Geplaatst op: 05-10-2020
Auteur: Jasper Heslinga

Van overtoerisme naar ondertoerisme?

Van overtoerisme naar ondertoerisme?
Afbeelding van edmondlafoto via Pixabay
Waar tot maart dit jaar de discussie nog volop ging over té veel toeristen, hoe om te gaan met een groeiend aantal toeristen, hoe organiseren we spreiding, heeft het coronavirus de sector volledig op zijn kop gezet. Hoe ingrijpend het virus en de ingestelde maatregelen de sector ook mogen raken, deze periode is ook een kans om fundamenteel anders en meer strategisch na te gaan denken over toerisme en hoe we dit met elkaar willen organiseren. Hierbij ben ik van mening dat niet alleen de focus moet liggen op het overtoerisme zoals in de afgelopen jaren, maar ook de andere kant van de medaille moet worden belicht, namelijk dat van ondertoerisme. 

De discussies rond overtoerisme legden al een aantal zwakke plekken van het fenomeen (massa)toerisme bloot, zoals een onevenredige verdeling tussen baten en lasten, negatieve impacts op landschappen en gemeenschappen, dit alles leidend tot overlast en onvrede bij inwoners. Wie de afgelopen jaren een krant opensloeg las bijna dagelijks over drukte in Amsterdam, Venetië en Barcelona en is er veel onderzoek verricht naar dit fenomeen. Hoewel ik zelf bijdragen heb geleverd aan verschillende onderzoeken (o.a. UNTWO, EU), is in mijn ogen het debat rondom overtoerisme altijd al een eenzijdige discussie geweest die de publieke opinie domineert. In een aantal gevallen is er sprake van te veel toeristen, maar voor het overgrote aantal van de toeristische bestemmingen in Nederland is dit helemaal niet het geval en is er eerder sprake van te weinig toeristen, oftewel ondertoerisme. 

Ondertoerisme is geen nieuwe term, maar wordt mijn inziens nog te beperkt gebruikt. In de praktijk zie je dat deze vaak toegepast wordt als marketingterm om de aandacht te vestigen op onontdekte pareltjes die nog niet zijn ‘verpest door het massatoerisme’. Maar het is ook goed om na te denken over de management aspecten van ondertoerisme, oftewel: hoe ga je om met gebieden waar toerisme een kleine rol speelt of waar de toestroom van toeristen is weggevallen. Het coronavirus laat zien dat het opdrogen van grote aantallen toeristen een gigantische impact heeft op bedrijven, met verliezen, faillissementen en ontslagen tot gevolg. Of het nu om overtoerisme of ondertoerisme gaat, het komt uiteindelijk allemaal neer op hoe moet worden omgegaan met veranderende omstandigheden. In de wetenschap hebben we het hier vaak over resilience, oftewel de veerkracht van een bedrijf, sector of gebied wanneer ze te maken krijgen met snelle of langzame veranderingen. Té gefocust zijn op één doelgroep of bedrijfstak maakt kwetsbaar, met alle gevolgen van dien.

Om te komen tot een meer gebalanceerde ontwikkeling, zijn we bij CELTH druk met het vormgeven van de ‘Agenda Bewuste Bestemmingen’, waarin, of het nu een situatie is van onder- of van overtoerisme, een aantal zaken relevant blijven zijn: een gedeelde visie, monitoring, verduurzaming van de sector, professionalisering door scholing. Bij wijze van voorbeeld moet ik meteen denken aan de arbeidsmarkt. In een situatie van overtoerisme gaat het om de vraag hoe te komen aan voldoende gekwalificeerd personeel. In geval van ondertoerisme gaat het om de vraag hoe in een bedrijf of organisatie zijn werknemers vasthoudt en niet verliest aan andere sectoren met een beter perspectief. In beide gevallen kan het antwoord liggen in bijvoorbeeld professionalisering, faciliteren van scholing en het bieden van een perspectief. Zo spelen er vele vraagstukken in onze toeristische sector waar wij, ondernemers, overheden, onderwijsinstellingen en onderzoekers, de komende jaren in gezamenlijkheid aan moeten werken. Of het nu gaat om een situatie waar er te veel of juist te weinig toeristen zijn: vanuit CELTH pakken wij graag onze rol als kennispartner in dit proces.
Topics:Toerisme
Trefwoorden: toerisme, overtoerisme, ondertoerisme, beleid, visie, strategie

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

23/02/24
Booking.com houdt rekening met miljoenenboete uit Spanje
Boekingsplatform voor reizen en accommodaties Booking.com krijgt mogelijk een boete van 490 miljoen euro van de Spaanse mededingingsautoriteit CNMC.
23/02/24
Exclusief voor leden
Roken verboden in Walibi Holland
Walibi Holland wordt vanaf 30 maart een rookvrij park. Roken, het gebruik van e-smokers en vapes is daarom alleen toegestaan in de aangewezen rookzones. Het park is daarmee het laatste grote attractiepark dat roken in de ban doet. Hoe hebben andere attractieparken en dierentuinen roken gereguleerd?
23/02/24
Exclusief voor leden
Samenwerking Taalnacht en Museumnacht010
Samenwerking Taalnacht en Museumnacht010 De gemeente Rotterdam organiseert de Taalnacht tijdens Museumnacht010 op zaterdag 2 maart 2024 van 18.00 tot 22.00 uur in de Bibliotheek en verschillende musea in de stad. De Taalnacht is een initiatief om diverse Rotterdammers bij elkaar te brengen en samen Museumnacht010 te laten ervaren tijdens een programma vol taal en kunst. Cursisten die de Nederlandse taal leren worden tijdens de Taalnacht gekoppeld aan een Museumnacht-bezoeker die zich eenmalig als taalmaatje inzet. Kunst verbindt Vanuit de Centrale Bibliotheek maken Museumnacht-bezoekers en taalcursisten samen een stadswandeling en gaan met elkaar in gesprek. Zij bezoeken onder begeleiding twee musea. Cursisten kunnen oefenen met de taal en kennismaken met musea en kunst in de stad. Tegelijkertijd worden Museumnacht-bezoekers geïnformeerd over taal en laaggeletterdheid. Taalmuseum en dichten met Derek Otte De Centrale Bibliotheek wordt tijdens deze speciale nacht omgetoverd tot een taalmuseum. In samenwerking met Derek Otte en andere Rotterdamse dichters zijn er voordrachten van taalcursisten. Zij hebben in aanloop naar het evenement workshops gevolgd van Rotterdamse taalkunstenaars. De voordrachten worden gegeven in de Bibliotheek en het Maritiem Museum. Bezoek Taalnacht en Museumnacht010 Bezoekers die Museumnacht010 willen bezoeken in combinatie met de Taalnacht krijgen korting. Zij kunnen via de ticketshop een ticket aanschaffen voor €10 in plaats van € 19,50 met de kortingscode TAALNACHTxMUSEUMNACHT. In de week van 26 februari ontvangen alle deelnemers per mail alle praktische informatie. Na afloop van de Taalnacht kunnen bezoekers vrij deelnemen aan Museumnacht010.
23/02/24
Recreatiesector in adviesorgaan Wijdemeren
Een convenant tussen de recreatiesector en gemeente Wijdemeren zal binnenkort getekend gaan worden. Daarin wordt het gezamenlijk streven van partijen -waaronder HISWA-RECRON- naar een kwalitatief hoogwaardig en toekomstbestendig Wijdemeers Plassengebied.
22/02/24
Exclusief voor leden
Ouwehands Dierenpak biedt meer entertainment met educatieve doel
Ouwehands Dierenpark biedt dit jaar veel meer edutainment. Het doel met die extra entertainment is om de educatieve doelen van het dierenpark beter te bereiken.
22/02/24
Dierenrijk bouwt nieuw tijgerverblijf en waterspeeltuin
Dierenrijk in het Brabantse Mierlo is gestart met een reeks verbouwingen in en rondom het tijgerverblijf. Het park realiseert ook een spannende waterspeeltuin voor de kinderen.
22/02/24
Exclusief voor leden
Oud-bestuurders Booking.com en Ahold aan boord bij Amigos
Social platform Amigos heeft voormalige directeuren van Booking.com, Hyves en Ahold als investeerders aangetrokken. De populaire Amigos app, met ruim 800.000 gebruikers, maakt een grote stap voorwaarts en richt zich op wereldwijde groei.
22/02/24
Nieuw themagebied voor DierenPark Amersfoort
DierenPark Amersfoort opent deze zomer een gloednieuw, groen themagebied: de Chimpanseevallei. Midden tussen de bomen krijgt de huidige chimpanseegroep drie keer meer klim- en bewegingsruimte dan voorheen.