Geplaatst op: 02-06-2025
Auteur: Stefan Hartman

Versnellen van duurzaamheidstransities - het SPRONG project

Versnellen van duurzaamheidstransities - het SPRONG project

We weten dat het gastvrijheidsdomein, het geheel van leisure, toerisme en hospitality, van groot belang is voor de Nederlandse economie. Het domein heeft zich volledig hersteld van de coronacrisis. Inmiddels zijn omzet en werkgelegenheid zelfs hoger. Het gastvrijheidsdomein pakt steeds beter haar rol in het realiseren van een autonome, duurzame, digitale en inclusieve economie en zoekt proactief naar manieren om een significante bijdrage leveren aan brede en inclusieve welvaart.

We weten ook dat er veel uitdagingen zijn. De pandemie heeft laten zien dat deze sector slechts beperkte veerkracht heeft tijdens crisis. De grenzen aan de ontwikkeling van het gastvrijheidsdomein, inclusief haar producten, diensten en wijze van organiseren en reguleren, worden ook steeds zichtbaarder en voelbaarder. Denk daarbij aan sociale gevolgen zoals lawaai, afval, stijgende huizenprijzen of drukte en milieueffecten zoals broeikasgassen, plastics, afnemende waterkwaliteit, en ruimtegebruik. Het gastvrijheidsdomein zet klimaat, biodiversiteit, cultureel erfgoed, landschap en leefbaarheid in (lokale) gemeenschappen onder druk, terwijl het voor haar eigen voortbestaan juist afhankelijk is van de kwaliteit van de leefomgeving.

Het versnellen van duurzaamheidstransities in het gastvrijheidsdomein is daarom geen keuze, het is een must. In de wetenschap is de ‘sociale licentie’ van het gastvrijheidsdomein en de noodzaak tot transities al langere tijd onderwerp van gesprek. Opschaalbare en repliceerbare oplossingen en toepassingen voor duurzame praktijken, die dit domein in staat stellen zichzelf los te maken van een niet-duurzaam ontwikkelingspad, zijn tot nu toe echter beperkt gebleven. De academische wereld vraat om een nieuwe aanpak en de Vereniging Hogescholen heeft dit domein opgenomen in haar Strategische Onderzoeksagenda, als thema waarop impact gerealiseerd dient te worden.

Die handschoen is opgepakt door NHL Stenden, Breda University of Applied Sciences (BUAS), HZ University of Applied Sciences en Inholland. Met steun van hun netwerkpartners en het Centre of Expertise Leisure, Tourism and Hospitality (CELTH) is met succes een zogenaamde SPRONG subsidie toegekend. Het SPRONG project ‘Gastvrije Transities’ gaat van start en betekent een investering van € 2 miljoen in het versnellen van duurzaamheidstransities.

Het project brengt 8 lectoraten, 4 programmamanagers en een projectleider samen. Deze groep heeft ruime expertise op het gebied van duurzaamheid, duurzame mobiliteit, (sociale) impactmeting, gedragsinterventies, transitiemechanismen en scenarioplanning in relatie tot het gastvrijheidsdomein, en ruime ervaring in onderling samenwerken en collaboratief praktijkonderzoek met en voor belanghebbenden op lokaal, regionaal en (inter)nationaal niveau.

Samen met koplopers en ‘opschudders’ uit het gastvrijheidsdomein zal de SPRONG-groep in vier regionale transitiearena’s op interactieve, ontwerpende en experimenterende wijze werken aan de transitiethema’s klimaatneutraal, brede welvaart, healthy region en regeneratieve gebiedsontwikkeling. Deze vier thema’s staan in direct verband met de beleidsagenda’s en maatschappelijke opgaven in deze regio’s.

Het optimaal vormgeven van deze transitiearena’s, kennisdeling en het creëren van een leereffect op domeinniveau wordt gefaciliteerd en georganiseerd door een landelijk transitieforum. Dit forum ondersteunt consortium- en netwerkpartners in het bevorderen van praktische mogelijkheden en voorwaarden voor opschaalbaarheid en repliceerbaarheid van succesvolle praktijken en daarmee impact op het niveau van systeemverandering.

Versnellen van duurzaamheidstransities moet samen. Samen zetten we ons in voor het versterken van een ecosysteem waarbinnen belanghebbenden werken aan oplossingen voor lokale maatschappelijke opgaven en deze opschalen tot een continue en doelgerichte beweging van veranderen richting een duurzame sector. Wil je aansluiten en krachten bundelen? Neem contact op via
stefan.hartman@nhlstenden.com &

Stefan Hartman is projectleider van SPRONG ‘Gastvrije Transities’, afdelingshoofd van het European Tourism Futures Institute (ETFI) en themamanager Organiserend Vermogen van CELTH.

Trefwoorden: Celth, onderzoek, duurzaam toerisme, transities, regionale ontwikkeling

||| Nieuws |||

13/01/26
Exclusief voor leden
Schenking 60 miljoen euro voor beeldentuin Rijksmuseum
Dankzij een uitzonderlijke schenking van de Don Quixote Foundation kan het Rijksmuseum de stad Amsterdam verrijken met een vrij toegankelijke beeldentuin van internationale allure.
13/01/26
Bonnie wint door slimme customer journey verbindingen
Horecava Innovation Award 2026 gaat naar Bonnie. De prijs bekroont een innovatie die horecaondernemers helpt om slimmer, efficiënter en gastgerichter te werken, precies waar de sector nu behoefte aan heeft. Bonnie automatiseert telefoontjes, reserveringen en veelgestelde vragen, zodat restaurants geen omzet mislopen en teams zich kunnen richten op gasten.
13/01/26
20 vakantieparken worden mogelijk woonwijk
Van 56 Nederlandse vakantieparken is in de afgelopen 10 jaar besloten dat ze niet meer geschikt zijn voor toerisme. Dat blijkt uit een rondgang van programma Pointer (KRO-NCRV) langs de provincies. Op deze parken is vaak sprake van permanente bewoning: mensen die het hele jaar door in hun vakantiehuis wonen. Daarom zijn deze parken door de gemeente officieel getransformeerd naar een woonwijk en in enkele gevallen een zorgcentrum of natuurgebied.
12/01/26
Kopenhagen wordt belangrijker voor Emirates
Emirates zet de vernieuwing van de vloot voort en blijft gemoderniseerde Boeing 777- en nieuwe A350-toestellen inzetten op belangrijke bestemmingen in Europa, Noord-Amerika, Azië, het Midden-Oosten, Afrika en Australië. Extra vluchten en capaciteit naar vooral Kopenhagen, Phuket en Kaapstad.
12/01/26
Eindhoven Airport beleeft met 2025 een recordjaar
Eindhoven Airport verwelkomde in 2025 met 6.956.486 passagiers een recordaantal passagiers (vertrekkend en aankomend opgeteld). In 2023 (het voorlaatste recordjaar) lag het aantal passagiers op 6.814.214 miljoen passagiers (2024: 6.798.982).
12/01/26
Lancering Future Friendly Fund voor de luchtvaart
Tijdens de Travel Trade Days op de Vakantiebeurs werd een wereldprimeur gepresenteerd: het Future Friendly Fund. Voor het eerst kunnen reizigers vrijwillig de ‘echte prijs’ van hun vliegticket betalen – inclusief de verborgen kosten voor klimaat en natuur. Met de bijdrage financiert het fonds projecten voor een duurzame luchtvaart. Het Future Friendly Fonds is een initiatief van reisorganisatie Better Places.
12/01/26
Sandaya kiest voor Maxxton: volledige uitrol van cloud-PMS in Europa
Sandaya, een toonaangevende speler in outdoor hospitality, zet een grote stap in zijn digitale transformatie. Het bedrijf rolt het cloud-PMS van Maxxton uit over al zijn 68 vestigingen in Frankrijk, Spanje, Italië en België. De migratie, gestart op 12 november 2025, markeert een nieuwe mijlpaal in de groeistrategie van de groep.
12/01/26
Turkije populairste stijger bij Nederlandse vroegboekers voor 2026
Turkije wint snel terrein onder Nederlandse vakantiegangers die vroeg boeken. Uit cijfers van dé VakantieDiscounter blijkt dat het land inmiddels goed is voor zo’n 13 procent van alle vroeg geboekte vakanties voor 2026. Daarmee verdringt Turkije traditionele toppers als Spanje en Griekenland, die licht terrein verliezen.