Geplaatst op: 01-04-2016
Auteur: Han Verheijden

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?

Wordt cultuurtoerisme bedreigd?
Travelling man Deep Allum. Fotograaf: Steve Rainwater

Naast mijn werk als lector en adviseur ben ik ook actief als vrijwilliger. PUM (een initiatief van VNO/NCW) zendt mij regelmatig uit naar ontwikkelingslanden om er het management van toeristische bedrijven strategisch en operationeel te ondersteunen. Ik doe dat met groot plezier, maar afgelopen januari werd ik tijdens een project in Zambia opgeschrikt door de dood van een collega in Burkina Fasso. Op klaarlichte dag werd hij doodgeschoten door terroristen in een stadscafé. Dat zette mij aan het denken over de toekomst van het reizen.


Bij reizen (zowel toeristisch als zakelijk) vinden we het interessant om in aanraking te komen met andere culturen. Denk aan bijvoorbeeld de Arabische of Afrikaanse gemeenschappen. Reizen is voor velen een soort ‘interactief filmbezoek’. Je ziet van alles, je bent er (in tegenstelling tot in de bioscoop) zelf bij en juist dat laatste maakt het spannend. Vaag beseffen we dat die interactie heel vrijblijvend is. Het is en blijft entertainment, of op zijn best edutainment. Je hoeft je niet te committeren aan andere gewoonten of leefstijlen. Nadat je het allemaal hebt beleefd, vertrek je naar huis en wordt de reis niet meer dan een mooie herinnering.


Maar de wereld verandert en de vreemde culturen wachten onze komst niet meer af, maar komen naar ons toe. Miljoenen vluchtelingen vertrekken naar Europa. Zij reizen minder comfortabel dan wij, maar hun motief is zeker niet vrijblijvend. Voor hen wordt de reisbestemming een nieuw thuis. Daarmee worden wij nu veel indringender geconfronteerd met diezelfde culturen. Die cultuur, die tijdens de vakantie nog zo spannend was, is plots heel bedreigend. Wat mijn PUM-collega is overkomen, staat niet op zichzelf. Het verslag van de gebeurtenissen in de oudejaarsnacht in Keulen gaat de hele wereld over. Andere culturen blijken plots andere waarden te hebben en we kunnen niet langer hierover onze schouders ophalen.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor ons reisgedrag? Natuurlijk weet iedereen dat oorlog en onrust toeristen afschrikken. De recente gebeurtenissen raken direct de belangen van bijvoorbeeld Egypte, het Midden-Oosten, Indonesië, Turkije en zelfs Parijs (!). Of kijk naar Afrikaanse landen met burgeroorlogen of raciale en religieuze conflicten. Hoe zal het toerisme, als gevolg van dat geweld, zich ontwikkelen in Kenia, Zuid-Afrika of Zimbabwe? Om van landen als Sierra Leone en Somalië maar niet te spreken.


Maar nieuw en in mijn visie potentieel bedreigender is de weerzin die westerlingen wel eens zouden kunnen gaan krijgen tegen vreemde culturen. In eigen land is de interactie met een vreemde cultuur immers geen boeiende vrijetijdsbesteding, maar een bedreiging voor de eigen welvaart en levensstijl. We merken heel concreet (soms aan den lijve) dat voor veel culturen homoseksualiteit een taboe is, dat (ook in Nederland!) vrouwen stelselmatig worden onderdrukt en geweld soms wordt verheerlijkt. Als het dichterbij komt, is de in de reisgidsen fraai beschreven ‘exotische levensstijl’ plots onaantrekkelijk en wordt reizen een anticlimax. Mensen zouden wel eens en hekel aan cultuurreizen kunnen gaan krijgen. En dat heeft gevolgen voor onze hele sector.


Ik ben benieuwd hoe trendwatchers deze analyse duiden? Of laat u uw reactie aan ons horen!


Han Verheijden

Han Verheijden ontwikkelt en toetst concepten in de vrijetijdseconomie. Hij biedt opdrachtgevers een frisse, nuchtere kijk op een businessplan. info@hanverheijden.nl
Trefwoorden: cultuur, reizen, vrije tijd

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

21/09/21
Nieuw brancherapport geeft inzicht in opmars vakantieparkenketens
De markt van verblijfsrecreatie is enorm in beweging. Vakantieparken zijn big business: nieuwe ontwikkelingen en overnames door ketens zijn aan de orde van de dag. In het nieuwe brancherapport verblijfsrecreatie ‘De opmars van de keten: kans of bedreiging?’ inventariseert en analyseert Pleisureworld het complete Europese aanbod van vakantieparkenketens en maakt hiermee inzichtelijk waar de ontwikkelkansen liggen.
21/09/21
Bobbejaanland pakt uit met strafste Halloween ooit: 5 doolhoven, 5 scarezones en 5 nocturnes
Wie komt griezelen in ’t plezantste land ontdekt dit najaar nog meer kansen dan ooit tevoren om zi...
21/09/21
Echt vakantie
Landal GreenParks start deze week een grootschalige, internationale marketingcampagne in Duitsland, ...
21/09/21
Je verdient Noordwijk
Inwoners van de gemeente Noordwijk zijn van alle gemeenten in Nederland het meest positief over hun ...
21/09/21
ANVR-Zakenreismarkt verwacht snel herstel na opheffen reisbeperkingen
Recent onderzoek van reisbrancheorganisatie ANVR onder klanten van zakenreis-organiserende bedrijven...
21/09/21
Exclusief voor leden
Versterking wandelen in Arnhem Nijmegen met 4 netwerken
Wandelaars kunnen vanaf nu gebruik maken van vier lokale wandelnetwerken in de regio Arnhem Nijmegen. De netwerken bieden een combinatie van lokale wandelrondjes en keuzepunten waarmee je je eigen route kunt uitstippelen. De netwerken (350 km) liggen in de gemeenten Druten, Lingewaard, Overbetuwe en Zevenaar.
21/09/21
Voor een dag vervangt kinderdirecteur Slagharen Dave Storm
Zaterdag 18 september was het zover en had Attractie- & Vakantiepark Slagharen voor even een nieuwe directeur. Mees Nijhoff (9) heeft grote plannen voor Slagharen, zoals een nieuwe familieattractie en zelfs een heel nieuw themagebied.
20/09/21
Designers ontwerpen Stad van de toekomst
De huidige inrichting van de openbare ruimte sluit niet aan bij het potentieel en de behoeftes van d...