’ straalt een grote fascinatie uit en biedt theoretisch tal van toepassingsmogelijkheden voor de vrijetijds- en toerismebranche. Maar dit blijft theorie zolang de VR-bril niet alomtegenwoordig is en in ieders huiskamer ligt. Nu grote spelers veel tijd en geld investeren in de ontwikkeling van VR-brillen voor de consumentenmarkt lijken praktijktoepassingen voor het brede publiek dichterbij. Maar of de consument VR-brillen gaat aanschaffen en vervolgens ook gaat gebruiken is een andere vraag. Een belangrijke vraag is of de consument die bril wel in het openbaar, semiopenbaar of thuis, alleen, wil dragen. Links- of rechtsom, het vraagt enige gewenning om tegen mensen aan te kijken met een VR-bril, die vervolgens raar hun hoofd bewegen en dingen zeggen waar je als buitenstaander niets van snapt. Hier lijkt de beste remedie zelf zo’n bril op te zetten en samen te kijken wat er te beleven valt. Gek genoeg heeft het bedrijf Facebook de grootste en duurste overname in VR-land gedaan door drie jaar geleden het bedrijf Oculus voor een duizelingwekkend bedrag van 12 miljard euro te kopen. Dat een bedrijf dat vooral op sociaal contact inzet een VR-bril bouwt, is bijzonder. Naar verwachting zal het dan ook niet lang duren totdat Facebook de eerste VR-chats gaat aanbieden. Gesprekken met vrienden voeren in een virtuele omgeving naar keuze, iets waar de oprichter van Facebook zijn zinnen op heeft gezet.


VR Now - status quo van VR in video, films, sport, muziek, computerspelen en attracties

Nadat de grote ontwikkelaars van headsets zoals Oculus, HTC, Sony allemaal consumentenversies aanbieden, gaat ook het aanbod voor toepassingen omhoog.


Naast dat Facebook, YouTube en andere content platforms 360 graden videostreaming aanbieden, zijn er ook talloze computerspelen die VR- headsets ondersteunen. Daarnaast zijn ook de aanbieders van erotische inhoud druk bezig allerlei toepassingen te bedenken en zelfs ook al aan te bieden. VR-erotiek en seks verbonden met allerlei gadgets die virtuele seks mogelijk maken, zijn nu al volop te verkrijgen.


Door de beschikbaarheid van VR-headsets worden de toepassingen breder en toegankelijker. Binnen de leisuremarkt zijn attractieparken die hun rides en vaarattracties opwaarderen met een totaal andere belevingsomgeving via VR-headsets. De techniek daarvoor is nu beschikbaar en technisch relatief makkelijk toe te passen en te onderhouden. Madame Tussaud New York biedt sinds 2016 de door het bedrijf VOID VR geproduceerde hyperreality ervaring aan. De bezoeker loopt met een rugtas en een headset door ruimtes waarin hij de taak van de bekende Ghostbuster over moet nemen en geesten moet vangen. De recencies en reacties van de bezoekers zijn zeer positief en de attractie trekt enorme hoeveelheden bezoekers. Ook de Disney industry heeft augmented en virtual reality ontdekt. Allerlei toepassingen zijn in hun belevingsproducten in hun parken en cruiseschepen. De themakeuze van bijvoorbeeld een rollercoaster via VR is redelijk makkelijk te veranderen omdat het visuele element virtueel is en daardoor zelf per bezoeker anders kan zijn. Hier wordt nog amper gebruik van gemaakt, maar de mogelijkheden hiervoor zijn er.


Hollywood

Waar de grote attractieparken al toepassingen hebben bedacht, worstelt de filmindustrie in Hollywood sinds jaren met de uitdagingen rond VR-films. De bekende productiemethodes van films en het werk van storyboard schrijvers, regisseurs en editors veranderen ingrijpend op het moment dat de regisseur niet meer kiest welke perspectief de kijker heeft, maar de kijker zelf kan kiezen welke perspectief hij of zij inneemt. Wat nog redelijk makkelijk te bepalen is voor de 360 graden video met vaste camerastandplaatsen verandert volledig als er meerdere cameraposities zijn waaruit de kijker kan kiezen. Het bekijken van verschillende perspectieven van een situatie, zoals bijvoorbeeld bij een voetbalspel, kan bij een film een compleet andere verhaallijn creëren. Hier worden tegenwoordig de bekende paden verlaten en doen zich talloze mogelijkheden voor die nog verder verkend moeten worden. Hier lijken twee industrieën dichter bij elkaar te komen, met name de computerspelindustie en de filmmakers van Hollywood. De bioscoop waarin wij niet meer in één richting naar een scherm kijken, maar bij elkaar in groepjes met een headset op staan of zitten, bestaat nog niet maar het is makkelijk voor te stellen dat dit soort initiatieven op korte termijn gerealiseerd worden. Hollywood-toeleveranciers zoals Jaunt VR en anderen zijn druk bezig de VR-filmproducties op Hollywood-niveau te brengen. Gezien de enorme investeringen in technologie kan men hier veel van verwachten. Google heeft een aantal experimentele 360 graden films gepubliceerd en met een bril aan is dat een bijzonder belevenis en biedt voor de makers tal van mogelijkheden de bekende paden te verlaten en nieuwe dingen te creëren.


Sport en e-sport

Waarin misschien de meerwaarde van 360 video het meest naar voren komt, zijn sportopnames bij allerlei sportevents. De bestaande mogelijkheid bij voetbalspelen het cameraperspectief te veranderen, zal in niet al te lange tijd worden aangevuld met body of headcams bij spelers en/of scheidsrechters waaruit de kijker dan kan kiezen. Bij het aanbieden van 360 graden opnames bij sportevents rijst dan alleen de vraag of de consument hiervoor zou willen betalen. De intensiteit van beleving stijgt sterk als men boven het hoofd van Max Verstappen het circuit van een formule 1-race kan bekijken. Maar net als bij muziekfestivals zijn de distributierechten van events beperkt tot één aanbieder en dat lijkt momenteel een beperkende factor te zijn.


Waarin meer vooruitgang wordt geboekt is de ontwikkeling van e-sport. Dus professionele computerspeltoernooien die live bekeken kunnen worden. Hier versmelt het fysieke met het virtuele. Toeschouwers kunnen met een VR-bril op het virtuele slagveld of racecircuit rondkijken. Verschillende computerspellen hebben kampioenschappen en de besten in de ranglijsten zijn betaalde spelers die hoge prijsgelden mee naar huis nemen.


Indirect gerelateerd aan VR zijn ‘first person view’ droneraces. De ‘World Drone Prix’ in Dubai had een prijsgeld van 1 miljoen dollar voor de winnaar. De dronebestuurders hebben een VR-bril op waarmee zij op basis van camerabeelden de drone besturen, zogenoemd first person view (FPV). De toeschouwer ziet dus dezelfde beelden als de dronebestuurder. Deze evenementen zijn ook interessant voor allerlei gebouwen in Nederland. Momenteel vinden droneraces vooral plaats in verlaten meubelzaken of lege fabriekshallen. Dit zijn innovatieve evenementen die, net zoals de ontwikkelingen rond e-sport in het algemeen, heel interessant kunnen zijn voor de branche.


Muziek & festivals

Hoewel muziekfestivals bij uitstek geschikt zijn om via VR-media hun content aan te bieden, laat de situatie rond distributierechten binnen de muziekindustrie weinig speelruimte voor online VR-toegang tot live optredens. Het heeft enige tijd geduurd voor er legale onlineoplossingen beschikbaar waren om muziek te kopen. Dat zal voor individuele online VR-toegang tot festivals niet anders zijn. De bestaande verdienmodellen en industrielobby werken innovatie niet in de hand. TV-opnames van blockbuster festivals zoals Glastonburry in Engeland, Pinkpop in Nederland of Rock am Ring in Duitsland zijn beperkt tot de keuze van de zender. Individuele onlinetoegang zou zeer attractief kunnen zijn en de hoeveelheid betalende bezoekers op deze manier kunnen vermenigvuldigen. Hierin kunnen vooral kleine innovatieve festivals en bands vooruitlopen door hun festivals en concerten zowel online als ook via 360 graden content voor VR toegankelijk te maken. Alleen al de aankondiging van een live 360 graden videostream op Facebook zal menig fan verleiden deze te gaan bekijken, met of zonder VR-headset.


Attracties en toerisme

Het aanbieden van VR-gerelateerde belevingen vormen attracties op zichzelf die momenteel ingebed worden in grotere belevingsconcepten (Madame Tussauds, Walibi) maar in potentie ook op zichzelf kunnen staan. De productie van de beleving zowel in hard- als software is nog bewerkelijk en daardoor kostbaar. Dit zal de komende jaren wel zo blijven bij attractietoepassingen. Daarentegen is het gebruik van 360 graden videocontent ruimschoots aanwezig in de marketingcommunicatie van bedrijven en bestemmingen. De productie van videocontent is dus ook aanzienlijk makkelijker omdat er allerlei producten te koop zijn die deze content kunnen creëren. Zo kan een camping zich niet alleen middels droneluchtopnames presenteren, maar ook met 360 graden videobeelden. Hier is de meerwaarde voor de kijker ook zonder VR-headset zeker wel aanwezig.


De verwachtingen zijn hoog

Nu de grote computerspelfabrikanten, de filmindustrie (zowel Hollywood, maar ook de pornoproducenten) drijvende krachten zijn in het creëren van content voor VR-interfaces, is de doorbraak in de massamarkt dichtbij. Of uiteindelijk VR bij de grote massa dit jaar (2017) nog aanslaat, is de vraag. Iedereen in de VR-branche is naarstig op zoek naar de killerapplicatie voor VR; de Mario Kart of de Candy Crush dat iedereen wil spelen en daarvoor de interface nodig heeft. Wat Pokemon voor augmented reality heeft betekend heeft VR nog wat ontsluiting nodig om bij de massa door te breken. Gekeken moet worden bij de consolespelletjes. Een Mario Kart spel voor VR inclusief een niet te prijzig en goede headset zal de VR-hardware snel naar de woonkamer brengen.


Massa is leuk, maar waarom niet in de niche investeren. De voorbeelden zijn er al: grote attractieparken beginnen met VR-rides of zelfstandige VR-attracties, Madame Tussaud NY heeft een VOID-demonstratie waarin klanten zich in de rol van een van de Ghosbusters terugvinden en geesten mogen vangen. De versmelting tussen het virtuele en de realiteit is hoog. Bezoekers beschrijven hun belevingen als het beste op VR-gebied dat ze ooit hebben meegemaakt.


Free publicity via VR

Early adaptors op het gebied van VR-toepassing in de vrijetijds- en toerismebranche zijn Hilton met een VR-bruiloftscadeau, Walibi met hun VR-horrorervaring en verschillende reisbestemmingen met VR-setups op allerlei beurzen. Zuid-Afrika op de World Travel Market, British Columbia op internet en al drie jaar geleden de Sawadee experience op de vakantiebeurs met een hele simulator eromheen waren spraakmakende stappen richting VR die vooral veel free publicity hebben opgeleverd. Gezien het bereik van de berichtgeving over het VR-product zijn veel van de genoemde voorbeelden succesvol te noemen in het licht van het creëren van gratis publiciteit. Vroeg erbij zijn heeft het nut dat er over wordt bericht in relevante media inclusief de naam van de bestemming of attractiepark.


Spelend leren en proberen voor onder de duizend euro

Voor reisbureaus is veel 360 graden inhoud gratis beschikbaar op internet. Daarnaast zijn er consumentenversies van speciale camera’s beschikbaar waarmee 360 graden video’s gemaakt kunnen worden die vervolgens op een VR-bril getoond kunnen worden. Het is vooral voor adventure en outdoorsportorganisaties interessant een sterke VR-impressie te geven aan potentiële klanten. Het gevoel er te zijn zal een invloed op de koopbeslissing hebben.


De kosten voor early adaptors hoeven niet bijzonder hoog te zijn. Wat betreft bewegende beelden van voldoende kwaliteit kan men al voor 600 euro kleine producties maken. YouTube, Facebook en allerlei andere platformen helpen met de distributie van 360 graden beelden. Waar in het begin van internet de buurjongen de website in elkaar zette, zo kunnen vandaag de eerste 360 graden beelden gemaakt worden. Of het helemaal goed en perfect moet zijn, is nu nog de vraag. Misschien is het uitproberen en experimenteren op kleine schaal momenteel veel belangrijker dan direct groot te investeren. Dat was met het opkomende internet niet anders.


Tot slot

Er is veel innovatiepotentieel rond VR. Het terrein van kwalitatief hoogwaardige immersieve visuele belevenissen is nog verre van verkend. De theoretische en praktische verkenning is gaande en de markt begint langzaam de innovaties rond VR in rendabele producten om te zetten. Voor de vrijetijds- en toerismebranche is het de tijd om vooral goed op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen en op kleine schaal VR-toepassingen in bestaande producten te implementeren en dit vooral te communiceren. Voorlopers die veel free publicity hebben gegenereerd door slim te communiceren zijn Hilton via Internet, Walibi via Vlogs en allerlei toeristische bestemmingen.


Contactgegevens auteur

Joerg Wenzel, Senior Lecturer Tourism Management & Research group member ETFI - ?Stenden University, jorg.wenzel@stenden.com

Trefwoorden: technologie, virtual reality, films, augmented reality, vr, ar

||| Blogs |||

14/02/19
Iamst(erdam)upid
Iamst(erdam)upid
14/02/19 · Beleid · Toerisme · Han Verheijden | Lees meer
Begin december 2018 zijn de rood-witte "Iamsterdam’ letters van het Museumplein gehaald. Het is ge...
14/02/19
Het belang van een organisatorisch eco-systeem
Terugkijkend op 2018 hebben de meeste toeristische bedrijven uitstekende zaken gedaan. Niet voor nik...
28/01/19
Overtoerisme dankzij of ondanks DMO’s?
Het was weer lachen in het vuistje in het najaar met pijn in de portemonnee! Wie op Black Friday no...
24/01/19
Is het vijf voor twaalf voor de Vakantiebeurs?
Volgend jaar viert de Vakantiebeurs zijn 50-jarig bestaan. Dat dit concept een 100-jarig jubileum niet gaat halen, mag duidelijk zijn.
14/01/19
Oude strijder
Er waren mij de laatste jaren al heel wat kwalificaties opgespeld en toch heb ik er weer een nieuw...








||| Twitter |||

||| Nieuws |||

20/02/19
Negen Munckhof touringcarchauffeurs ontvangen IRU diploma
Negen touringcarchauffeurs van Munckhof hebben de IRU onderscheiding in ontvangst genomen.
20/02/19
WO I-herdenking trekt 3 miljoen bezoekers naar Westhoek
Voor de herdenking van Wereldoorlog I noteerde het kenniscentrum van Westtoer 2,8 miljoen WO I-herdenkingsbezoekers. Waar kwamen ze vandaan en hoe gaat Toerisme Vlaanderen nu verder met dit thema?
19/02/19
Nieuwe accommodaties op Camping Bakkum
Vanaf april 2019 staan er twee nieuwe type accommodaties op Camping Bakkum; Duinroos en Duinzicht. E...
19/02/19
Wolven vestigen zich op de Veluwe
Op de Noord-Veluwe zijn nu ook DNA-sporen gevonden van een mannetjeswolf.
19/02/19
Infocentrum WO2 Nijmegen op 23 februari open
Op 23 februari 2019 opent het Infocentrum WO2 Nijmegen vanaf 13.30 uur de deuren voor het grote publiek.
19/02/19
Exclusief voor leden
Merknaam Carlson Wagonlit Travel vereenvoudigd naar CWT
In het vakgebied werd al vaak de naam CWT gebruikt maar nu is het ook officieel de merknaam.
18/02/19
Exclusief voor leden
Fletcher neemt drie Golden Tulip hotels over in Limburg en Brabant
Fletcher Hotels opent de deuren van drie sportief georiënteerde hotels in de steden Kerkrade, Eindhoven en Weert, door de overname van drie Golden Tulip hotels.
18/02/19
Exclusief voor leden
ArcheoRoute Limburg zet modernste technieken in
Roermond gaat met een ArcheoRoute haar geschiedenis terugbrengen in het straatbeeld. De gemeente Roermond haakt hiermee in op het programma van de Provincie Limburg: ‘ArcheoRoute Limburg’, waarin bezoekers met behulp van een app en website kennismaken met de archeologie op historische plekken.
Partners
Breda University of Applied Sciences
Initiatiefnemers
NRIT Media
Vrijetijdsnetwerk