Het is niet meer wat het was

Philips verkoopt zijn lichtdivisie, want het kan daar geen geld meer mee verdienen. Nederland is verbijsterd. Blijft er dan niets van oude ‘waarden’ overeind?

Ogenschijnlijk niet, maar achter de ogenschijnlijke werkelijkheid is meer aan de hand. Wehkamp verdient zijn geld met verkoop van data van consumenten en het postorderen is alleen nodig om die data te verzamelen. En wij denken dat Booking.com zijn geld blijft verdienen met commissie op reserveringen? Businessmodellen veranderen in versneld tempo. Waar zou De Ruijter’s muisjes zijn geld straks mee verdienen?

Toch zien we ook oude zaken uit het verleden terugkomen: de LP begint aan een nieuwe product life cycle. Fietsvakanties zijn weer in. Kleine ambachtelijke brouwerijen nemen elk jaar in aantal toe. Retro in design is gevraagd. Is het zo dat als je maar gewoon doorgaat met waar je altijd goed in was, het vanzelf weer hip wordt? Zoals het beroemde hotel Van der Werff op Schier?

In de tussentijd wordt een product ook vergeten en verguisd. Een doorlopende lijn is het niet. Er is een tijdsaspect: een generatie verschil is vaak nodig voordat er op iets teruggegrepen wordt. Mode en design laten dat duidelijk zien.

Wat wezenlijk anders is, de markt is nu transparanter. Op prijs valt niet meer te concurreren in veel takken van onze sector. ABN AMRO constateert dat duidelijk in haar branchevisie over de hotelsector. Maar wat wordt dan de toegevoegde waarde waar we op nog kunnen verdienen? Redden we dat met storytelling of tracking van webgedrag? Weten we genoeg van de black box van de consument?

De luchthavens en stations worden shopping malls, waarbij het vervoer ondergeschikt lijkt in het verdienmodel. Een ander voorbeeld: beurzen zijn in de klassieke vorm uit. ‘Events’ op bijzondere plaatsen trekken meer. De Libelle zomerweek versus de Huishoudbeurs. Maar het business model is wel hetzelfde, alleen de locatie anders. B2B beurzen hebben voor een deel de slag al wel gemaakt. CLC Vecta heeft, als branchevereniging voor de brede evenementensector, ‘life communication’ als vakgebied benoemd. ITB in Berlijn en WTM in Londen worden al enige jaren voorzien van een zeer aantrekkelijk seminarprogramma, terwijl de Vakantiebeurs daar nu ook op aanhaakt, gesteund door de ANVR, omdat de meerwaarde zit in ontmoeting en communicatie. De veren kunnen dus voortaan digitaal verstrekt worden.

Er verandert veel om ons heen, maar zijn we ons er voldoende van bewust? Kopiëren loont, schreef ik eerder toen ik in China was! En nog steeds denk ik dat we moeten leren goed te kopiëren. Maar wel met kennis van de verschillende wegen van waardecreatie. Want het verdienmodel is niet meer wat het was, dat is zeker.

Hans Dominicus, directeur CELTH.

Deze column verscheen in Recreatie & Toerisme oktober 2014, nummer 5.