Geplaatst op: 06-02-2018
Auteur: Han Verheijden

Zingevend consumptielandschap?

Zingevend consumptielandschap?

Nog niet zo heel lang geleden was de zondag de enige vrije dag. Deze werd beschouwd als een rustdag, een moment om bij te komen van het harde werken in de week. Maar de zondag was ook een dag van bezinning, van rust en reflectie. Tot in de jaren zestig gingen de meeste Nederlanders op zondagochtend naar de kerk en pas na 12.00 was er ruimte voor ontspanning. Niet voor niets werd het landschap in het buitengebied nog lange tijd gedomineerd door kerktorens en lagen de terrassen en speeltuinen vaak zelfs tegenover de dorpskerken. Sinds de jaren zeventig is die situatie sterk veranderd. Tenminste, dat zou je denken.

 

Religie is inmiddels gemarginaliseerd en de hele zondag, of zelfs het hele weekeind wordt beschouwd als vrije tijd, waarin we vooral willen genieten, cultuur beleven, sporten en gezellig bij elkaar op bezoek gaan. Nooit valt nog het woord bezinning. Maar is dat ook zo? Is die constatering niet iets te oppervlakkig? Ik zie een andere tendens. Als bewoner van het Mastbos in Breda constateer ik elke zondagmorgen een ritueel dat in mijn visie weleens veel dichterbij kerkgang en zingeving zou kunnen staan dan dat al die recreërende mensen zichzelf realiseren. Op de buitenwegen en fietspaden passeren bij ons dan tientallen groepen fietsers. Het zijn bijna allemaal mannen in strak uniform en ze rijden in een structuur die duidelijke hiërarchie verraadt. Op de bospaden zie ik eindeloos veel joggers, die ook steeds meer in grote groepen gezamenlijk, onder leiding van een coach, de lichamelijke oefeningen belijden.

 

Deze trend is al langer zichtbaar en niet voor niets spelen recreatiebedrijven daar slim op in. Je ziet steeds meer buitenfitness clubs en er worden in het hele buitengebied (bossen, weilanden, sloten en vaarten) bootcamps of mud runs georganiseerd. Maar is dat dan de nieuwe religie (dat niets meer betekent dan verbinding!)? Ik zou zeggen van wel, want het ritueel lijkt wel erg veel op dat van traditionele kerkdiensten: begonnen wordt met het schuldgevoel (‘iets te dikke buik’), vervolgd wordt met de fysieke offerande (‘rennen als boetedoening’) en de dienst eindigt bijna altijd in een gezamenlijke belijdenis van ‘het welverdiende goede leven’ oftewel de communie in de vorm van cappuccino’s en koek of glazen bier met bitterballen. Deze trend van nieuwe rituelen zal mijns inziens hardnekkiger zijn dan menigeen denkt, omdat deze immers past in de geschiedenis van de mens, zolang hij zich op een vaste plek heeft gevestigd.

 

Altijd al waren er bijzondere locaties en rituelen waar de mens - na het werk - troost vond en waar de gemeenschap zich verbonden voelde. Bestond zingevend landschap tot voor kort vooral uit bedevaartroutes, kloosters en kerkhoven, nu zijn het ATB-routes, obstaclecircuits en natuurbegraafplaatsen. De klassieke bezinningsweken in kloosters zijn mindfulnesssessies geworden en heten nu retreats (heeft dat iets te maken met retraites?). Bidden is nu verstilling of meditatie.

 

Kortom, er verandert niet zo heel veel en die constatering klopt ook wetenschappelijk. Want ooit heb ik van een biochemicus gehoord dat de mens zelfs in 1000 jaar genetisch bijna dezelfde is en dat zijn fundamentele behoeften en driften bijna onveranderd zijn. Wij lijken dus veel meer op onze grootouders dan we wellicht (willen) weten. Het leerpunt voor onze sector is dat je altijd moet blijven kijken naar het verleden, naar de gevestigde cultuur en deze moet begrijpen om op basis daarvan effectieve innovaties te kunnen ontwikkelen. Wie recreatieconcepten ontwikkelt zonder oog voor duurzame kernwaarden, schiet met losse flodders en creëert zogenaamd vernieuwende hypes waarover je na een paar jaar nooit meer iets hoort, maar waarmee het landschap soms wel blijvend is beschadigd. Dat is zeker niet in het belang van onze sector.  

Topics:Natuur
Trefwoorden: landschappen, natuur, beleving, zingeving,

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

11/05/21
Studenten Thomas More ontwikkelen mee rolstoelvriendelijk belevingspad voor Prinsenpark
Voortaan kunnen rolstoelgebruikers en minder mobiele bezoekers nog meer genieten van een uitje in Pr...
11/05/21
Dag van het Nationaal Park zet groep 6 en 7 in actie met Tiny Tales
Maandag 24 mei is het weer de Dag van het Nationaal Park. Deze 22ste editie staat in het teken van ‘The Next Generation’. Dat is in deze coronapandemie relevanter dan ooit.
07/05/21
Holland Marketing tourt met Panorama caravan door Nederland
Het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen tourt voor haar landelijke campagne Ode aan het Landschap deze lente en zomer met een unieke 'Kip Panorama-caravan' door Nederland.
12/04/21
Keukenhof geniet van drie dagen lang publiek
Keukenhof mocht afgelopen vrijdag, zaterdag en zondag beperkt open binnen het programma Testen voor ...
07/04/21
Exclusief voor leden
Natuurontwikkeling Dommeldal beperkt schade klimaatverandering
ARK Natuurontwikkeling is in het Brabantse Dommeldal gestart met de uitvoering van ‘Brabants Goud in Het Groene Woud’. Onderdeel van dit project is versterking van het stroomgebied van de Dommel en uitbreiding van de leembossen in Het Groene Woud waarvan het Dommeldal deel uitmaakt. Dat is nodig om de klimaatverandering op te vangen. Hoe werkt dat?
07/04/21
Naturalis en IVN bij duizenden huishoudens in beeld met MoestuinMaatjes (+video)
Supermarktketen Albert Heijn, museum Naturalis en natuurorganisatie IVN openden samen het moestuinseizoen bij Olympiaschool in Amsterdam. Klanten van Albert Heijn sparen vanaf vandaag voor MoestuinMaatjes en bevorderen zo biodiversiteit. Daarmee komen Naturalis en IVN binnen bij duizenden huishoudens in Nederland.
02/04/21
Exclusief voor leden
Flevoland krijgt 1700 hectare bos erbij door echte Bossenstrategie
De komende jaren komen er in de provincie Flevoland honderden hectares bos bij. De Bossenstrategie van maar liefst 51 A4tjes werd vastgesteld op 31 maart. “Door in te zetten op 1700 hectare extra bos in 2050, waarvan 1200 hectare in 2030 legt de provincie de lat hoog, maar we denken dat het haalbaar is”, stelt gedeputeerde natuur Harold Hofstra. Wellicht wordt Flevoland door deze beleidskeuze in 2030 dé provincie waar je moet zijn om in het bos te recreëren.
02/04/21
Meer zoekopdrachten naar groene omgeving meldt Airbnb
Uit nieuwe gegevens van Airbnb blijkt dat de Nederlandse interesse in lokale en reizen in Nederland sterk toeneemt. In maart bereikten zoekopdrachten naar landelijke verblijven in Nederland het hoogste niveau van dit jaar, en meer dan drie keer zo hoog als in maart vorig jaar.