Geplaatst op: 01-04-2016
Auteur: Han Verheijden

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?
Travelling man Deep Allum. Fotograaf: Steve Rainwater

Naast mijn werk als lector en adviseur ben ik ook actief als vrijwilliger. PUM (een initiatief van VNO/NCW) zendt mij regelmatig uit naar ontwikkelingslanden om er het management van toeristische bedrijven strategisch en operationeel te ondersteunen. Ik doe dat met groot plezier, maar afgelopen januari werd ik tijdens een project in Zambia opgeschrikt door de dood van een collega in Burkina Fasso. Op klaarlichte dag werd hij doodgeschoten door terroristen in een stadscafé. Dat zette mij aan het denken over de toekomst van het reizen.


Bij reizen (zowel toeristisch als zakelijk) vinden we het interessant om in aanraking te komen met andere culturen. Denk aan bijvoorbeeld de Arabische of Afrikaanse gemeenschappen. Reizen is voor velen een soort ‘interactief filmbezoek’. Je ziet van alles, je bent er (in tegenstelling tot in de bioscoop) zelf bij en juist dat laatste maakt het spannend. Vaag beseffen we dat die interactie heel vrijblijvend is. Het is en blijft entertainment, of op zijn best edutainment. Je hoeft je niet te committeren aan andere gewoonten of leefstijlen. Nadat je het allemaal hebt beleefd, vertrek je naar huis en wordt de reis niet meer dan een mooie herinnering.


Maar de wereld verandert en de vreemde culturen wachten onze komst niet meer af, maar komen naar ons toe. Miljoenen vluchtelingen vertrekken naar Europa. Zij reizen minder comfortabel dan wij, maar hun motief is zeker niet vrijblijvend. Voor hen wordt de reisbestemming een nieuw thuis. Daarmee worden wij nu veel indringender geconfronteerd met diezelfde culturen. Die cultuur, die tijdens de vakantie nog zo spannend was, is plots heel bedreigend. Wat mijn PUM-collega is overkomen, staat niet op zichzelf. Het verslag van de gebeurtenissen in de oudejaarsnacht in Keulen gaat de hele wereld over. Andere culturen blijken plots andere waarden te hebben en we kunnen niet langer hierover onze schouders ophalen.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor ons reisgedrag? Natuurlijk weet iedereen dat oorlog en onrust toeristen afschrikken. De recente gebeurtenissen raken direct de belangen van bijvoorbeeld Egypte, het Midden-Oosten, Indonesië, Turkije en zelfs Parijs (!). Of kijk naar Afrikaanse landen met burgeroorlogen of raciale en religieuze conflicten. Hoe zal het toerisme, als gevolg van dat geweld, zich ontwikkelen in Kenia, Zuid-Afrika of Zimbabwe? Om van landen als Sierra Leone en Somalië maar niet te spreken.


Maar nieuw en in mijn visie potentieel bedreigender is de weerzin die westerlingen wel eens zouden kunnen gaan krijgen tegen vreemde culturen. In eigen land is de interactie met een vreemde cultuur immers geen boeiende vrijetijdsbesteding, maar een bedreiging voor de eigen welvaart en levensstijl. We merken heel concreet (soms aan den lijve) dat voor veel culturen homoseksualiteit een taboe is, dat (ook in Nederland!) vrouwen stelselmatig worden onderdrukt en geweld soms wordt verheerlijkt. Als het dichterbij komt, is de in de reisgidsen fraai beschreven ‘exotische levensstijl’ plots onaantrekkelijk en wordt reizen een anticlimax. Mensen zouden wel eens en hekel aan cultuurreizen kunnen gaan krijgen. En dat heeft gevolgen voor onze hele sector.


Ik ben benieuwd hoe trendwatchers deze analyse duiden? Of laat u uw reactie aan ons horen!


Han Verheijden

Han Verheijden ontwikkelt en toetst concepten in de vrijetijdseconomie. Hij biedt opdrachtgevers een frisse, nuchtere kijk op een businessplan. info@hanverheijden.nl
Trefwoorden: cultuur, reizen, vrije tijd

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

19/05/22
Popsector heeft meer hersteltijd nodig
De Nederlandse popsector heeft meer hersteltijd nodig dan andere culturele deesectoren om van de pandemie te herstellen. Wat is er nodig voor een florerende popcultuur?
17/05/22
Krapte op de arbeidsmarkt met nationaal record vacaturegraad in horeca
De spanning op de arbeidsmarkt is in het eerste kwartaal van 2022 verder toegenomen. Stonden er in het laatste kwartaal van 2021 nog 106 vacatures tegenover elke 100 werklozen, een kwartaal later is dat opgelopen tot 133 per 100. De vacaturegraad in de horeca heeft het landelijk record te pakken. Voor het eerst is de vacaturgraad in de horeca op 112 uitgekomen in het eerste kwartaal van 2022.
13/05/22
Mooiste kasteel van Nederland een hostel?
De ANWB-verkiezing Allermooiste kasteel van Nederland nadert de ontknoping. Het kan zijn dat het mooiste kasteel een hostel is. De jury kijkt ook naar de verbinding met recreatie.
13/05/22
Bart Dohmen en Coen Bertens samen verder
Bart Dohmen en Coen Bertens gaan samen verder in Tourist Development and Attraction Consultants, afgekort TDAC.
13/05/22
Van Gogh, Rembrandt en Bruegel naar Hermitage
Het Gele Huis (De straat) (1888) van Vincent van Gogh, het laatste Zelfportret (1669) van Rembrandt van Rijn en De toren van Babel (ca. 1560) van Pieter Bruegel I gaan tijdelijk naar de Hermitage.
11/05/22
Feel the kick - passievideo over fietsen in Nederland
De vrijheid op de pedalen ervaren. Maar dan wel gefilmd dat je niet blijft kijken maar ook de trip naar Nederland boekt om het in de Lage landen mee te maken.
11/05/22
Poëziesteen voor Joop Mulder onthuld in Leeuwarden
In de binnenstad van Leeuwarden is dinsdag 10 mei een bijzondere poëziesteen voor Oerol oprichter en Sense of Place, Joop Mulder onthuld.
10/05/22
Opvallende vuurtoren Lange Jaap kan gered worden
Eind vorig jaar werd bekend dat de Vuurtoren Kijkduin in Huisduinen in zeer slechte staat verkeerde. Deze dreigde zelfs om te vallen. Maar Lange Jaap wordt gered en blijft een markant punt in de kust. Composiet is de oplossing.