Geplaatst op: 03-09-2019
Auteur: Jasper Heslinga

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Veel toeristische bestemming willen het zijn of willen het worden in de toekomst; een duurzame bestemming. Alleen de vraag blijft, wat is het en hoe doe je dat? Binnen de onderzoeksagenda van CELTH (Centre of Expertise Leisure Tourism & Hospitality) is dit tevens een van de kernthema’s waarop de onderzoeksprojecten zich richten. Op deze plek wil ik juist de nadruk leggen op een aantal inspirerende ideeën opgedaan in de Oostenrijkse Alpen. Over je eigen grenzen heen kijken en observeren hoe men duurzaam toerisme in andere landen probeert vorm te geven werkt heel verfrissend.


De lessen zijn gebaseerd op een door de STIRR (Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte) georganiseerd bezoek dat een delegatie van Nederlandse toeristische ondernemers, bestuurders en wetenschappers in juni 2018 aan het gebied bracht, om inspiratie op te doen voor Nederlandse regio’s. Waarom naar de Alpen hoor ik u denken? De Alpen, en Oostenrijk in het bijzonder, is een relevant voorbeeld van een bestemming waar veel draagvlak is voor duurzaam toerisme en waar men wat verder is met het toepassen hiervan in de praktijk. We bezochten de plaatsen Ellmau en Werfenweng, deze ‘pareltjes’ zijn beide onderdeel van het Alpine Pearls netwerk.


Een opvallend voorbeeld dat aan het denken zet, is het betalingssysteem ter bevordering van het toerisme in Tirol. In grove lijnen bestaat het uit 1) toeristenbelasting en 2) ‘Pl­ichtbeitrag’. 


De toeristenbelasting is een bedrag dat, net als in Nederland, wordt betaald door de overnachtende toerist. Het verschil is dat hier het geld bij het lokale ‘Tourismus Verband’ terechtkomt.


De ‘Plichtbeitrag’ is een systeem dat alle bedrijven in de regio, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, verplicht om een percentage van de omzet volgens een verdeelsleutel bij te dragen aan de toeristische infrastructuur. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het type bedrijf (echte toeristische bedrijven betalen meer dan een supermarkt), maar ook naar de intensiteit van recreatie en toerisme in de regio. Naast het lokale ‘Tourismus Verband’ komt deze belasting ook terecht in een ontwikkelingsfonds. Met het geld van beide systemen worden investeringen gedaan om het toerisme te innoveren en te verduurzamen. Deze systemen zorgen ervoor de kosten en baten van toerisme eerlijker en transparanter worden verdeeld.  Omdat de P­ichtbeitrag al zo lang bestaat (sinds 1927!) en ingeburgerd is, levert deze weinig tot geen discussie op. Om een dergelijk systeem in Nederland vorm te geven is enorm lastige opgave en vraagt politieke visie, moed en draagvlak. Echter, in een tijd waar we het steeds vaker hebben over een balans en een eerlijkere verdeling tussen de lusten en lasten van toeristische ontwikkeling op bestemmingsniveau geeft dit stof tot nadenken.


Een tweede voorbeeld gaat over duurzame mobiliteit. In Werfenweng is de SAMO (SAnfte MObilität) kaart ontwikkeld, die toeristen gratis elektrisch vervoer biedt en andere kortingen in het gebied verschaft ter waarde van 350 euro. Voorwaarde is wel dat gasten met OV aankomen of hun autosleutels inleveren bij het hotel gedurende hun verblijf. De kracht van de visie zit hem in de lange adem, het doorvoeren ervan in alle aspecten van het toeristisch product, en het betrekken van de inwoners en hen laten meeprofiteren van het duurzame mobiliteitsconcept.


Bovengenoemd voorbeelden zijn slechts twee van de lessen opgedaan in Oostenrijk. Een uitgebreider overzicht van de lessen is gepubliceerd in het Journal of Tourism Futures. Dit artikel is geschreven door Hans Hillebrand (directeur STIRR), Tanja Emonts (adviseur Emonts advies) en ondergetekende en is vrij te downloaden via onderstaande link:

www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JTF-09-2018-0054

Trefwoorden: toerisme, duurzaam toerisme, mobiliteit, belastingen, toeristenbelasting, oostenrijk, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

08/02/23
Nieuwe helpdesk overheid helpt gemeenten met zonne-energieprojecten
De nieuwe Helpdesk Zonopwek helpt Regionale Energie Strategie-regio’s, provincies, waterschappen en gemeenten bij het realiseren van zonne-energieprojecten op daken en objecten.
07/02/23
Exclusief voor leden
ILT dwingt vliegtuigen op Schiphol om de hulpmotor uit te zetten
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft Schiphol de opdracht gegeven om, in samenwerking met andere sectorpartijen, begin maart 2023 met een actieplan te komen met concrete maatregelen om de hulpmotor, auxiliary power unit (APU) gebruik in de praktijk te verminderen.
07/02/23
Invloed druktemonitor Utrecht op spreiding toerisme gering
De provincie Utrecht heeft de Druktemonitor geëvalueerd die is opgezet tijdens de coronaperiode. Uit de evaluatie blijkt dat de pilot positieve effecten heeft op de samenwerking tussen overheden, terreinbeherende organisaties en marketingorganisaties. Toch is de invloed op spreiding van drukte te beperkt, meent de provincie .
07/02/23
Brancheorganisaties tegen te snelle verhoging minimumloon
Meer dan twintig brancheorganisaties die tienduizenden werkgevers vertegenwoordigen, overhandigen vandaag in Den Haag een petitie aan leden van de Eerste Kamer. “Voer een minimum uurloon niet in op basis van een 36-urige werkweek”, zo luidt de oproep. Onder meer HISWA-RECRON zit in deze protestgroep.
06/02/23
Eerste inclusiepact in de Nederlandse recreatiesector is een feit: ‘Apenheul: Natuurlijk Gastvrij!’
Op woensdag 1 februari 2023 hebben 16 partijen tijdens een bijeenkomst in het Apeldoornse dierenpark...
30/01/23
Interhome breidt portfolio uit met ruim 6.000 vakantiewoningen in Denemarken
De Interhome Group heeft via een strategische samenwerking met de Deense vakantiewoningaanbieder Sol og Strand meer dan 6.000 vakantiewoningen en appartementen aan haar portfolio toegevoegd.
26/01/23
Exclusief voor leden
8 gemeenten Achterhoek aan de slag met vitaal maken vakantieparken
8 gemeenten in de regio Achterhoek bieden met een financiële bijdrage van de provincie Gelderland een programma aan om de vitaliteit van vakantieparken te verbeteren. Een regionaal programmateam met experts is actief om ondernemers te stimuleren en vakantieparken klaar te maken voor de toekomst. Dat is nodig want er wordt groei verwacht.
25/01/23
Exclusief voor leden
Lodewijk Asscher wordt voorzitter Duurzame Luchtvaarttafel
De oud-minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher wordt de nieuwe, onafhankelijke voorzitter van de Duurzame Luchtvaarttafel (DLT).