Geplaatst op: 03-09-2019
Auteur: Jasper Heslinga

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Veel toeristische bestemming willen het zijn of willen het worden in de toekomst; een duurzame bestemming. Alleen de vraag blijft, wat is het en hoe doe je dat? Binnen de onderzoeksagenda van CELTH (Centre of Expertise Leisure Tourism & Hospitality) is dit tevens een van de kernthema’s waarop de onderzoeksprojecten zich richten. Op deze plek wil ik juist de nadruk leggen op een aantal inspirerende ideeën opgedaan in de Oostenrijkse Alpen. Over je eigen grenzen heen kijken en observeren hoe men duurzaam toerisme in andere landen probeert vorm te geven werkt heel verfrissend.


De lessen zijn gebaseerd op een door de STIRR (Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte) georganiseerd bezoek dat een delegatie van Nederlandse toeristische ondernemers, bestuurders en wetenschappers in juni 2018 aan het gebied bracht, om inspiratie op te doen voor Nederlandse regio’s. Waarom naar de Alpen hoor ik u denken? De Alpen, en Oostenrijk in het bijzonder, is een relevant voorbeeld van een bestemming waar veel draagvlak is voor duurzaam toerisme en waar men wat verder is met het toepassen hiervan in de praktijk. We bezochten de plaatsen Ellmau en Werfenweng, deze ‘pareltjes’ zijn beide onderdeel van het Alpine Pearls netwerk.


Een opvallend voorbeeld dat aan het denken zet, is het betalingssysteem ter bevordering van het toerisme in Tirol. In grove lijnen bestaat het uit 1) toeristenbelasting en 2) ‘Pl­ichtbeitrag’. 


De toeristenbelasting is een bedrag dat, net als in Nederland, wordt betaald door de overnachtende toerist. Het verschil is dat hier het geld bij het lokale ‘Tourismus Verband’ terechtkomt.


De ‘Plichtbeitrag’ is een systeem dat alle bedrijven in de regio, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, verplicht om een percentage van de omzet volgens een verdeelsleutel bij te dragen aan de toeristische infrastructuur. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het type bedrijf (echte toeristische bedrijven betalen meer dan een supermarkt), maar ook naar de intensiteit van recreatie en toerisme in de regio. Naast het lokale ‘Tourismus Verband’ komt deze belasting ook terecht in een ontwikkelingsfonds. Met het geld van beide systemen worden investeringen gedaan om het toerisme te innoveren en te verduurzamen. Deze systemen zorgen ervoor de kosten en baten van toerisme eerlijker en transparanter worden verdeeld.  Omdat de P­ichtbeitrag al zo lang bestaat (sinds 1927!) en ingeburgerd is, levert deze weinig tot geen discussie op. Om een dergelijk systeem in Nederland vorm te geven is enorm lastige opgave en vraagt politieke visie, moed en draagvlak. Echter, in een tijd waar we het steeds vaker hebben over een balans en een eerlijkere verdeling tussen de lusten en lasten van toeristische ontwikkeling op bestemmingsniveau geeft dit stof tot nadenken.


Een tweede voorbeeld gaat over duurzame mobiliteit. In Werfenweng is de SAMO (SAnfte MObilität) kaart ontwikkeld, die toeristen gratis elektrisch vervoer biedt en andere kortingen in het gebied verschaft ter waarde van 350 euro. Voorwaarde is wel dat gasten met OV aankomen of hun autosleutels inleveren bij het hotel gedurende hun verblijf. De kracht van de visie zit hem in de lange adem, het doorvoeren ervan in alle aspecten van het toeristisch product, en het betrekken van de inwoners en hen laten meeprofiteren van het duurzame mobiliteitsconcept.


Bovengenoemd voorbeelden zijn slechts twee van de lessen opgedaan in Oostenrijk. Een uitgebreider overzicht van de lessen is gepubliceerd in het Journal of Tourism Futures. Dit artikel is geschreven door Hans Hillebrand (directeur STIRR), Tanja Emonts (adviseur Emonts advies) en ondergetekende en is vrij te downloaden via onderstaande link:

www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JTF-09-2018-0054

Trefwoorden: toerisme, duurzaam toerisme, mobiliteit, belastingen, toeristenbelasting, oostenrijk, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

26/01/23
Kampeerauto van het jaar 2023 bekend!
Nederlandse camperaars hebben als Kampeerauto’s van het jaar 2023 gekozen voor de Tonke EQV, de Affinity Duo, de Knaus Tourer Van 500 MQ en de Frankia Neo-i. Dat zijn respectievelijk een camperbusje, een buscamper, een half integraal en een integraalcamper.
17/01/23
Exclusief voor leden
Hoe komen we tot een eerlijke prijs voor reizen
Het grote probleem voor de reisbranche is dat vliegreizen relatief goedkoop zijn. Er zit geen belasting op kerosine en de maatschappelijke schade komt niet in de ticketprijs tot uitdrukking. Kan een werkelijke prijs voor vliegen helpen? Elske Doets (Doets Reizen), Stef Driessen (ABN-AMRO), Paul Peeters (BUas), Fenny Koppen (Riksja) en Florian Reuter (Impact Institute) gingen in debat over true pricing.
22/12/22
Kennis over de fietser gekoppeld aan Leisure Leefstijlen
Dankzij bundeling en verrijking van onderzoek weten we veel over de recreatieve fietser. Om deze kennis verder uit te breiden liet het Fietsplatform De Afdeling Onderzoek beschikbare gegevens koppelen aan de Leisure Leefstijlen. Dit model deelt Nederlanders in zeven groepen (kleuren) in op basis van hun vrijetijdsmotieven en -gedrag.
22/12/22
Rotterdam The Hague Airport blijft binnen geluidsruimte
Rotterdam The Hague Airport is dit gebruiksjaar (1 november 2021 tot en met 31 oktober 2022) binnen de vergunde geluidsruimte gebleven.
05/12/22
Eén Europees luchtruim zorgt voor minder CO2-uitstoot
De KLM steunt de plannen voor één Europees luchtruim het zogenaamde Single European Sky 2+. Daardoor zijn directere vluchtroutes mogelijk en wordt zowel brandstof als CO2 bespaard.
21/11/22
Exclusief voor leden
Booking.com verbetert Duurzaam Reizen-programma met footprint over luchtvaart
Booking.com voegt productfuncties toe aan het Duurzaam Reizen-programma. Het programma is een jaar geleden gestart zodat consumenten bewustere keuzes kunnen maken voor hun reis. Onder meer is een filter toegevoegd over de belasting van vliegreizen naar het vakantiehuis. Als vernieuwing zijn ook drie niveaus gemaakt in het programma.
02/11/22
KHN slaat handen ineen met Too Good to Go om voedselverspilling in de horeca te voorkomen
Ondernemers die aangesloten zijn bij Koninklijke Horeca Nederland (KHN) worden sinds deze maand acti...
28/10/22
RIU Hotels & Resorts gaat voor kooivrij inkoopbeleid kippeneieren
RIU Hotels & Resorts, een hotel-brand van TUI met het hoofdkantoor in het Spaanse Mallorca, wil eind 2025 een volledig kooivrij inkoopbeleid voor alle soorten kippeneieren die door RIU hotels over de hele wereld worden gebruikt. RIU Hotels & Resorts heeft 100 accommodaties in meer dan 20 landen.