Geplaatst op: 01-04-2016
Auteur: Han Verheijden

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?
Travelling man Deep Allum. Fotograaf: Steve Rainwater

Naast mijn werk als lector en adviseur ben ik ook actief als vrijwilliger. PUM (een initiatief van VNO/NCW) zendt mij regelmatig uit naar ontwikkelingslanden om er het management van toeristische bedrijven strategisch en operationeel te ondersteunen. Ik doe dat met groot plezier, maar afgelopen januari werd ik tijdens een project in Zambia opgeschrikt door de dood van een collega in Burkina Fasso. Op klaarlichte dag werd hij doodgeschoten door terroristen in een stadscafé. Dat zette mij aan het denken over de toekomst van het reizen.


Bij reizen (zowel toeristisch als zakelijk) vinden we het interessant om in aanraking te komen met andere culturen. Denk aan bijvoorbeeld de Arabische of Afrikaanse gemeenschappen. Reizen is voor velen een soort ‘interactief filmbezoek’. Je ziet van alles, je bent er (in tegenstelling tot in de bioscoop) zelf bij en juist dat laatste maakt het spannend. Vaag beseffen we dat die interactie heel vrijblijvend is. Het is en blijft entertainment, of op zijn best edutainment. Je hoeft je niet te committeren aan andere gewoonten of leefstijlen. Nadat je het allemaal hebt beleefd, vertrek je naar huis en wordt de reis niet meer dan een mooie herinnering.


Maar de wereld verandert en de vreemde culturen wachten onze komst niet meer af, maar komen naar ons toe. Miljoenen vluchtelingen vertrekken naar Europa. Zij reizen minder comfortabel dan wij, maar hun motief is zeker niet vrijblijvend. Voor hen wordt de reisbestemming een nieuw thuis. Daarmee worden wij nu veel indringender geconfronteerd met diezelfde culturen. Die cultuur, die tijdens de vakantie nog zo spannend was, is plots heel bedreigend. Wat mijn PUM-collega is overkomen, staat niet op zichzelf. Het verslag van de gebeurtenissen in de oudejaarsnacht in Keulen gaat de hele wereld over. Andere culturen blijken plots andere waarden te hebben en we kunnen niet langer hierover onze schouders ophalen.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor ons reisgedrag? Natuurlijk weet iedereen dat oorlog en onrust toeristen afschrikken. De recente gebeurtenissen raken direct de belangen van bijvoorbeeld Egypte, het Midden-Oosten, Indonesië, Turkije en zelfs Parijs (!). Of kijk naar Afrikaanse landen met burgeroorlogen of raciale en religieuze conflicten. Hoe zal het toerisme, als gevolg van dat geweld, zich ontwikkelen in Kenia, Zuid-Afrika of Zimbabwe? Om van landen als Sierra Leone en Somalië maar niet te spreken.


Maar nieuw en in mijn visie potentieel bedreigender is de weerzin die westerlingen wel eens zouden kunnen gaan krijgen tegen vreemde culturen. In eigen land is de interactie met een vreemde cultuur immers geen boeiende vrijetijdsbesteding, maar een bedreiging voor de eigen welvaart en levensstijl. We merken heel concreet (soms aan den lijve) dat voor veel culturen homoseksualiteit een taboe is, dat (ook in Nederland!) vrouwen stelselmatig worden onderdrukt en geweld soms wordt verheerlijkt. Als het dichterbij komt, is de in de reisgidsen fraai beschreven ‘exotische levensstijl’ plots onaantrekkelijk en wordt reizen een anticlimax. Mensen zouden wel eens en hekel aan cultuurreizen kunnen gaan krijgen. En dat heeft gevolgen voor onze hele sector.


Ik ben benieuwd hoe trendwatchers deze analyse duiden? Of laat u uw reactie aan ons horen!


Han Verheijden

Han Verheijden ontwikkelt en toetst concepten in de vrijetijdseconomie. Hij biedt opdrachtgevers een frisse, nuchtere kijk op een businessplan. info@hanverheijden.nl
Trefwoorden: cultuur, reizen, vrije tijd

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

02/12/22
Exclusief voor leden
Belevingskaart Elst opgeleverd
De Belevingskaart Elst en omgeving is gelanceerd op woensdag 23 november. Het is een handgetekende plattegrond waarop alles staat wat er te beleven is in Elst en omgeving. Het was Hester van Aalst van Stichting ‘Verbinden en Ontmoeten Elst’, die in de belevingskaart een gereedschap zag om mensen te verbinden en ontmoetingen te creëren in haar eigen dorp.
02/12/22
Meer subsidie voor agrarisch en religieus erfgoed Zuid-Holland
De Subsidieregeling restauratie rijksmonumenten 2013 van de provincie Zuid-Holland is vanaf 1 december 2022 op een aantal onderdelen verruimd en is er een extra subsidiemogelijkheid voor agrarisch erfgoed gecreëerd.
30/11/22
Vernieuwing musea provincie Groningen
Nieuwe museumzalen met moderne presentatietechnieken worden mogelijk voor museum Nienoord in Leek door een subsidie van de provincie Groningen. Bij veel mensen is het museum bekend als het Nationaal Rijtuigmuseum. Het Streekhistorisch Centrum Stadskanaal verhuist en wordt meteen vernieuwd.
30/11/22
Oekraïne wordt focusland in culturele samenwerking
Het kabinet maakt van Oekraïne een focusland op het gebied van internationaal cultuurbeleid. Door samenwerking kan vernietiging van cultureel erfgoed worden voorkomen.
23/11/22
Visit Friesland, Kâld Kletske en Sonnema lanceren nieuwe smaaksensatie
Visit Friesland en Kâld Kletske slaan wederom de handen ineen voor het ontwikkelen van een nieuw product. Dat doen ze dit keer in samenwerking met Berenburg producent Sonnema uit Bolsward.
22/11/22
55 musea zijn kidsproof in 2023 (+ video uitreiking)
Nederland telt het komende jaar 55 Kidsproof musea, meldt Museumvereniging . Na meer dan 11.000 museuminspecties door 6.000 Museumkids kunnen musea in 10 van de 12 provincies een jaar lang dit felbegeerde keurmerk voeren. Het aantal Kidsproof musea groeit met 5.
17/11/22
Delft Music Tour laat je luisteren naar de stad
We kennen wandelroutes door steden met gedichten, of over beroemde schilders. Delft pakt het anders aan. Je kunt op 30 locaties luisteren naar de stad met Delft Music Tour. Een charmante vernieuwing in het uitwerken van routes. Je kunt luisteren en clips bekijken.
16/11/22
Exclusief voor leden
‘Brabant Herinnert’ over herdenken WO II van start
Met de presentatie van het programma Brabant Herinnert (2022-2025) is het startsein gegeven voor het vervolg op het programma Brabant Remembers (2017-2020). In ‘Brabant Herinnert’ staan nieuw gevonden of opnieuw belichte persoonlijke, levensveranderende verhalen centraal die de impact van de Tweede Wereldoorlog op Brabant en de Brabanders inzichtelijk maken.