Staatsbosbeheer krijgt meer ruimte om te ondernemen

Staatsbosbeheer krijgt de mogelijkheid extra inkomsten te verwerven. Daarnaast moet er een betere balans komen tussen het beschermen van kwetsbare en niet-kwetsbare natuur door de terreinen meer in te zetten voor maatschappelijke activiteiten. Dat schrijft staatssecretaris Dijksma van Economische Zaken in een brief aan de Tweede Kamer. De bezuiniging op Staatsbosbeheer uit het regeerakkoord blijf wel overeind.

In de brief heeft de staatssecretaris gekozen voor een positie van Staatsbosbeheer dichterbij de samenleving en bij de markt. Om deze positie te kunnen waarmaken hoeft de wet verzelfstandiging Staatsbosbeheer niet te worden aangepast. Wel stellen het ministerie en Staatsbosbeheer een convenant op waarin de nieuwe positie van Staatsbosbeheer t.o.v. het rijk en de provincies wordt uitgewerkt. Ook worden daarin condities opgenomen om de rol naar markt en samenleving goed te kunnen vervullen. Dit convenant vervangt het huidige sturingsarrangement. Staatsbosbeheer blijft een zelfstandig bestuursorgaan.

Staatsbosbeheer blij met steun van EZ

Staatsbosbeheer-directeur Sylvo Thijsen is blij met de brief van de staatssecretaris: "Deze brief geeft ons een stevige steun in de rug en bevestigt en stimuleert de ontwikkeling die het afgelopen jaar is ingezet. Staatsbosbeheer zal de geboden ruimte inzetten om, werkend vanuit de balans tussen beschermen, beleven en benutten, de relatie met de burger en met het bedrijfsleven te versterken.”

Betere balans tussen beschermen, beleven en benutten

De nieuwe positie betekent dat het rijk Staatsbosbeheer niet meer aanstuurt op natuurdoelen. Staatssecretaris Dijksma: "Waar in het verleden de nadruk lag op het beheren van de terreinen, wil ik een betere balans realiseren tussen ‘de drie B’s’: beschermen, beleven en benutten. Dit houdt voor mij in: het beschermen van kwetsbare natuur, het benutten van minder kwetsbare natuurterreinen door het toestaan van meer maatschappelijke activiteiten en een grotere focus op de behoeftes van het publiek. Hiermee staat Staatsbosbeheer midden in de samenleving en vormen de terreinen van Staatsbosbeheer een belangrijke bijdrage aan het welzijn hiervan. Dat is voor mij een belangrijke reden om Staatsbosbeheer in het publieke domein te willen houden.”

Organisatie gaat meer samenwerken met anderen

Het ministerie van EZ blijft wel 'eigenaar' van Staatsbosbeheer en draagt zorg voor de continuïteit en de heelheid van de organisatie. Staatsbosbeheer zal zich bij de functievervulling van de terreinen meer op de provincies gaan richten omdat zij verantwoordelijk zijn voor de realisatie van het gebiedsgerichte beleid. In agrarische gebieden gaat Staatsbosbeheer intensiever samenwerken met het agrarische bedrijfsleven en de collectieven voor agrarisch natuurbeheer en andere terreinbeheerders, met het oog op de realisatie van grotere gebieden met natuur- en landschapswaarden. Voor het beheer van de natuurgebieden kunnen zij, net als alle andere natuurbeheerders, een beroep doen op provinciale subsidies.

Maatschappelijke opgaven

Met zijn terreinen kan en wil Staatsbosbeheer ook bijdragen aan de realisatie van maatschappelijke opgaven op het vlak van gezondheid en welzijn, educatie en resocialisatie. Met de reclassering zijn al in verschillende gebieden afspraken gemaakt over inzet van taakgestraften. Staatsbosbeheer werkt samen met ruim 50 zorginstellingen die onderdak of dagbesteding organiseren voor mensen met speciale behoeften. De afgelopen jaren heeft de organisatie duizenden maatschappelijke stageplaatsen aangeboden. Staatsbosbeheer zal deze sociaal maatschappelijke inzet verder uitbouwen door afspraken te maken met instellingen op die terreinen, met gemeenten en met specifieke doelgroepen, uitgaande van een adequate dekking van de kosten.

Staatsbosbeheer moet meer eigen inkomsten genereren

Mede als gevolg van teruglopende overheidsfinanciën vraagt het kabinet aan Staatsbosbeheer zelf meer budget te genereren. Staatsbosbeheer streeft naar een jaarlijkse groei van inkomsten uit de markt. In 2012 realiseerde Staatsbosbeheer 52 miljoen aan opbrengsten. Dat is ongeveer 40% van de totale begroting. Staatsbosbeheer blijft in het publieke domein vooral ook omdat het maatschappelijk rendement centraal blijft staan.

Inspelen op recreatietrends

Extra inkomsten kan Staatsbosbeheer verzorgen door bijvoorbeeld door meer samen te werken met ondernemers en in te spelen op recreatietrends. De wildsafari’s "Op zoek naar de Grote Vijf” is daar een succesvol voorbeeld van. Dit zijn tochten door natuurgebieden om groot wild te bekijken. Daarnaast kunnen sommige terreinen van Staatsbosbeheer ook goed worden ingezet voor de nationale waterveiligheidsdoelstellingen (kust en grotere wateren), zoals de overloopgebieden. Veiligheid en natuur gaan daar goed samen.

Kansen in de energiemarkt

In de energiemarkt liggen ook kansen. Biomassa is weliswaar geen nieuwe activiteit voor Staatsbosbeheer, maar de inkomsten hieruit kunnen de komende jaren toenemen. Zo heeft de organisatie samen met Stadsverwarming Purmerend afspraken gemaakt over het gebruik van houtsnippers voor het verwarmen van de huizen. Ook heeft Staatsbosbeheer een formule ontwikkeld om van gras graskarton te maken. Dit kan gebruikt worden als verpakkingsmateriaal dat door Staatsbosbeheer verkocht kan worden.

Conclusie

Staatsbosbeheer is en blijft een publieke organisatie, met als kerntaak de gebieden tot maatschappelijk nut te brengen. Hiertoe is een nadere invulling nodig van de balans tussen beschermen van de (inter)nationaal belangrijke topnatuur, het benutten van de terreinen voor meer marktactiviteiten en het versterken van de beleving door een toenemende focus op de samenleving.