Geplaatst op: 01-04-2016
Auteur: Han Verheijden

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?
Travelling man Deep Allum. Fotograaf: Steve Rainwater

Naast mijn werk als lector en adviseur ben ik ook actief als vrijwilliger. PUM (een initiatief van VNO/NCW) zendt mij regelmatig uit naar ontwikkelingslanden om er het management van toeristische bedrijven strategisch en operationeel te ondersteunen. Ik doe dat met groot plezier, maar afgelopen januari werd ik tijdens een project in Zambia opgeschrikt door de dood van een collega in Burkina Fasso. Op klaarlichte dag werd hij doodgeschoten door terroristen in een stadscafé. Dat zette mij aan het denken over de toekomst van het reizen.


Bij reizen (zowel toeristisch als zakelijk) vinden we het interessant om in aanraking te komen met andere culturen. Denk aan bijvoorbeeld de Arabische of Afrikaanse gemeenschappen. Reizen is voor velen een soort ‘interactief filmbezoek’. Je ziet van alles, je bent er (in tegenstelling tot in de bioscoop) zelf bij en juist dat laatste maakt het spannend. Vaag beseffen we dat die interactie heel vrijblijvend is. Het is en blijft entertainment, of op zijn best edutainment. Je hoeft je niet te committeren aan andere gewoonten of leefstijlen. Nadat je het allemaal hebt beleefd, vertrek je naar huis en wordt de reis niet meer dan een mooie herinnering.


Maar de wereld verandert en de vreemde culturen wachten onze komst niet meer af, maar komen naar ons toe. Miljoenen vluchtelingen vertrekken naar Europa. Zij reizen minder comfortabel dan wij, maar hun motief is zeker niet vrijblijvend. Voor hen wordt de reisbestemming een nieuw thuis. Daarmee worden wij nu veel indringender geconfronteerd met diezelfde culturen. Die cultuur, die tijdens de vakantie nog zo spannend was, is plots heel bedreigend. Wat mijn PUM-collega is overkomen, staat niet op zichzelf. Het verslag van de gebeurtenissen in de oudejaarsnacht in Keulen gaat de hele wereld over. Andere culturen blijken plots andere waarden te hebben en we kunnen niet langer hierover onze schouders ophalen.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor ons reisgedrag? Natuurlijk weet iedereen dat oorlog en onrust toeristen afschrikken. De recente gebeurtenissen raken direct de belangen van bijvoorbeeld Egypte, het Midden-Oosten, Indonesië, Turkije en zelfs Parijs (!). Of kijk naar Afrikaanse landen met burgeroorlogen of raciale en religieuze conflicten. Hoe zal het toerisme, als gevolg van dat geweld, zich ontwikkelen in Kenia, Zuid-Afrika of Zimbabwe? Om van landen als Sierra Leone en Somalië maar niet te spreken.


Maar nieuw en in mijn visie potentieel bedreigender is de weerzin die westerlingen wel eens zouden kunnen gaan krijgen tegen vreemde culturen. In eigen land is de interactie met een vreemde cultuur immers geen boeiende vrijetijdsbesteding, maar een bedreiging voor de eigen welvaart en levensstijl. We merken heel concreet (soms aan den lijve) dat voor veel culturen homoseksualiteit een taboe is, dat (ook in Nederland!) vrouwen stelselmatig worden onderdrukt en geweld soms wordt verheerlijkt. Als het dichterbij komt, is de in de reisgidsen fraai beschreven ‘exotische levensstijl’ plots onaantrekkelijk en wordt reizen een anticlimax. Mensen zouden wel eens en hekel aan cultuurreizen kunnen gaan krijgen. En dat heeft gevolgen voor onze hele sector.


Ik ben benieuwd hoe trendwatchers deze analyse duiden? Of laat u uw reactie aan ons horen!


Han Verheijden

Han Verheijden ontwikkelt en toetst concepten in de vrijetijdseconomie. Hij biedt opdrachtgevers een frisse, nuchtere kijk op een businessplan. info@hanverheijden.nl
Trefwoorden: cultuur, reizen, vrije tijd

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

13/04/21
Exclusief voor leden
Luisterplekken Liberation Route bereiken Waddenkust
Met de ingebruikname van ‘luisterplekken’ zijn de provincies Groningen, Fryslân en Noord-Holland officieel aangesloten bij Liberation Route Europe (LRE). Informatiepanelen en audioverhalen op de luisterplekken vertellen in drie talen over wat zich op die locaties heeft afgespeeld tijdens de Tweede Wereldoorlog.
13/04/21
Dierentuinen favoriet na lockdown onder Nederlandse jongeren
Het bezoek aan een dierentuin is bij Nederlandse jongeren (4-18) na de lockdown favoriet. In de top 20 van dagattracties die jongeren na de lockdown willen bezoeken staan maar liefst 8 dierentuinen. Meest populair is een bezoek aan de Efteling.
13/04/21
Eerste twee Fieldlabs evenementen bieden perspectief
De eerste twee tests van het Fieldlab evenementen zijn positief verlopen. Geen enkele bezoeker is besmet geraakt en mensen hielden zich goed aan de afspraken. Bij andere testen zijn wel mensen besmet geraakt.
09/04/21
Vrijetijdssector heeft 4,2 miljard euro aan ondersteuning ontvangen
In 2020 hebben Nederlandse bedrijven in totaal 17,6 miljard euro ontvangen ter compensatie voor loonkosten en vaste lasten tijdens de coronacrisis. Het meeste geld, 15 miljard euro, werd uitgegeven aan loonkostensteun. De meeste steun ging naar de handel en de horeca. In totaal heeft de vrijetijdssector voor 4,2 miljard euro aan ondersteuning ten gevolge van de pandemie aangevraagd.
09/04/21
Willem Bijleveld in raad van toezicht Mondriaan Fonds
Willem Bijleveld is sinds 1 april 2021 lid van de raad van toezicht van het Mondriaan Fonds. Bijleveld heeft naast bestuurlijke en toezichthoudende ervaring, grote kennis van actuele ontwikkelingen binnen het erfgoedveld in Nederland. Bijleveld was tot zijn pensioendatum in 2018 directeur van het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem.
06/04/21
April is pilotmaand voor de recreatie
De Rijksoverheid heeft alle pilots voor de cultuur-, sport- en recreatiesector online gezet. Deze pilots zijn toegankelijk voor mensen met een negatieve coronatest. In totaal worden er ruim 450 experimenten opgezet voor in 230.409 bezoekers. Welke bedrijven staan op de rol?
01/04/21
Sector op een kier: Pilots met toegangstesten
De dagrecreatie gaat op een heel klein kiertje open. Er komen in april pilots met toegangstesten bij dagattracties. In Utrecht komen experimenten met openstelling van vijf cafés.
01/04/21
Museum Arnhem krijgt unieke gevel die overgang naar Veluwe toont
82.000 kleurrijke tegels markeren de overgang tussen Arnhem en de Veluwe op de gevel van Museum Arnhem. Deze duizenden tegels komen op de nieuwe vleugel van het museum. De regio wordt gesymboliseerd met een overgang in kleur van paars, blauw en groen.