Geplaatst op: 01-04-2016
Auteur: Han Verheijden

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?
Travelling man Deep Allum. Fotograaf: Steve Rainwater

Naast mijn werk als lector en adviseur ben ik ook actief als vrijwilliger. PUM (een initiatief van VNO/NCW) zendt mij regelmatig uit naar ontwikkelingslanden om er het management van toeristische bedrijven strategisch en operationeel te ondersteunen. Ik doe dat met groot plezier, maar afgelopen januari werd ik tijdens een project in Zambia opgeschrikt door de dood van een collega in Burkina Fasso. Op klaarlichte dag werd hij doodgeschoten door terroristen in een stadscafé. Dat zette mij aan het denken over de toekomst van het reizen.


Bij reizen (zowel toeristisch als zakelijk) vinden we het interessant om in aanraking te komen met andere culturen. Denk aan bijvoorbeeld de Arabische of Afrikaanse gemeenschappen. Reizen is voor velen een soort ‘interactief filmbezoek’. Je ziet van alles, je bent er (in tegenstelling tot in de bioscoop) zelf bij en juist dat laatste maakt het spannend. Vaag beseffen we dat die interactie heel vrijblijvend is. Het is en blijft entertainment, of op zijn best edutainment. Je hoeft je niet te committeren aan andere gewoonten of leefstijlen. Nadat je het allemaal hebt beleefd, vertrek je naar huis en wordt de reis niet meer dan een mooie herinnering.


Maar de wereld verandert en de vreemde culturen wachten onze komst niet meer af, maar komen naar ons toe. Miljoenen vluchtelingen vertrekken naar Europa. Zij reizen minder comfortabel dan wij, maar hun motief is zeker niet vrijblijvend. Voor hen wordt de reisbestemming een nieuw thuis. Daarmee worden wij nu veel indringender geconfronteerd met diezelfde culturen. Die cultuur, die tijdens de vakantie nog zo spannend was, is plots heel bedreigend. Wat mijn PUM-collega is overkomen, staat niet op zichzelf. Het verslag van de gebeurtenissen in de oudejaarsnacht in Keulen gaat de hele wereld over. Andere culturen blijken plots andere waarden te hebben en we kunnen niet langer hierover onze schouders ophalen.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor ons reisgedrag? Natuurlijk weet iedereen dat oorlog en onrust toeristen afschrikken. De recente gebeurtenissen raken direct de belangen van bijvoorbeeld Egypte, het Midden-Oosten, Indonesië, Turkije en zelfs Parijs (!). Of kijk naar Afrikaanse landen met burgeroorlogen of raciale en religieuze conflicten. Hoe zal het toerisme, als gevolg van dat geweld, zich ontwikkelen in Kenia, Zuid-Afrika of Zimbabwe? Om van landen als Sierra Leone en Somalië maar niet te spreken.


Maar nieuw en in mijn visie potentieel bedreigender is de weerzin die westerlingen wel eens zouden kunnen gaan krijgen tegen vreemde culturen. In eigen land is de interactie met een vreemde cultuur immers geen boeiende vrijetijdsbesteding, maar een bedreiging voor de eigen welvaart en levensstijl. We merken heel concreet (soms aan den lijve) dat voor veel culturen homoseksualiteit een taboe is, dat (ook in Nederland!) vrouwen stelselmatig worden onderdrukt en geweld soms wordt verheerlijkt. Als het dichterbij komt, is de in de reisgidsen fraai beschreven ‘exotische levensstijl’ plots onaantrekkelijk en wordt reizen een anticlimax. Mensen zouden wel eens en hekel aan cultuurreizen kunnen gaan krijgen. En dat heeft gevolgen voor onze hele sector.


Ik ben benieuwd hoe trendwatchers deze analyse duiden? Of laat u uw reactie aan ons horen!


Han Verheijden

Han Verheijden ontwikkelt en toetst concepten in de vrijetijdseconomie. Hij biedt opdrachtgevers een frisse, nuchtere kijk op een businessplan. info@hanverheijden.nl
Trefwoorden: cultuur, reizen, vrije tijd

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

15/01/21
Verkiezing Camping van het Jaar 2021
De ANWB heeft tijdens een online evenement de winnaars bekendgemaakt van de ANWB Camping van het Jaar verkiezing 2021. Acht campings vielen in de prijzen. De prijs kan van invloed zijn na de forse populariteit van deze vorm van recreatie in 2020 door de coronacrisis. In de weging van de onderdelen is te zien wat consumenten verlangen van een type camping.
15/01/21
Naar verhouding veel bedrijven die stoppen in recreatie en horeca in 2020
Het aantal bedrijven in Nederland is in 2020 met 78.312 toegenomen tot 2.078.716. Dit aantal bedrijven stond geregistreerd in het Handelsregister op 1 januari 2021. Maar net in de gastvrijheidsbranche en recreatie stoppen veel bedrijven.
15/01/21
Reisplannen naar Nederland op dieptepunt
Steeds minder buitenlanders plannen op korte termijn een reis naar Nederland. De reisintentie daalt met de groei van de coronabesmettingen. Korter van te voren boeken is nu de trend.
13/01/21
Eelke Horselenberg nieuwe directeur Stichting De Groene Koepel
Met ingang van 1 januari 2021 is Eelke Horselenberg de nieuwe directeur van Stichting de Groene Koep...
13/01/21
Monitor bezoekersdrukte in de race voor internationale prijs
De Monitor Bezoekersdrukte Gelderland is uitgeroepen tot één van de finalisten in de c...
12/01/21
Overgang KRAS aanbod naar TUI omgeving
De KRAS reizen zijn sinds 11 januari te vinden op TUI.nl. Tegelijkertijd is de mediacampagne gestart om de overgang wereldkundig te maken.
11/01/21
Bicycle Tourism Conference over boost in aanleg fietspaden
De coronacrisis heeft een flinke impuls gegeven aan het fietsgebruik en de aanleg van fietspaden in heel Europa. Hoe kan het fietstoerisme hiervan profiteren? En welke trends kunnen we de komende jaren verwachten op dit gebied? Het zijn enkele onderwerpen die de revue passeren tijdens de tweede editie van de IBTC, de International Bicycling Tourism Conference.
08/01/21
CTO-functie in directie Roompot
Met de versterking van de trend naar digitalisering in de branche in 2020 willen veel bedrijven de IT-activiteiten beter verankeren. IT krijgt een vaste plek in de directie van parkengigant Roompot. Roel Hermens start op 1 februari 2021 als CTO bij Roompot.