Toeristisch bezoek aan Afsluitdijk kan fors groeien

Het toeristisch bezoek aan de Afsluitdijk kan de komende jaren groeien naar maximaal 413.000 bezoekers. Op dit moment brengen tussen de 273.000 en 337.000 mensen een bezoek aan het Monument midden op de dijk of aan Kornwerderzand (Friesland). Dat blijkt uit onderzoek van Bureau Ruimte en Vrijetijd en het European Tourism Futures Institute (ETFI) naar het huidige en potentiële bezoek aan de Afsluitdijk. De inzichten moeten nadere onderbouwing geven aan de manier waarop de toeristisch-recreatieve potenties van de Afsluitdijk worden ingevuld in de toekomst.

Het aantal bezoekers (mensen dat op parkeerplaats stopt) aan het Monument wordt op jaarbasis geschat op 223.000 tot 275.000, bij Kornwerderzand op 50.000 tot 62.000. Totaal dus 273.000-337.000 bezoekers. Bij het uitvoeren van de toeristisch-recreatieve plannen is het aannemelijk dat uit een gebied met een straal van 150 km het aantal bezoekers aan het Monument groeit van 233.000 naar 268.00-291.000 en bij Kornwerderzand van 54.000 naar 95.000-122.000.

De plannen

Samen met de plannen van Rijkswaterstaat om de Afsluitdijk te verbeteren zetten een aantal regionale initiatieven in op het verbeteren van de toeristische en recreatieve attractiviteit van de dijk. Zo krijgt het Monument en de directe omgeving een kwaliteitsimpuls. Bestaande paden en informatievoorzieningen worden uitgebreid en opgewaardeerd. In samenspraak met de betrokken partijen wordt bekeken of de horecavoorziening flink gemoderniseerd en uitgebreid kan worden. Bij Kornwerderzand wordt een zogenaamd beleefcentrum ‘nieuwe stijl’ gebouwd. Hier moet het verhaal van het UNESCO Werelderfgoed De Waddenzee, de Vismigratierivier, de toekomstige Afsluitdijk en het IJsselmeer worden verteld. Lees hier alles over de nieuwe plannen.

Het onderzoek

In het rapport ‘Toeristisch-recreatieve potenties van de Afsluitdijk’ wordt verslag gedaan van onderzoek onder bezoekers aan de Afsluitdijk dat door het ETFI is uitgevoerd. Aan de hand van enquêtes en tellingen op geselecteerde dagen in voor-, hoofd,- en naseizoen zijn de aard en de omvang van het bezoek aan het Monument en Kornwerderzand onderzocht. Het rapport geeft in de eerste plaats inzicht in de omvang van het bezoek aan de Afsluitdijk en prognoses voor de groei in bezoekersaantallen wanneer de plannen rond De Nieuwe Afsluitdijk zijn gerealiseerd en de Afsluitdijk daarmee toeristisch-recreatief aantrekkelijker wordt. In het rapport worden de bezoekers onderverdeeld naar de BSR-belevingswerelden voor de dagrecreatie, in dit artikel gaan we daar vanwege de leesbaarheid niet verder op in.

Groei het sterkst bij Kornwerderzand

Op basis van de plannen rond De Nieuwe Afsluitdijk achten de onderzoekers een groei in attractiewaarde van rond de 20% aannemelijk bij het Monument. De parkeercapaciteit van de locatie zorgt ervoor dat door de upgrading van voorzieningen de aantrekkingkracht waarschijnlijk niet boven dat groeipercentage zal uitkomen. De upgrading zal de lengte van het verblijf wellicht wel stimuleren. Uitgaande van de middenprognose zal het aantal bezoekers uit het gebied met een straal van 150 km daarmee op jaarbasis groeien van rond de 233.000 naar 268.000-291.000.

Het is aannemelijk dat de plannen bij Kornwerderzand de aantrekkelijkheid van de plek zodanig zullen vergroten dat dit een verdubbeling van de attractiewaarde tot gevolg zal hebben. Wanneer de middenprognose als uitgangspunt wordt genomen, dan is het te verwachten dat het aantal bezoekers uit het gebied met een straal van 150 km op jaarbasis zal toenemen van circa 57.000 naar 95.000-122.000.

De huidige bezoeker

Er zijn drie soorten bezoekers aan de Afsluitdijk: mensen die pauze nemen tijdens doorreis, mensen die een bewuste tussenstop maken op de Afsluitdijk en mensen die speciaal naar de Afsluitdijk toe gaan voor een bezoek. De mensen die de lunchroom bij het Monument bezoeken komen naar schatting voor 25% per touringcar. Van maart tot mei zijn die touringcartoeristen vooral Scandinaviër, van juli tot eind september vooral Spanjaarden en Italianen. Verspreid door het hele jaar zijn het Aziaten, Russen en Israëliërs. De Scandinaviër stoppen op weg naar de bloemencorso’s en de Keukenhof per touringcar; de anderen komen veelal als onderdeel van een reis door Europa met kleinere busjes, zij komen veelal niet verder dan Breezanddijk (westelijk deel van de Afsluitdijk).

Ruim 70% van de ondervraagde bezoekers is al eens eerder op de Afsluitdijk gestopt, en driekwart zou dat opnieuw willen doen; het valt op dat Duitsers vaker willen terugkeren dan Nederlanders. De meeste ondervraagden stoppen voor het uitzicht en stoppen maximaal een half uur.

Ruim zes op de tien respondenten is man (62,7%). De gemiddelde leeftijd van de respondent is bijna 51 jaar. De respondenten bij het Monument zijn significant wat jonger (gemiddeld ruim 49 jaar) dan bij Kornwerderzand (gemiddeld ruim 53 jaar). Ruim driekwart van de respondenten komt uit Nederland (76,1%), gevolgd door Duitsland (9,5%) of een ‘ander’ land (7,2%). De herkomst van respondenten bij beide onderzoekslocaties verschilt significant van elkaar. Bij Kornwerderzand werden relatief meer Nederlanders aangetroffen en bij het Monument relatief meer Duitsers.

Kenmerken van het bezoek

Ruim de helft van de respondenten bezoekt de Afsluitdijk met de partner (53,8%), op ruime afstand gevolgd door ‘met kinderen tot 12 jaar’ (15,0%) en ‘met vrienden/bekenden’ (14,3%).Uit het onderzoek blijkt dat de respondenten bij Kornwerderzand relatief vaker met de partner komen (59,4%) en met kinderen tot 12 jaar (19,4%). Het Monument trekt eveneens vooral bezoekers die met partner komen maar relatief meer respondenten die komen met vrienden/bekenden (18,2%) en met andere familieleden (12,1%). Het aandeel met kinderen tot 12 jaar bedraagt hier 12,5%.

De meeste respondenten bezoeken de Afsluitdijk met z’n tweeën (50,8%) of met z’n vieren(17,2%). Ruim een tiende komt alleen (11,2%) of met zijn drieën (10,8%). De meeste bezoekers waarmee gesproken is, kwamen per auto (76,1%) en per camper (19,4%). Er is een significant en belangrijk verschil tussen Kornwerderzand en het Monument. Bij Kornwerderzand ligt het aandeel auto’s veel lager ( 54,1% versus 74,4%) en het aandeel campers veel hoger (39,5% versus 8,0%). Bijna driekwart (72,2%) van de ondervraagden heeft de Afsluitdijk eerder bezocht. De grootste groep respondenten is onderweg van huis naar een vakantieadres (18,8%) of brengt een bezoek aan de Afsluitdijk met een dagtocht vanuit huis en terugkerend naar huis (16,4%).

De belangrijkste bezoekdoelen zijn van uitzicht genieten (43,8%), relaxen (29,0%), picknicken (28,8%), een tussenstop maken (28,1%) of toiletbezoek (27,1%). Meer dan de helft van de respondenten bezoekt de Afsluitdijk een half uur of korter (58,1%), 17,8% brengt een bezoek van ½-1 uur, bijna evenveel als de respondenten die 2 uur of langer blijven. Opvallend is het verschil tussen beide onderzoekslocaties. Het bezoek aan Kornwerderzand duurt in het algemeen veel langer dan aan het Monument. In Kornwerderzand blijven de meesten 2 uur of langer (40,9%) of 1-2 uur (13,5%). Bij het Monument de meesten maximaal 1 uur (71,0%) of ½-1uur (22,0%).

Afsluitdijk een toeristische attractie?

Ruim driekwart van de ondervraagden geeft aan de Afsluitdijk een toeristische attractie te vinden (76,6%). De respondenten bij het Monument zijn die mening iets, maar significant vaker toegedaan dan de respondenten bij Kornwerderzand (79,5% versus 71,5%).

Afsluitdijk opnieuw bezoeken?

Driekwart van de ondervraagden geeft aan de Afsluitdijk opnieuw te willen bezoeken (75,1%).

Wat vinden de bezoekers van de plannen?

De respondenten willen dat er in de plannen voor De Nieuwe Afsluitdijk meer aandacht komt voor een uitbreiding en verbetering van de toiletten, meer picknickplaatsen en bankjes en een verbetering van de horeca. Ook willen ze meer mogelijkheden voor een korte rondwandeling en meer en betere strandjes om te zwemmen en te zonnebaden.