Geplaatst op: 16-09-2015
Auteur: Han Verheijden

Productiviteitsdenken kan te ver gaan

Productiviteitsdenken kan te ver gaan

In de afgelopen zomer was ik uitgenodigd voor het bezoeken van een toneelvorstelling op een bio-boerderij op het Brabantse platteland. Het stuk ging over de nadagen van Sicco Mansholt, voorheen minister en Eurocommissaris voor de landbouw. Een man uit-één-stuk die de agro-economie en daarmee het plattelandsleven in heel Europa op zijn kop heeft gezet. Hij was uit op een forse verbetering van de productiviteit van akkers en veestapel. De inkomens van miljoenen boeren moesten omhoog. Zijn strategie was gebaseerd op schaalvergroting, specialisatie en prijzengaranties en hij was onvoorstelbaar succesvol. Tussen 1950 en 1990 is de productie van bijvoorbeeld de Nederlandse landbouw vervijfvoudigd en de arbeidsproductiviteit zelfs vertienvoudigd. En toch… Mansholt was bij zijn afscheid teleurgesteld over zijn eigen prestaties en de effecten van zijn beleid. ‘Rijdend door Nederland zie ik kilometers lang maisvelden of alleen maar aardappels en in Brabant zijn overal identieke varkensstallen. Het landschap is saai, het stinkt er, de sloten zijn recht, maar erin zwemmen kun je niet’.


Als lector productiviteit in de vrijetijdseconomie ben ik een beetje leerling van Mansholt. In colleges en lezingen hamer ik op efficiency, schaalvergroting en specialisatie. Maar een verbitterd terugkijken bij mijn 65e wil ik voorkomen. In toeristisch-recreatieve conceptontwikkeling moeten we alert zijn op bedrijfseconomische normen, maar er ook voor waken dat productiviteitsscores net zo belangrijk worden als in de landbouw. Wie wil weten waar zo’n ontwikkeling toe leidt, moet maar eens rondreizen in de Verenigde Staten. Daar zie je op letterlijk alle snelwegen, duizenden mijlen lang, dezelfde restaurantconcepten en is het menu overal afgestemd op efficiency-normen enerzijds en de smaak van de grootste, gemene deler anderzijds. In Europa en in Nederland zie je een zelfde tendens in de hospitality. Kijk naar de opkomst van La Place, McDonalds, Subway en Burger King langs onze snelwegen. Deze trend kon wel eens sneller dan wij denken overslaan naar de toeristische sector. In de laatste tien tot vijftien jaren tref je een sterke neiging naar standaardisatie, al dan niet geïnspireerd door één dominant format voor marktsegmentatie (leefstijlen). Deze ontwikkeling wordt versterkt door ketenvorming en schaalvergroting, maar sinds enkele jaren ook door de opkomst van nog meer prefab-standaard modellen voor recreatieve accommodaties. Alom tref je de zelfde chalets, pipowagens, veranda-bungalows. Architecten en andere ontwerpers klagen niet voor niets steen-en- been over de verdringing van hun creatieve werk door de industriële eenheidsworsten.


Als adviseur moet ik deels de hand in eigen boezem steken. Ook ik heb wel eens eenzijdig gefocust op productiviteitswinst in concepten of in bedrijfsvoering. Dat heeft zeker ook zijn voordelen en de sector is economisch vooruitgegaan. We moeten echter niet blind worden voor de negatieve effecten hiervan: vervlakking en grading down van de beleving door een manco aan diversiteit. De balans moet worden hersteld. Meer ruimte moet worden gecreëerd voor uniciteit, authenticiteit, verrassing en ontwerp-innovatie! Daarom roep ik investeerders op samen te werken met eigenwijze kunstenaars, out-of-the-box architecten en sympathieke fantasten. De ondernemers anno 2015 zijn slim genoeg om de creatieve concepten ook bedrijfsmatig hun plek te geven.

Topics:Onderzoek
Trefwoorden: ondernemen, productiviteit

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

21/09/21
Je verdient Noordwijk
Inwoners van de gemeente Noordwijk zijn van alle gemeenten in Nederland het meest positief over hun ...
21/09/21
ANVR-Zakenreismarkt verwacht snel herstel na opheffen reisbeperkingen
Recent onderzoek van reisbrancheorganisatie ANVR onder klanten van zakenreis-organiserende bedrijven...
16/09/21
Friesland maakt big data inzichtelijk en bruikbaar
Deze zomer hebben ze bij DataFryslân niet stilgezeten. Ze hebben een mooie zomerserie gemaakt rond de klantreis van toeristen naar Friesland, waarbij ze gebruik hebben gemaakt van verschillende (big)bronnen. Nieuwsgierig hoe dat uit heeft gepakt?
13/09/21
Nieuwe onderzoeken naar inkomend toerisme van start
De Landelijke Data Alliantie gaat van start met twee essentiële onderzoeken onderzoeken voor het begrip van toeristenstromen naar Nederland. Het gaat om het Onderzoek Inkomend Toerisme (OIT) en het Onderzoek Inkomend Dagbezoek (OID). Nieuw is dat de resultaten nog tijdens de onderzoeksperiode op een realtime dashboard worden gepresenteerd.
08/09/21
Exclusief voor leden
ILT tikt 6 luchtvaartmaatschappijen op de vingers om betaling D-reizen tickets
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) bereidt een sanctie voor richting 6 luchtvaartmaatschappijen. Enkele tientallen losse vliegtickets gekocht bij het inmiddels failliete D-Reizen zijn niet terugbetaald.
07/09/21
Vanuit crisis naar transitie - kijk mee op 30 september
Onze jaarlijkse Trendcongres Toerisme en Vrije Tijd is dit jaar omgezet naar 4 online bijeenkomsten van een uur. Op 30 september om 12.30 start de tweede inspiratiesessie 'Vanuit crisis naar transitie'. De wereld staat op zijn kop door de pandemie en toerisme bevindt zich in transitie. Lastige opgaven? Zeker maar onze sprekers en films laten zien hoe je tijdig bakens verzet en positief uit de crisis komt.
03/09/21
Slecht weer grote irritatie bij vakantiegangers
Nederlandse vakantiegangers ergeren zich tijdens hun vakantie vooral aan slecht weer. Dat blijkt uit een enquête van boekingsplatform BungalowSpecials onder 1.192 respondenten. Tussen die irritatiecijfers duikt opeens de bereidheid om volgende zomer weer een vakantiehuis in Nederland te boeken.
17/08/21
Verdubbeling vacatures in de horeca
Voor het eerst sinds het begin van de meting in 2003 is de spanning op de arbeidsmarkt zo hoog opgelopen dat er meer vacatures zijn dan werklozen. In het tweede kwartaal van 2021 (april-juni) stonden er tegenover elke 100 werklozen 106 openstaande vacatures. De horeca neemt in het tekort aan personeel een koppositie in, blijkt uit de CBS-cijfers.