Geplaatst op: 03-09-2019
Auteur: Jasper Heslinga

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Veel toeristische bestemming willen het zijn of willen het worden in de toekomst; een duurzame bestemming. Alleen de vraag blijft, wat is het en hoe doe je dat? Binnen de onderzoeksagenda van CELTH (Centre of Expertise Leisure Tourism & Hospitality) is dit tevens een van de kernthema’s waarop de onderzoeksprojecten zich richten. Op deze plek wil ik juist de nadruk leggen op een aantal inspirerende ideeën opgedaan in de Oostenrijkse Alpen. Over je eigen grenzen heen kijken en observeren hoe men duurzaam toerisme in andere landen probeert vorm te geven werkt heel verfrissend.


De lessen zijn gebaseerd op een door de STIRR (Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte) georganiseerd bezoek dat een delegatie van Nederlandse toeristische ondernemers, bestuurders en wetenschappers in juni 2018 aan het gebied bracht, om inspiratie op te doen voor Nederlandse regio’s. Waarom naar de Alpen hoor ik u denken? De Alpen, en Oostenrijk in het bijzonder, is een relevant voorbeeld van een bestemming waar veel draagvlak is voor duurzaam toerisme en waar men wat verder is met het toepassen hiervan in de praktijk. We bezochten de plaatsen Ellmau en Werfenweng, deze ‘pareltjes’ zijn beide onderdeel van het Alpine Pearls netwerk.


Een opvallend voorbeeld dat aan het denken zet, is het betalingssysteem ter bevordering van het toerisme in Tirol. In grove lijnen bestaat het uit 1) toeristenbelasting en 2) ‘Pl­ichtbeitrag’. 


De toeristenbelasting is een bedrag dat, net als in Nederland, wordt betaald door de overnachtende toerist. Het verschil is dat hier het geld bij het lokale ‘Tourismus Verband’ terechtkomt.


De ‘Plichtbeitrag’ is een systeem dat alle bedrijven in de regio, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, verplicht om een percentage van de omzet volgens een verdeelsleutel bij te dragen aan de toeristische infrastructuur. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het type bedrijf (echte toeristische bedrijven betalen meer dan een supermarkt), maar ook naar de intensiteit van recreatie en toerisme in de regio. Naast het lokale ‘Tourismus Verband’ komt deze belasting ook terecht in een ontwikkelingsfonds. Met het geld van beide systemen worden investeringen gedaan om het toerisme te innoveren en te verduurzamen. Deze systemen zorgen ervoor de kosten en baten van toerisme eerlijker en transparanter worden verdeeld.  Omdat de P­ichtbeitrag al zo lang bestaat (sinds 1927!) en ingeburgerd is, levert deze weinig tot geen discussie op. Om een dergelijk systeem in Nederland vorm te geven is enorm lastige opgave en vraagt politieke visie, moed en draagvlak. Echter, in een tijd waar we het steeds vaker hebben over een balans en een eerlijkere verdeling tussen de lusten en lasten van toeristische ontwikkeling op bestemmingsniveau geeft dit stof tot nadenken.


Een tweede voorbeeld gaat over duurzame mobiliteit. In Werfenweng is de SAMO (SAnfte MObilität) kaart ontwikkeld, die toeristen gratis elektrisch vervoer biedt en andere kortingen in het gebied verschaft ter waarde van 350 euro. Voorwaarde is wel dat gasten met OV aankomen of hun autosleutels inleveren bij het hotel gedurende hun verblijf. De kracht van de visie zit hem in de lange adem, het doorvoeren ervan in alle aspecten van het toeristisch product, en het betrekken van de inwoners en hen laten meeprofiteren van het duurzame mobiliteitsconcept.


Bovengenoemd voorbeelden zijn slechts twee van de lessen opgedaan in Oostenrijk. Een uitgebreider overzicht van de lessen is gepubliceerd in het Journal of Tourism Futures. Dit artikel is geschreven door Hans Hillebrand (directeur STIRR), Tanja Emonts (adviseur Emonts advies) en ondergetekende en is vrij te downloaden via onderstaande link:

www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JTF-09-2018-0054

Trefwoorden: toerisme, duurzaam toerisme, mobiliteit, belastingen, toeristenbelasting, oostenrijk, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

10/05/21
Exclusief voor leden
Antwerpen ontvangt in 2022 tall ships met een duurzame boodschap
Van 22 tot 25 juli 2022 ontvangen stad Antwerpen en Port of Antwerp The Tall Ships Races 2022. Vandaag werd deze zevende editie, met focus op duurzaamheid en verbinding, officieel gelanceerd. Daarom wordt een Ecopolis gebouwd. Het wordt een groots evenement dat in 2016 500.000 bezoekers trok. Harlingen speelt ook een rol in de races. Het betrokken evenementenbureau is op zoek naar inbreng van het bedrijfsleven.
06/05/21
Willekeur bij TONK regeling?
De ANVR roept minister Koolmees van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op om samen met de reissector nog eens te kijken naar de uitvoering ‘Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten’ (TONK regeling). Veel kleine, zelfstandige reisondernemers geven aan dat bij sommige gemeenten sprake lijkt van willekeur bij het al dan niet toekennen, terwijl Koolmees in de media liet weten dat “onbekendheid en schaamte” een rol kunnen spelen bij het te weinig gebruikmaken van deze regeling.
05/05/21
Horeca tegen verdere opening met sneltesten
De uitspraken van minister De Jonge over de rol van sneltesten in het openingsplan van het kabinet kunnen rekenen op stevige kritiek vanuit horecaondernemers. Zo wordt er mogelijk gesproken over versoepelingen, waarbij de horeca voor uit eten open mag met de inzet van sneltesten. Vooral het feit dat er opnieuw een extra barrière opgeworpen lijkt te worden voor een sector die vindt veilig te zijn, stuit op onbegrip, aldus Koninklijke Horeca Nederland (KHN).
29/04/21
Populair Ledig Erf wordt autoluw
Ledig Erf in Utrecht biedt een bioscoop, horeca en winkels. Het is een geliefde plek voor bezoekers van de stad. De gemeente peilde of deze straat en het plein autoluw gemaakt moest worden. Dat gebeurt dit jaar.
28/04/21
Corona-subsidie gastvrijheidseconomie verlengd
De horecaterrassen gaan weer open en daarom wijst de provincie ondernemers opnieuw op de Friese ‘c...
26/04/21
Landal Het Land van Bartje met vernieuwde en uitgebreide faciliteiten klaar voor de zomer
Op vakantiepark Landal Het Land van Bartje in Ees is een groot aantal faciliteiten uitgebreid en ver...
23/04/21
Extra geld voor druktemonitor en herstel zakelijk bezoek in Utrecht
Gedeputeerde Staten van Utrecht stellen voor aan Provinciale Staten (PS) om de toeristisch-recreatieve sector te steunen met extra inzet op toerisme. Het betreft inzet op een herstelimpuls van de toeristisch-recreatieve sector, inclusief het zakelijk toerisme en extra inzet op doorontwikkeling van de druktemonitor.
19/04/21
Exclusief voor leden
Noordelijke museumtour minister Van Engelshoven opening Museumweek
Minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) heeft op maandag 19 april een bezoek gebracht aan het Drents Museum in het kader van de pilot toegang met testen. De minister maakte een tour langs diverse noordelijke musea als openingshandeling van de Nationale Museumweek.