Geplaatst op: 03-09-2019
Auteur: Jasper Heslinga

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Veel toeristische bestemming willen het zijn of willen het worden in de toekomst; een duurzame bestemming. Alleen de vraag blijft, wat is het en hoe doe je dat? Binnen de onderzoeksagenda van CELTH (Centre of Expertise Leisure Tourism & Hospitality) is dit tevens een van de kernthema’s waarop de onderzoeksprojecten zich richten. Op deze plek wil ik juist de nadruk leggen op een aantal inspirerende ideeën opgedaan in de Oostenrijkse Alpen. Over je eigen grenzen heen kijken en observeren hoe men duurzaam toerisme in andere landen probeert vorm te geven werkt heel verfrissend.


De lessen zijn gebaseerd op een door de STIRR (Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte) georganiseerd bezoek dat een delegatie van Nederlandse toeristische ondernemers, bestuurders en wetenschappers in juni 2018 aan het gebied bracht, om inspiratie op te doen voor Nederlandse regio’s. Waarom naar de Alpen hoor ik u denken? De Alpen, en Oostenrijk in het bijzonder, is een relevant voorbeeld van een bestemming waar veel draagvlak is voor duurzaam toerisme en waar men wat verder is met het toepassen hiervan in de praktijk. We bezochten de plaatsen Ellmau en Werfenweng, deze ‘pareltjes’ zijn beide onderdeel van het Alpine Pearls netwerk.


Een opvallend voorbeeld dat aan het denken zet, is het betalingssysteem ter bevordering van het toerisme in Tirol. In grove lijnen bestaat het uit 1) toeristenbelasting en 2) ‘Pl­ichtbeitrag’. 


De toeristenbelasting is een bedrag dat, net als in Nederland, wordt betaald door de overnachtende toerist. Het verschil is dat hier het geld bij het lokale ‘Tourismus Verband’ terechtkomt.


De ‘Plichtbeitrag’ is een systeem dat alle bedrijven in de regio, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, verplicht om een percentage van de omzet volgens een verdeelsleutel bij te dragen aan de toeristische infrastructuur. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het type bedrijf (echte toeristische bedrijven betalen meer dan een supermarkt), maar ook naar de intensiteit van recreatie en toerisme in de regio. Naast het lokale ‘Tourismus Verband’ komt deze belasting ook terecht in een ontwikkelingsfonds. Met het geld van beide systemen worden investeringen gedaan om het toerisme te innoveren en te verduurzamen. Deze systemen zorgen ervoor de kosten en baten van toerisme eerlijker en transparanter worden verdeeld.  Omdat de P­ichtbeitrag al zo lang bestaat (sinds 1927!) en ingeburgerd is, levert deze weinig tot geen discussie op. Om een dergelijk systeem in Nederland vorm te geven is enorm lastige opgave en vraagt politieke visie, moed en draagvlak. Echter, in een tijd waar we het steeds vaker hebben over een balans en een eerlijkere verdeling tussen de lusten en lasten van toeristische ontwikkeling op bestemmingsniveau geeft dit stof tot nadenken.


Een tweede voorbeeld gaat over duurzame mobiliteit. In Werfenweng is de SAMO (SAnfte MObilität) kaart ontwikkeld, die toeristen gratis elektrisch vervoer biedt en andere kortingen in het gebied verschaft ter waarde van 350 euro. Voorwaarde is wel dat gasten met OV aankomen of hun autosleutels inleveren bij het hotel gedurende hun verblijf. De kracht van de visie zit hem in de lange adem, het doorvoeren ervan in alle aspecten van het toeristisch product, en het betrekken van de inwoners en hen laten meeprofiteren van het duurzame mobiliteitsconcept.


Bovengenoemd voorbeelden zijn slechts twee van de lessen opgedaan in Oostenrijk. Een uitgebreider overzicht van de lessen is gepubliceerd in het Journal of Tourism Futures. Dit artikel is geschreven door Hans Hillebrand (directeur STIRR), Tanja Emonts (adviseur Emonts advies) en ondergetekende en is vrij te downloaden via onderstaande link:

www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JTF-09-2018-0054

Trefwoorden: toerisme, duurzaam toerisme, mobiliteit, belastingen, toeristenbelasting, oostenrijk, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

23/09/20
Fors plan voor verbinding Leekstermeer en Zuidlaardermeer
De provincie Groningen laat in 2021 de omgeving van de Meerweg, aan de oostzijde van het Paterswolds...
22/09/20
Gastvrijheid Den Haag voor mensen met een beperking
The Hague Marketing Bureau, Stichting Voorall en de gemeente Den Haag hebben hun krachten gebundeld en een stadsroute samengesteld die mensen met een beperking langs koninklijke highlights brengt.
22/09/20
5 regels voor duurzaamheidsclaims
De ACM wil hiermee bereiken dat bedrijven consumenten goed en volledig voorlichten over de duurzaamheid van hun producten of diensten.
21/09/20
Exclusief voor leden
Ondernemersorganisaties en vakbond vragen om overgangsregime naar nieuw pensioenstelsel
FNV, VNO-NCW en MKB-Nederland roepen het kabinet op om snel gezamenlijk een overgangsregime te ontwikkelen in verband met de komst van het nieuwe pensioenstelsel.
17/09/20
KHN: horeca sluiten na 24:00 is geen oplossing
KHN vindt dit een slecht plan en legt uit waarom.
16/09/20
Cultuur moet experimenteren voor betere verdienmodellen
De cultuursector leent zich bij uitstek om te experimenteren en het biedt meer financiële armslag aan instellingen om te werken aan innovatie.
14/09/20
Greenpeace naar rechter voor aanvechten staatssteun aan vervuiler KLM
Als eerste stap heeft Greenpeace vandaag de overheid formeel op de hoogte gesteld. “Het kabinet verzaakt om harde afspraken te maken met KLM over het tegengaan van de vervuiling”, aldus Dewi Zloch, expert Klimaat en Energie bij Greenpeace.
13/09/20
Bijna 12.000 handtekeningen voor eenduidiger reisadviezen
De reisbranche heeft vrijdag meer van 10.000 handtekeningen aangeboden aan het ministerie van Buitenlandse Zaken waarin wordt gevraagd om meer genuanceerde en heldere reisadviezen.