Geplaatst op: 01-04-2016
Auteur: Han Verheijden

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?
Travelling man Deep Allum. Fotograaf: Steve Rainwater

Naast mijn werk als lector en adviseur ben ik ook actief als vrijwilliger. PUM (een initiatief van VNO/NCW) zendt mij regelmatig uit naar ontwikkelingslanden om er het management van toeristische bedrijven strategisch en operationeel te ondersteunen. Ik doe dat met groot plezier, maar afgelopen januari werd ik tijdens een project in Zambia opgeschrikt door de dood van een collega in Burkina Fasso. Op klaarlichte dag werd hij doodgeschoten door terroristen in een stadscafé. Dat zette mij aan het denken over de toekomst van het reizen.


Bij reizen (zowel toeristisch als zakelijk) vinden we het interessant om in aanraking te komen met andere culturen. Denk aan bijvoorbeeld de Arabische of Afrikaanse gemeenschappen. Reizen is voor velen een soort ‘interactief filmbezoek’. Je ziet van alles, je bent er (in tegenstelling tot in de bioscoop) zelf bij en juist dat laatste maakt het spannend. Vaag beseffen we dat die interactie heel vrijblijvend is. Het is en blijft entertainment, of op zijn best edutainment. Je hoeft je niet te committeren aan andere gewoonten of leefstijlen. Nadat je het allemaal hebt beleefd, vertrek je naar huis en wordt de reis niet meer dan een mooie herinnering.


Maar de wereld verandert en de vreemde culturen wachten onze komst niet meer af, maar komen naar ons toe. Miljoenen vluchtelingen vertrekken naar Europa. Zij reizen minder comfortabel dan wij, maar hun motief is zeker niet vrijblijvend. Voor hen wordt de reisbestemming een nieuw thuis. Daarmee worden wij nu veel indringender geconfronteerd met diezelfde culturen. Die cultuur, die tijdens de vakantie nog zo spannend was, is plots heel bedreigend. Wat mijn PUM-collega is overkomen, staat niet op zichzelf. Het verslag van de gebeurtenissen in de oudejaarsnacht in Keulen gaat de hele wereld over. Andere culturen blijken plots andere waarden te hebben en we kunnen niet langer hierover onze schouders ophalen.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor ons reisgedrag? Natuurlijk weet iedereen dat oorlog en onrust toeristen afschrikken. De recente gebeurtenissen raken direct de belangen van bijvoorbeeld Egypte, het Midden-Oosten, Indonesië, Turkije en zelfs Parijs (!). Of kijk naar Afrikaanse landen met burgeroorlogen of raciale en religieuze conflicten. Hoe zal het toerisme, als gevolg van dat geweld, zich ontwikkelen in Kenia, Zuid-Afrika of Zimbabwe? Om van landen als Sierra Leone en Somalië maar niet te spreken.


Maar nieuw en in mijn visie potentieel bedreigender is de weerzin die westerlingen wel eens zouden kunnen gaan krijgen tegen vreemde culturen. In eigen land is de interactie met een vreemde cultuur immers geen boeiende vrijetijdsbesteding, maar een bedreiging voor de eigen welvaart en levensstijl. We merken heel concreet (soms aan den lijve) dat voor veel culturen homoseksualiteit een taboe is, dat (ook in Nederland!) vrouwen stelselmatig worden onderdrukt en geweld soms wordt verheerlijkt. Als het dichterbij komt, is de in de reisgidsen fraai beschreven ‘exotische levensstijl’ plots onaantrekkelijk en wordt reizen een anticlimax. Mensen zouden wel eens en hekel aan cultuurreizen kunnen gaan krijgen. En dat heeft gevolgen voor onze hele sector.


Ik ben benieuwd hoe trendwatchers deze analyse duiden? Of laat u uw reactie aan ons horen!


Han Verheijden

Han Verheijden ontwikkelt en toetst concepten in de vrijetijdseconomie. Hij biedt opdrachtgevers een frisse, nuchtere kijk op een businessplan. info@hanverheijden.nl
Trefwoorden: cultuur, reizen, vrije tijd

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

18/09/20
Stelling van Amsterdam nu volledig in 360º vanuit de lucht te bekijken
De Stelling van Amsterdam is op een bijzondere manier vastgelegd. Alle forten en belangrijke sluizen zijn met behulp van een drone en een speciale camera aan een heliumballon vanuit de lucht in 360º gefotografeerd. Het resultaat is de grootste luchtfototour ter wereld.
17/09/20
Exclusief voor leden
Groninger Museum presenteert eerste kinderbiënnale van Nederland
Het Groninger Museum organiseert van 24 april tot en met 31 oktober 2021 als eerste museum in Nederland een kinderbiënnale
16/09/20
Cultuur moet experimenteren voor betere verdienmodellen
De cultuursector leent zich bij uitstek om te experimenteren en het biedt meer financiële armslag aan instellingen om te werken aan innovatie.
16/09/20
Nog twee weken om de SLIM-regeling aan te vragen
Mkb-ondernemers kunnen nog tot en met 30 september de SLIM-subsidie aanvragen om loopbaan- en scholingsadviezen voor werknemers te krijgen of een bedrijfsschool op te richten.
13/09/20
Horeca een van de koplopers bij NOW 2.0
UWV heeft in totaal ruim 63.000 aanvragen toegekend voor de tweede Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW 2.0).
11/09/20
80 locaties Landgraaf tot in detail online toegankelijk
www.ontdeklandgraaf.nl maakt het cultuurhistorisch erfgoed van Landgraaf op gedetailleerde wijze toegankelijk voor inwoners en toeristen.
11/09/20
Fort Nieuwersluis vol kleinschalige initiatieven
Fort Nieuwersluis dat te vinden is tussen Breukelen en Loenen is heropend. Als laatste werd de comma...
10/09/20
7 miljoen euro voor 38 kunstpodia
Het Mondriaan Fonds kent tijdens zijn jaarlijkse aanvraagronde bijna 7 miljoen euro toe aan het programma van 38 kunstpodia, variërend van kleine kunstinitiatieven tot organisaties met een uitgebreid activiteitenprogramma.