Geplaatst op: 01-04-2016
Auteur: Han Verheijden

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?
Travelling man Deep Allum. Fotograaf: Steve Rainwater

Naast mijn werk als lector en adviseur ben ik ook actief als vrijwilliger. PUM (een initiatief van VNO/NCW) zendt mij regelmatig uit naar ontwikkelingslanden om er het management van toeristische bedrijven strategisch en operationeel te ondersteunen. Ik doe dat met groot plezier, maar afgelopen januari werd ik tijdens een project in Zambia opgeschrikt door de dood van een collega in Burkina Fasso. Op klaarlichte dag werd hij doodgeschoten door terroristen in een stadscafé. Dat zette mij aan het denken over de toekomst van het reizen.


Bij reizen (zowel toeristisch als zakelijk) vinden we het interessant om in aanraking te komen met andere culturen. Denk aan bijvoorbeeld de Arabische of Afrikaanse gemeenschappen. Reizen is voor velen een soort ‘interactief filmbezoek’. Je ziet van alles, je bent er (in tegenstelling tot in de bioscoop) zelf bij en juist dat laatste maakt het spannend. Vaag beseffen we dat die interactie heel vrijblijvend is. Het is en blijft entertainment, of op zijn best edutainment. Je hoeft je niet te committeren aan andere gewoonten of leefstijlen. Nadat je het allemaal hebt beleefd, vertrek je naar huis en wordt de reis niet meer dan een mooie herinnering.


Maar de wereld verandert en de vreemde culturen wachten onze komst niet meer af, maar komen naar ons toe. Miljoenen vluchtelingen vertrekken naar Europa. Zij reizen minder comfortabel dan wij, maar hun motief is zeker niet vrijblijvend. Voor hen wordt de reisbestemming een nieuw thuis. Daarmee worden wij nu veel indringender geconfronteerd met diezelfde culturen. Die cultuur, die tijdens de vakantie nog zo spannend was, is plots heel bedreigend. Wat mijn PUM-collega is overkomen, staat niet op zichzelf. Het verslag van de gebeurtenissen in de oudejaarsnacht in Keulen gaat de hele wereld over. Andere culturen blijken plots andere waarden te hebben en we kunnen niet langer hierover onze schouders ophalen.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor ons reisgedrag? Natuurlijk weet iedereen dat oorlog en onrust toeristen afschrikken. De recente gebeurtenissen raken direct de belangen van bijvoorbeeld Egypte, het Midden-Oosten, Indonesië, Turkije en zelfs Parijs (!). Of kijk naar Afrikaanse landen met burgeroorlogen of raciale en religieuze conflicten. Hoe zal het toerisme, als gevolg van dat geweld, zich ontwikkelen in Kenia, Zuid-Afrika of Zimbabwe? Om van landen als Sierra Leone en Somalië maar niet te spreken.


Maar nieuw en in mijn visie potentieel bedreigender is de weerzin die westerlingen wel eens zouden kunnen gaan krijgen tegen vreemde culturen. In eigen land is de interactie met een vreemde cultuur immers geen boeiende vrijetijdsbesteding, maar een bedreiging voor de eigen welvaart en levensstijl. We merken heel concreet (soms aan den lijve) dat voor veel culturen homoseksualiteit een taboe is, dat (ook in Nederland!) vrouwen stelselmatig worden onderdrukt en geweld soms wordt verheerlijkt. Als het dichterbij komt, is de in de reisgidsen fraai beschreven ‘exotische levensstijl’ plots onaantrekkelijk en wordt reizen een anticlimax. Mensen zouden wel eens en hekel aan cultuurreizen kunnen gaan krijgen. En dat heeft gevolgen voor onze hele sector.


Ik ben benieuwd hoe trendwatchers deze analyse duiden? Of laat u uw reactie aan ons horen!


Han Verheijden

Han Verheijden ontwikkelt en toetst concepten in de vrijetijdseconomie. Hij biedt opdrachtgevers een frisse, nuchtere kijk op een businessplan. info@hanverheijden.nl
Trefwoorden: cultuur, reizen, vrije tijd

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

27/01/21
Bozar weer operationeel na brand
Een week na de brand die op 18 januari woedde op het zuidelijke dak van het Paleis voor Schone Kunst...
25/01/21
Fries Museum leent medewerkers uit aan zorg
Enkele balie- en beveiligingsmedewerkers van het Fries Museum gaan de komende weken aan de slag als ...
25/01/21
Dobberend Bos verhuist naar Floriade
Het kunstwerk Dobberend Bos heeft haar nieuwe ligplaats gekregen in het Weerwater bij Floriade Expo 2022 in Almere.
21/01/21
Groot doek wordt zes meter opgetild in Maritiem Museum
Het vijf eeuwen oude kunstwerk van 4 bij 2 meter is 6 meter omhoog getakeld omdat het niet in de grootste lift paste.
20/01/21
Ook vaste banen stoppen bij musea
Voor het eerst blijken niet alleen tijdelijke, maar ook vaste banen verloren te zijn gegaan bij musea door de sterk gedaalde inkomsten. Maar bijna alle musea hebben 2020 alsnog doorstaan. Door noodsteun, kostenbesparing en door bijsturen van de tentoonstellingskalender en aanpassingen aan de anderhalve meter. Dit heeft gevolgen voor de exploitatie in 2021.
20/01/21
Exclusief voor leden
Stadskantoor Schiedam twee weken langer projectiescherm kunst
De kunstprojectie van het Stedelijk Museum Schiedam op het stadskantoor blijft op verzoek van de gemeente Schiedam twee weken langer te zien. Op de 50 meter hoge toren komt werk voorbij van schilders, fotografen en videokunstenaars. "Wij vinden de fotoprojectie op ons stadskantoor een geweldig initiatief."
13/01/21
Exclusief voor leden
Einde voor innovatief coronaproof M-theater
De verlenging van de lockdown betekent het einde voor dit initiatief maar de twee partijen hebben elkaar wel gevonden.
13/01/21
Extra maand voor tentoonstelling The Rolling Stones – Unzipped
De tentoonstelling The Rolling Stones – Unzipped waarbij de verwachtingen vooraf hooggespannen war...