Geplaatst op: 01-04-2016
Auteur: Han Verheijden

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?
Travelling man Deep Allum. Fotograaf: Steve Rainwater

Naast mijn werk als lector en adviseur ben ik ook actief als vrijwilliger. PUM (een initiatief van VNO/NCW) zendt mij regelmatig uit naar ontwikkelingslanden om er het management van toeristische bedrijven strategisch en operationeel te ondersteunen. Ik doe dat met groot plezier, maar afgelopen januari werd ik tijdens een project in Zambia opgeschrikt door de dood van een collega in Burkina Fasso. Op klaarlichte dag werd hij doodgeschoten door terroristen in een stadscafé. Dat zette mij aan het denken over de toekomst van het reizen.


Bij reizen (zowel toeristisch als zakelijk) vinden we het interessant om in aanraking te komen met andere culturen. Denk aan bijvoorbeeld de Arabische of Afrikaanse gemeenschappen. Reizen is voor velen een soort ‘interactief filmbezoek’. Je ziet van alles, je bent er (in tegenstelling tot in de bioscoop) zelf bij en juist dat laatste maakt het spannend. Vaag beseffen we dat die interactie heel vrijblijvend is. Het is en blijft entertainment, of op zijn best edutainment. Je hoeft je niet te committeren aan andere gewoonten of leefstijlen. Nadat je het allemaal hebt beleefd, vertrek je naar huis en wordt de reis niet meer dan een mooie herinnering.


Maar de wereld verandert en de vreemde culturen wachten onze komst niet meer af, maar komen naar ons toe. Miljoenen vluchtelingen vertrekken naar Europa. Zij reizen minder comfortabel dan wij, maar hun motief is zeker niet vrijblijvend. Voor hen wordt de reisbestemming een nieuw thuis. Daarmee worden wij nu veel indringender geconfronteerd met diezelfde culturen. Die cultuur, die tijdens de vakantie nog zo spannend was, is plots heel bedreigend. Wat mijn PUM-collega is overkomen, staat niet op zichzelf. Het verslag van de gebeurtenissen in de oudejaarsnacht in Keulen gaat de hele wereld over. Andere culturen blijken plots andere waarden te hebben en we kunnen niet langer hierover onze schouders ophalen.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor ons reisgedrag? Natuurlijk weet iedereen dat oorlog en onrust toeristen afschrikken. De recente gebeurtenissen raken direct de belangen van bijvoorbeeld Egypte, het Midden-Oosten, Indonesië, Turkije en zelfs Parijs (!). Of kijk naar Afrikaanse landen met burgeroorlogen of raciale en religieuze conflicten. Hoe zal het toerisme, als gevolg van dat geweld, zich ontwikkelen in Kenia, Zuid-Afrika of Zimbabwe? Om van landen als Sierra Leone en Somalië maar niet te spreken.


Maar nieuw en in mijn visie potentieel bedreigender is de weerzin die westerlingen wel eens zouden kunnen gaan krijgen tegen vreemde culturen. In eigen land is de interactie met een vreemde cultuur immers geen boeiende vrijetijdsbesteding, maar een bedreiging voor de eigen welvaart en levensstijl. We merken heel concreet (soms aan den lijve) dat voor veel culturen homoseksualiteit een taboe is, dat (ook in Nederland!) vrouwen stelselmatig worden onderdrukt en geweld soms wordt verheerlijkt. Als het dichterbij komt, is de in de reisgidsen fraai beschreven ‘exotische levensstijl’ plots onaantrekkelijk en wordt reizen een anticlimax. Mensen zouden wel eens en hekel aan cultuurreizen kunnen gaan krijgen. En dat heeft gevolgen voor onze hele sector.


Ik ben benieuwd hoe trendwatchers deze analyse duiden? Of laat u uw reactie aan ons horen!


Han Verheijden

Han Verheijden ontwikkelt en toetst concepten in de vrijetijdseconomie. Hij biedt opdrachtgevers een frisse, nuchtere kijk op een businessplan. info@hanverheijden.nl
Trefwoorden: cultuur, reizen, vrije tijd

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

04/03/24
Exclusief voor leden
Tilburg, Alkmaar of Valkenswaard evenementenstad van 2024?
De nominaties voor beste evenementensteden 2024 zijn bekend. In de categorie ‘Evenementenstad van het jaar’ zijn Alkmaar, Tilburg en Valkenswaard uitverkoren. In de running voor de titel ‘Beste Publieksevenement’ zijn Big Rivers Festival, De Grote Schijn en de Vierdaagsefeesten Nijmegen.
04/03/24
10% stijging pechhulp Nederlanders bij wintersport
De ANWB Alarmcentrale ontving tussen december 2023 en maart 2024 ruim 11.000 hulpvragen van Nederlandse wintersporters. Dat is een stijging van 10 procent ten opzichte van vorig seizoen.
04/03/24
Exclusief voor leden
NS heeft problemen op de lijnen naar Schiphol
NS kampt met problemen op de aanvoerlijnen naar Schiphol. Op het HSL-traject moet langzamer gereden worden. Het spoorbedrijf moet ook langer wachten op nieuwe treinen. De verbinding tussen het Oosten van het land en Schiphol ligt er ook veel te lang uit.
01/03/24
Grote zorgen vanuit recreatie op Nationaal Programma Landelijk Gebied
HISWA-RECRON maakt zich ernstig zorgen over het ontbreken van een visie op recreatie in het (ontwerp) Nationaal Programma Landelijk Gebied. Daarin wordt het tekort aan recreatieruimte niet geadresseerd en kunnen recreatiebedrijven in de zogenaamde overgangsgebieden rond Natura 2000 gebieden ernstig in de problemen komen.
01/03/24
Exclusief voor leden
Europees Parlement stemt in met regels voor platforms
Europa gaat het toezicht op verhuurplatforms zoals Airbnb, Booking, Expedia en TripAdvisor harmoniseren. Er komt één wettelijk kader waar deze zogenaamde korte termijn verhuurdiensten (STR's) zich aan moeten houden. De regels zijn erop gericht dat lokale autoriteiten passend beleid kunnen ontwikkelen. Het Europese Parlement heeft met overweldigende meerderheid ingestemd met de nieuwe regels.
29/02/24
Marieke Frank wordt directeur Routebureau Veluwe
Marieke Frank wordt de nieuwe directeur van Routebureau Veluwe. Met ingang van 1 maart zal zij officieel starten in deze functie. In samenwerking met de oud-directeur Henk Mogezomp is het overdrachtsproces ingezet.
29/02/24
Exclusief voor leden
Schiphol opent nieuwe locatie voor taxidiensten (en later bussen)
Reizigers die van of naar luchthaven Schiphol reizen via een taxi-app zoals Uber of Bolt, kunnen zich vanaf nu laten ophalen op een nieuwe locatie dichtbij de terminal, aan de Koepelstraat.
29/02/24
Exclusief voor leden
Biedt LEV de oplossingen in het nieuwe reizen?
Lichte Elektrische Voertuigen (LEVs) maken tegenwoordig een steeds groter deel uit van het straatbeeld. Denk aan e-scooters, e-steps, e-bikes en micro-auto's. Deze voertuigen bieden kansen voor de verduurzaming van mobiliteit: ze zijn nagenoeg emissievrij en vragen minder (parkeer)ruimte. 18 partners gaan alle voordelen opzoeken in het LEVERAGE project.