Piek in economische groei, pas in 2018 weer flinke groei in consumentenbestedingen
De Nederlandse economie groeit inmiddels twaalf kwartalen op rij, de werkloosheid daalt snel en het vertrouwen van consumenten en producenten ligt op een hoog niveau. Dit jaar komt de groei van het bruto binnenlands product (bbp) alweer voor het vijfde opeenvolgende jaar hoger uit dan in het voorafgaande jaar. De sterke economische prestatie in 2017 is onder andere te danken aan de aantrekkende wereldhandel en het herstel van de bedrijfsinvesteringen.
Minister Kamp: Nederland staat sterk
Minister Kamp, Economische Zaken: "In het begin van deze kabinetsperiode gaf ik aan het oneens te zijn met de voorspellingen van veel economen dat een hogere economische groei dan 1 of 1,5 % er niet meer in zou zitten voor Nederland. We kunnen nu gezamenlijk vaststellen dat de Nederlandsche Bank voor dit jaar een groei van 2,5 procent verwacht. Voor het 5e achtereenvolgende jaar zal de groei hoger uitvallen dan in het voorgaande jaar. Steeds meer mensen vinden werk en merken in hun portemonnee dat het beter gaat. Nederland staat sterk met de meest concurrentiekrachtige economie van Europa.”
Tijdelijke dip van particuliere consumptiegroei
Sinds 2015 groeit de particuliere consumptie weer in het tempo van kort voor de kredietcrisis. In de raming neemt de groei dit jaar iets gas terug naar 1,5%. De consumptiegroei valt dit jaar wat lager uit door de zachte winter, waardoor de bestedingen aan energie in het begin van het jaar sterk afnamen. De consumptie in het eerste kwartaal kromp met 0,1% ten opzichte van het laatste kwartaal van 2016. In de raming blijven de bestedingen van huishoudens stevig doorgroeien met gemiddeld 0,5% kwartaal-op-kwartaal in 2017 en 2018, zodat de consumptie in 2018 weer met 2,0% toeneemt. Daarna vlakt de geraamde groei wat af naar 1,6% in 2019; iets boven het langjarige gemiddelde van 1,5%.
Gestegen consumentenvertrouwen
De verbetering van de consumptiegroei sinds 2013 hangt sterk samen met het gestegen consumentenvertrouwen. In het eerste kwartaal lag het vertrouwen gemiddeld boven het laatste piekniveau van kort voor de kredietcrisis en dicht in de buurt van het historisch hoge vertrouwen rond de eeuwwisseling. Daarnaast is het beschikbare inkomen van huishoudens toegenomen, evenals de waarde van het eigenwoningbezit. Dit laatste draagt jaarlijks gemiddeld 0,75 tot 1%-punt bij aan de consumptiegroei in 2017-19, waarbij het effect geleidelijk afneemt. Daarnaast heeft de toenemende inflatie een remmende invloed op de particuliere consumptiegroei.
Groei reel beschikbaar inkomen
De belangrijkste determinant van de particuliere consumptie is het inkomen van huishoudens. Na de sterke impuls van lagere pensioenpremies in 2015, groeide het reële beschikbare inkomen vorig jaar met 1,3%. De geraamde toename dit jaar is 1,6%, gevolgd door 2,2% en 1,8% in respectievelijk 2018 en 2019. Het reële beschikbare inkomen ligt daardoor in 2019 bijna 8% boven het pre-crisisniveau van 2007.
Dalende werkloosheid
In 2016 was er sprake van de snelste werkgelegenheidsgroei sinds 2007. De werkgelegenheid blijft dit jaar en de komende jaren stevig doorgroeien. Daardoor daalt de werkloosheid in 2017 naar 5%, oftewel 539 duizend personen en in 2018 naar 4,6% van de beroepsbevolking, oftewel 444 duizend personen. Omdat sommige delen van de arbeidsmarkt krapper worden, zullen de lonen in 2017 en 2018 naar verwachting sneller toenemen dan in voorgaande jaren.
Gezonde overheidsfinanciën
Het overschot op de begroting verbetert de komende jaren verder en de overheidsschuld neemt hard af. Door de gezonde positie van de overheidsfinanciën neemt de schuld in 2019 naar verwachting af tot 51,3% van het bbp, ruimschoots onder het schuldencriterium van de EU. De begroting is in de afgelopen kabinetsperiode met moeilijke maatregelen op orde gebracht. Daarmee is er in het begrotingsbeleid een solide basis gelegd voor het volgende kabinet om de Nederlandse economie duurzaam te versterken door de energietransitie te versnellen en te investeren in maatregelen die het groeipotentieel verhogen, zoals extra middelen voor het innovatiebeleid.
