Geplaatst op: 30-08-2017
Auteur: Jeroen Klijs, Joppe Curvers en Ondrej Mitas
CELTH & NHTV
Publicatie: Recreatie & Toerisme juni 2017

Toeristen hebben oog voor detail(handel), maar geldt dat ook andersom?

Gevoel voor toerisme ontwikkelen

Toeristen hebben oog voor detail(handel), maar geldt dat ook andersom?
Waar volk is, is handel. Daarbij spreekt het vanzelf dat een strandtenthouder in Ouddorp of een botenverhuurder in Drimmelen bij de komst van toeristen goede zaken doet. Om die stroom in kaart te brengen werden 130 ondernemers geïnterviewd. Nieuw CELTH onderzoek toont aan dat ook ‘gewone’ detaillisten profiteren van toerisme, maar dit onderzoek wijst ook op onbenutte kansen.


De detailhandel in Nederland heeft het momenteel niet makkelijk. Het valt niet mee om te concurreren met online shoppen en aan je klanten steeds weer opnieuw een bijzondere belevenis te bieden. Zeker niet wanneer om je heen de borden ‘te huur’ opduiken.


Doelgroep de toerist

In deze tijden wordt van ondernemers veel gevraagd, inclusief het (h)erkennen van een doelgroep die bij velen van hen nog niet helder op het netvlies staat: de toerist. Winkels worden immers niet alleen gebruikt door bewoners, maar ook door bezoekers. Omzet vanuit toerisme kan het verschil maken tussen winst of verlies – tussen stoppen of doorgaan. Andersom geredeneerd kan een onderscheidend winkelaanbod een reden zijn voor toeristen om een bestemming te kiezen.


Bovenstaande is niet wereldschokkend of nieuw. Het is echter wel verrassend hoe weinig deze redenatie tot nu toe onderbouwd werd met feiten en cijfers. En wanneer het zo logisch is, dan zou je verwachten dat toeristen massaal worden herkend als een belangrijke doelgroep, leidend tot aanpassingen in de bedrijfsvoering om toeristen ‘binnen te halen’. In de praktijk blijkt dat echter nogal tegen te vallen.


Van detailhandel naar voorzieningenniveau

NHTV Breda, de HZ University of Applied Sciences en de Erasmus Universiteit Rotterdam hebben recent onderzoek uitgevoerd, waarbij is gekeken naar deze samenhang. De directe aanleiding was dat de provincie Zeeland graag een beter inzicht wilde in de relatie tussen toerisme en detailhandel. Na deze initiële vraag is binnen het Vrijetijdsnetwerk Provincies vastgesteld dat, naast Zeeland, ook vele andere provincies (en gemeenten) behoefte hebben aan deze informatie. Hiermee kan namelijk het belang van toerisme voor de lokale economie en het lokale winkelbestand/voorzieningenniveau beter worden aangetoond.


Model: aantal banen door toerisme

Aan de hand van data-analyse is een model opgesteld op basis waarvan, voor elke gemeente in Nederland, berekend kan worden wat het belang is van toerisme voor detailhandel. Dit wordt uitgedrukt in het aantal banen in detailhandel vanwege toerisme. Uiteraard zijn er, naast toerisme, nog vele andere factoren die invloed hebben op de omvang van de detailhandel.


Eén van de meest bepalende factoren is het aantal inwoners. Andere variabelen, die volgens de literatuur en experts een grote rol spelen zijn het gemiddelde inkomen van inwoners, de mate van vergrijzing en de mate van stedelijkheid (adressendichtheid). In het model wordt voor deze factoren gecorrigeerd, waardoor we het effect van toerisme op detailhandel isoleren.


Bij toepassing van het model blijkt bijvoorbeeld het enorme belang van toerisme voor detailhandel in:

Veere (191 banen in detailhandel, 17% van het totaal)

Sluis (138 banen, 12%)

Valkenburg (87 banen, 11%).


Actie door ondernemer of gemeente?

Uit gesprekken met 130 detailhandelsondernemers in 12 Nederlandse bestemmingen blijkt verder dat zij het belang van toerisme inzien, maar tegelijkertijd zelf weinig activiteiten ondernemen richting toeristen. Zij zien dit als taak van de gemeente, hebben het idee dat investeringen in deze activiteiten zich niet terug verdienen of het is niet toegestaan vanuit het hoofdkantoor. Maar er zijn ook ondernemers die er nog niet over nagedacht hebben en of waarbij het er ‘nog niet van gekomen is’. Richting de gemeente wijzen zij op het belang van een ‘gastvrij parkeerbeleid’ (parkeren gratis of goedkoop), ruime openingstijden en koopzondagen, een divers winkelaanbod, autovrij maken van winkelstraten én een goede bereikbaarheid, promotie en evenementen.


Het is terecht dat de gemeente gewezen wordt op haar verantwoordelijkheid. Aan de andere kant mag van de ondernemers zelf ook meer verwacht worden. Daarom is het goed te constateren dat sommige ondernemers zich specifiek richten op toeristen. Zij ondernemen activiteiten samen met verblijfsaccommodaties (leveren van producten, adverteren of sponsoring). Door het buiten uitstallen van producten, de etalage, aanspreken van toeristen, presentaties en kleinschalige evenementen trachten zij toeristen de winkel binnen te krijgen. Zij doen aanpassingen in de bedrijfsvoering, zoals het assortiment, personeelsbezetting, openingstijden en meertaligheid. Dit zijn voorbeelden die meer navolging behoeven.


In dit onderzoek hebben we het ‘gevoel’ dat detailhandel van belang is voor toerisme, en andersom, kwalitatief en kwantitatief onderbouwd. De inzichten kunnen meegenomen worden in de besluitvorming, binnen gemeentes, ondernemersverenigingen en door individuele ondernemers, wat betreft de investering in het aantrekken van toeristen. Het is onze hoop dat toeristen, door al deze partijen, worden (h)erkent als een significante en specifieke doelgroep, met eigen wensen en behoeften.

Topics:Retail
Trefwoorden: detailhandel, toerisme, economische betekenis

||| Blogs |||

03/12/19
Referentiekader ontbreekt voor vitale vakantieparken
Referentiekader ontbreekt voor vitale vakantieparken
03/12/19 · Verblijfsrecreatie · Hans van Leeuwen - Trendwatcher, Adviseur & Concept Ontwikkelaar Recreatie & Toerisme | Lees meer
Weet u nog mijn vorige column met daarin een vurig pleidooi dat het tijd wordt voor een minister van...
22/11/19
De plaag van goedkoop, goedkoper, goedkoopst
Het lijkt het toverwoord voor ons brein. Goedkoop. Een spotprijs werkt nog immer als een magneet voo...
14/11/19
Naar toekomstgerichte bewuste bestemmingen
Column van Menno Stokman (CELTH) over de nieuwe rol van de gastvrijheidsindustrie
22/10/19
Pleasure for all; ook Amerikaanse toestanden in Nederland …?
Autistische Amerikaan klaagt Disney aanDe Tampabay Times kopt op 2 oktober jl. ‘Man with Auti...
10/10/19
Thomas Cook Failliet. Wie volgt?
Wat kan de Nederlandse taal toch gortdroog zijn. Kil en koel. Terwijl de aankondiging van de onderga...

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

12/12/19
Exclusief voor leden
Nederland heeft veel kwalitatief goede campings
Zo’n 187 campings in Europa mogen zich ANWB Top camping 2020 noemen. Van de 187 liggen er maar lie...
12/12/19
Exclusief voor leden
Limburg versterkt positie in mountainbiken
Zuid-Limburg heeft twee sportieve routes erbij. Het gaat om de Watersley Sports & Talentpark Sit...
12/12/19
Samenwerking VisitBrabant Convention Bureau en MeetingReview
Via de website van VisitBrabant Convention Bureau is het mogelijk om locaties te vinden voor vergade...
11/12/19
Exclusief voor leden
Sector groeit in 2020 sterker na lager groeitempo in 2019
De onzekerheid over het stikstof- en PFAS-beleid zet een stevige rem op de volumegroei in veel sectoren. Daar heeft de sector leisure geen last van; na een matig 2019 groeit de sector in 2020 weer stevig door.
11/12/19
Dertig procent camperaars in de winter op pad
Camperaars gaan steeds meer in de winter op vakantie. Ruim 30 procent gaat ook in de winter met de camper op pad. Zo blijkt uit een poll op de website van de NKC die door bijna vierduizend mensen werd ingevuld.
10/12/19
Wet Toeristische verhuur positief beoordeeld door de Raad van State
De Raad van State heeft een positief advies afgegeven voor het wetsvoorstel toeristische verhuur van woonruimte en kan voor behandeling naar de Tweede Kamer.
10/12/19
Derde verhaallijn van Visit Wadden: Smaak van de Wadden
Het Waddengebied wil zich ook culinair op de kaart zetten. Daartoe is de campagne Smaak van de Wadden gelanceerd. Het is de derde verhaallijn van Visit Wadden.
10/12/19
Exclusief voor leden
Jora Vision ontwerpt grotendeels overdekt themapark in Sint Petersburg
Het Nederlandse Jora Vision gaat een grotendeels overdekt sprookjespark in het Russische Sint Petersburg ontwikkelen. Centraal staat de sprookjes van Alexander Sergeyevich Pushkin die in het park Lukomorye tot leven komen.
Partners
Breda University of Applied Sciences
Initiatiefnemers
NRIT Media
Vrijetijdsnetwerk