Geplaatst op: 16-09-2015
Auteur: Han Verheijden

Productiviteitsdenken kan te ver gaan

Productiviteitsdenken kan te ver gaan

In de afgelopen zomer was ik uitgenodigd voor het bezoeken van een toneelvorstelling op een bio-boerderij op het Brabantse platteland. Het stuk ging over de nadagen van Sicco Mansholt, voorheen minister en Eurocommissaris voor de landbouw. Een man uit-één-stuk die de agro-economie en daarmee het plattelandsleven in heel Europa op zijn kop heeft gezet. Hij was uit op een forse verbetering van de productiviteit van akkers en veestapel. De inkomens van miljoenen boeren moesten omhoog. Zijn strategie was gebaseerd op schaalvergroting, specialisatie en prijzengaranties en hij was onvoorstelbaar succesvol. Tussen 1950 en 1990 is de productie van bijvoorbeeld de Nederlandse landbouw vervijfvoudigd en de arbeidsproductiviteit zelfs vertienvoudigd. En toch… Mansholt was bij zijn afscheid teleurgesteld over zijn eigen prestaties en de effecten van zijn beleid. ‘Rijdend door Nederland zie ik kilometers lang maisvelden of alleen maar aardappels en in Brabant zijn overal identieke varkensstallen. Het landschap is saai, het stinkt er, de sloten zijn recht, maar erin zwemmen kun je niet’.


Als lector productiviteit in de vrijetijdseconomie ben ik een beetje leerling van Mansholt. In colleges en lezingen hamer ik op efficiency, schaalvergroting en specialisatie. Maar een verbitterd terugkijken bij mijn 65e wil ik voorkomen. In toeristisch-recreatieve conceptontwikkeling moeten we alert zijn op bedrijfseconomische normen, maar er ook voor waken dat productiviteitsscores net zo belangrijk worden als in de landbouw. Wie wil weten waar zo’n ontwikkeling toe leidt, moet maar eens rondreizen in de Verenigde Staten. Daar zie je op letterlijk alle snelwegen, duizenden mijlen lang, dezelfde restaurantconcepten en is het menu overal afgestemd op efficiency-normen enerzijds en de smaak van de grootste, gemene deler anderzijds. In Europa en in Nederland zie je een zelfde tendens in de hospitality. Kijk naar de opkomst van La Place, McDonalds, Subway en Burger King langs onze snelwegen. Deze trend kon wel eens sneller dan wij denken overslaan naar de toeristische sector. In de laatste tien tot vijftien jaren tref je een sterke neiging naar standaardisatie, al dan niet geïnspireerd door één dominant format voor marktsegmentatie (leefstijlen). Deze ontwikkeling wordt versterkt door ketenvorming en schaalvergroting, maar sinds enkele jaren ook door de opkomst van nog meer prefab-standaard modellen voor recreatieve accommodaties. Alom tref je de zelfde chalets, pipowagens, veranda-bungalows. Architecten en andere ontwerpers klagen niet voor niets steen-en- been over de verdringing van hun creatieve werk door de industriële eenheidsworsten.


Als adviseur moet ik deels de hand in eigen boezem steken. Ook ik heb wel eens eenzijdig gefocust op productiviteitswinst in concepten of in bedrijfsvoering. Dat heeft zeker ook zijn voordelen en de sector is economisch vooruitgegaan. We moeten echter niet blind worden voor de negatieve effecten hiervan: vervlakking en grading down van de beleving door een manco aan diversiteit. De balans moet worden hersteld. Meer ruimte moet worden gecreëerd voor uniciteit, authenticiteit, verrassing en ontwerp-innovatie! Daarom roep ik investeerders op samen te werken met eigenwijze kunstenaars, out-of-the-box architecten en sympathieke fantasten. De ondernemers anno 2015 zijn slim genoeg om de creatieve concepten ook bedrijfsmatig hun plek te geven.

Topics:Onderzoek
Trefwoorden: ondernemen, productiviteit

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

04/05/21
Nieuwe traptrip meerdaagse fietsroutes voor groeiende doelgroep
Uit marktonderzoek blijkt dat er bij (groot)stedelijke gezinnen veel belangstelling is voor een kort...
23/04/21
Jac Zom overleden
Deze week is een van de oprichters van NRIT, Jac Zom, op 78-jarige leeftijd overleden. Jac was al enige tijd ziek.
23/04/21
Zeeland betrekt Zeeuwen bij toekomstvisie toeristische sector
Hoe zou de toerisme- en vrijetijdssector in Zeeland er in 2030 uit moeten zien? Die vraag pakken Pro...
22/04/21
Te weinig belangstelling voor pilot bij Efteling, wel veel aanmeldingen testvakantie
De testopening van attractiepark de Efteling op zaterdag 24 april gaat niet door. Er hebben zich te weinig mensen aangemeld voor de proef. Met andere fieldlabs in de vrijetijdssector gaat het een stuk beter. De tweede testvakantie is met 68.000 aanmeldingen zwaar overtekend. Het aantal mensen dat zich voor een uitstapje liet testen en positief was, bleek heel erg laag te zijn
20/04/21
MEES verzamelt waardevolle data voor recreatie
De belevingsapp MEES wordt op 18 mei 2021 gepresenteerd op de Atlas Werkconferentie Online. Deze app maakt het mogelijk om de meningen van mensen over een locatie met betrekking tot luchtkwaliteit, drukte, geluid en groen te verzamelen. Deze belevingsdata kan worden gebruikt om bijvoorbeeld fietsroutes te verbeteren.
15/04/21
12 studenten Zadkine en Boijmans maken tentoonstelling
Zadkine en Museum Boijmans Van Beuningen bundelen opnieuw de krachten. Samen met kunstenaar Nilton M...
08/04/21
Exclusief voor leden
Verschuiving in bungalowparken groei boekingen onafhankelijke vakantieparken
Vakantie in eigen land is vanwege de reisbeperkingen door het coronavirus populairder dan ooit. Bungalowparken zijn niet alleen in trek in vakantieperioden, maar ook eromheen. Uit de reserveringen van website Bungalows.nl blijkt dat het coronavirus het boekingsgedrag van de Nederlanders sterk heeft veranderd. We combineren meer werk en vakantie en de onafhankelijke vakantieparken ontvangen meer boekingen.
07/04/21
Kampeerder gaat voor laagseizoen en kleine campings
Kampeerders in heel Europa staan te springen om weer te kamperen. Ondanks dat in veel landen nog str...