De mythe van het Amsterdams toerisme

Het Amsterdamse gemeentebestuur heeft de Rekenkamer van de stad opdracht gegeven onafhankelijk onderzoek te laten doen naar de impact van toerisme. Dit naar aanleiding van onderzoek van Platform voor onderzoeksjournalistiek Investico en De Groene Amsterdammer.

"Het idee dat drukte en overlast weliswaar vervelend zijn maar dat de stad als geheel van de bezoekershausse profiteert, is een mythe”, schrijven de onderzoekers die stellen dat de economische voordelen van het toerisme voor Amsterdam worden overschat en de kosten ondergewaardeerd. "De winsten komen terecht bij een kleine groep grote ondernemers, die deels onderdeel zijn van buitenlandse ketens. Een voorzichtige rekensom leert dat wanneer alle kosten voor de gemeenschap zouden worden meegerekend, ze de directe gemeentelijke baten van toerismebelasting al snel zouden overtreffen”, schrijven ze in een uitgebreid artikel in de Groene Amsterdammer.

Volgens de onderzoekers is het achterhalen wat toerisme de stad oplevert vrijwel een onmogelijke taak. "Iedereen heeft zijn eigen berekeningen en niemand heeft overzicht. Aan die situatie is de afgelopen jaren niets veranderd”, zeg lector logistiek Walther Ploos van Amstel van de Hogeschool van Amsterdam in het artikel waar de cijfers van Amsterdam Marketing stevig onder vuur liggen. De onderzoekers betogen dat in de cijfers van Amsterdam Marketing vaak ook bestedingen van Nederlandse toeristen en Amsterdammers liggen besloten. Daarnaast is de toegevoegde waarde voor de Amsterdamse economie van toerisme volgens de onderzoekers marginaal.

Ook de uitgaven van de gemeente Amsterdam voor toerisme overstijgen de inkomsten uit toeristenbelasting en de belasting op rondvaarttickets. Daarmee haalt de gemeente jaarlijks 64 miljoen euro op maar de onderzoekers schatten dat toerisme de gemeente minstens 71 miljoen euro kost.

Samengevat komen de voordelen van de bezoekerseconomie terecht bij een beperkt aantal ondernemers die succesvol inspelen op het gedrag van de massatoerist en betalen de Amsterdammers de rekening door een sterk verminderd leefklimaat, stijgende huizenprijzen en een verschraling van het voorzieningen- en winkelaanbod.

Bij het gemeentebestuur is inmiddels de urgentie van het probleem doorgedrongen. Burgemeester Eberhard van der Laan zei vorig jaar al in de Staat van de Stad: "We hebben haast. We moeten doorpakken” en een week later in de gemeenteraad: "Toerisme leek een balansprobleem te zijn, maar is inmiddels fundamenteel.” En bij de NOS zei wethouder Ollongren dat het onderwerp bovenaan de agenda staat: "Anders dan in het verleden kiest dit college van B&W ervoor om de groei van het massatoerisme af te remmen."