Geplaatst op: 03-09-2019
Auteur: Jasper Heslinga

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Veel toeristische bestemming willen het zijn of willen het worden in de toekomst; een duurzame bestemming. Alleen de vraag blijft, wat is het en hoe doe je dat? Binnen de onderzoeksagenda van CELTH (Centre of Expertise Leisure Tourism & Hospitality) is dit tevens een van de kernthema’s waarop de onderzoeksprojecten zich richten. Op deze plek wil ik juist de nadruk leggen op een aantal inspirerende ideeën opgedaan in de Oostenrijkse Alpen. Over je eigen grenzen heen kijken en observeren hoe men duurzaam toerisme in andere landen probeert vorm te geven werkt heel verfrissend.


De lessen zijn gebaseerd op een door de STIRR (Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte) georganiseerd bezoek dat een delegatie van Nederlandse toeristische ondernemers, bestuurders en wetenschappers in juni 2018 aan het gebied bracht, om inspiratie op te doen voor Nederlandse regio’s. Waarom naar de Alpen hoor ik u denken? De Alpen, en Oostenrijk in het bijzonder, is een relevant voorbeeld van een bestemming waar veel draagvlak is voor duurzaam toerisme en waar men wat verder is met het toepassen hiervan in de praktijk. We bezochten de plaatsen Ellmau en Werfenweng, deze ‘pareltjes’ zijn beide onderdeel van het Alpine Pearls netwerk.


Een opvallend voorbeeld dat aan het denken zet, is het betalingssysteem ter bevordering van het toerisme in Tirol. In grove lijnen bestaat het uit 1) toeristenbelasting en 2) ‘Pl­ichtbeitrag’. 


De toeristenbelasting is een bedrag dat, net als in Nederland, wordt betaald door de overnachtende toerist. Het verschil is dat hier het geld bij het lokale ‘Tourismus Verband’ terechtkomt.


De ‘Plichtbeitrag’ is een systeem dat alle bedrijven in de regio, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, verplicht om een percentage van de omzet volgens een verdeelsleutel bij te dragen aan de toeristische infrastructuur. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het type bedrijf (echte toeristische bedrijven betalen meer dan een supermarkt), maar ook naar de intensiteit van recreatie en toerisme in de regio. Naast het lokale ‘Tourismus Verband’ komt deze belasting ook terecht in een ontwikkelingsfonds. Met het geld van beide systemen worden investeringen gedaan om het toerisme te innoveren en te verduurzamen. Deze systemen zorgen ervoor de kosten en baten van toerisme eerlijker en transparanter worden verdeeld.  Omdat de P­ichtbeitrag al zo lang bestaat (sinds 1927!) en ingeburgerd is, levert deze weinig tot geen discussie op. Om een dergelijk systeem in Nederland vorm te geven is enorm lastige opgave en vraagt politieke visie, moed en draagvlak. Echter, in een tijd waar we het steeds vaker hebben over een balans en een eerlijkere verdeling tussen de lusten en lasten van toeristische ontwikkeling op bestemmingsniveau geeft dit stof tot nadenken.


Een tweede voorbeeld gaat over duurzame mobiliteit. In Werfenweng is de SAMO (SAnfte MObilität) kaart ontwikkeld, die toeristen gratis elektrisch vervoer biedt en andere kortingen in het gebied verschaft ter waarde van 350 euro. Voorwaarde is wel dat gasten met OV aankomen of hun autosleutels inleveren bij het hotel gedurende hun verblijf. De kracht van de visie zit hem in de lange adem, het doorvoeren ervan in alle aspecten van het toeristisch product, en het betrekken van de inwoners en hen laten meeprofiteren van het duurzame mobiliteitsconcept.


Bovengenoemd voorbeelden zijn slechts twee van de lessen opgedaan in Oostenrijk. Een uitgebreider overzicht van de lessen is gepubliceerd in het Journal of Tourism Futures. Dit artikel is geschreven door Hans Hillebrand (directeur STIRR), Tanja Emonts (adviseur Emonts advies) en ondergetekende en is vrij te downloaden via onderstaande link:

www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JTF-09-2018-0054

Trefwoorden: toerisme, duurzaam toerisme, mobiliteit, belastingen, toeristenbelasting, oostenrijk, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

28/06/22
Sterke Lekdijk met veel recreatie
De werkzaamheden van het infrastructurele project ‘Salmsteke Ontkiemt!’ zijn gestart en duren zeker een jaar. De Lekdijk in de provincie Utrecht wordt over een afstand van 55 km versterkt en dat levert ook veel kansen op voor recreatie.
23/06/22
ZKA en Seinpost treden naar buiten als één merk: Ginder
De afgelopen tien jaar waren ze ‘achter de schermen’ eigenlijk al één organisatie, bureau ZKA en Seinpost. Nu worden de expertises van de twee gespecialiseerde bureaus officieel gebundeld tot één merk.
22/06/22
Exclusief voor leden
Laadinfrastructuur goed op orde in vergelijking met buitenland
Steeds meer mensen rijden een elektrische auto en die moet je wel kunnen opladen. Nederland loopt in Europa voorop in de laadinfrastructuur. In de sector leisure is al wel duidelijk dat het aantal laadplekken omhoog moet. Over toekomstberekening en de flessenhals het stroomnetwerk.
21/06/22
5 grote religieuze erfgoedlocaties in Limburg altijd te zien door 360 graden tours
Dmo Visit Zuid-Limburg heeft in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed vijf iconische religieuze erfgoed locaties in Zuid-Limburg ontsloten middels 360-graden- en audiotours. Het gaat om bekende grote locaties.
20/06/22
Exclusief voor leden
Snel meer groen in de Kalverstraat
Zaterdag 18 juni markeerde de start van een groen samenwerking: de Kalverstraat en de kersverse Groenburgemeester van Amsterdam, Isa Hoes, slaan de handen ineen. Een quick fix om snel meer groen in de drukke Kalverstraat te plaatsen.
17/06/22
Exclusief voor leden
Recreatiesector Wijdemeren strijdt met succes over toeristenbelasting- en beleidsverandering
De Wijdemeerse recreatiesector en de gemeente gaan een nieuw convenant (water)toeristenbelasting sluiten. Het convenant komt na protest van HISWA-RECRON, Watersportverbond en Ondernemend Wijdemeren over eerdere plannen om tot een verhoging van de belasting.
16/06/22
ANVR stapt mogelijk naar de rechter om kosten annuleringen te verhalen op Schiphol
De ANVR is woedend op Schiphol en de overheid over de blijvende onduidelijkheid over het doorgaan van de vakantie van honderdduizenden Nederlanders door de chaos op de luchthaven. De kosten van de annuleringen wil ANVR via een stap naar de rechter verhalen op Schiphol.
16/06/22
Toeristisch aanbod Groningen beter zichtbaar met afspraken over content en regie merk
Marketing Groningen, provincie Groningen en de marketingorganisaties uit de regio’s gaan intensiever samenwerken om het aanbod beter te presenteren voor bezoekers en inwoners. De afspraken over die samenwerking zijn vandaag 16 juni vastgelegd in het convenant 'Regionale Digitale Ontsluiting'.