Cultuur·Artikel

Markiezenhof wordt ook onthaalpoort UNESCO Geopark Schelde Delta

Sinds 11 september is in het Markiezenhof Bergen op Zoom de tentoonstelling Tussen vesting en delta te bezoeken. Een nieuwe vaste tentoonstelling die bezoekers meeneemt door de unieke geschiedenis en natuur van de Brabantse Wal en de Schelde Delta. De presentatie vormt een belangrijk onderdeel van de onthaalpoortfunctie van het museum binnen het UNESCO Global Geopark Schelde Delta.

Marc Gerlings · 14 sept 2026 · 4 min lezen Printen
Startruimte tentoonstelling Tussen vesting en delta. Foto: Markiezenhof.
Startruimte tentoonstelling Tussen vesting en delta. Foto: Markiezenhof.

De nieuwe experience brengt drie grote verhalen samen: het ontstaan van het landschap, de militaire geschiedenis van de Zuiderwaterlinie en de actuele vraagstukken rondom klimaat, water en natuur. Daarmee ontstaat een bijzondere verbinding tussen erfgoed, recreatie en educatie.

Landelijk gezien neemt Tussen vesting en delta een bijzondere positie in. Waar veel presentaties zich richten op één discipline, brengt het Markiezenhof geschiedenis, natuur en klimaat samen in één doorlopend verhaal.

Bezoekers ontdekken hoe de overgang tussen zout en zoet water, de ligging tussen klei- en zandgronden en de invloed van menselijk ingrijpen het landschap door de eeuwen heen hebben gevormd. Tegelijkertijd wordt duidelijk hoe dit landschap op zijn beurt de ontwikkeling van Bergen op Zoom, de vestingwerken en de leefomgeving heeft bepaald.

Van vestingstad naar UNESCO Geopark

Centraal in de tentoonstelling staat de grote maquette van de historische vestingstad Bergen op Zoom en de omliggende waterlinies. Rond deze maquette ontvouwt zich het verhaal van de regio door de ogen van een historicus, klimatoloog en boswachter.

De tentoonstelling maakt bovendien zichtbaar hoe de geschiedenis van Bergen op Zoom verbonden is met de bredere ontwikkeling van het UNESCO Global Geopark Schelde Delta, een grensoverschrijdend gebied van circa 5.500 km² met zestig partnergemeenten in Nederland en Vlaanderen. Sinds 2024 draagt dit gebied de status van UNESCO Global Geopark.

Nieuwe onthaalpoort voor de Schelde Delta

Tussen vesting en delta vormt het inhoudelijke hart van de onthaalpoortfunctie die het Markiezenhof samen met de VVV Brabantse Wal invult namens de gemeente Bergen op Zoom. Vanuit deze rol worden bezoekers geïntroduceerd in het verhaal van de Schelde Delta en gestimuleerd om het omliggende gebied verder te verkennen.

De tentoonstelling is gerealiseerd binnen (Be)Leefbare Schelde, een internationaal samenwerkingsproject gericht op de ontwikkeling en versterking van het geopark. Aan het project nemen 23 partners deel, waaronder de gemeente Bergen op Zoom en diverse Vlaamse en Nederlandse organisaties. Het project ontvangt financiële ondersteuning vanuit Interreg Vlaanderen-Nederland, onderdeel van het Europese samenwerkingsprogramma Interreg.

Educatie en toekomstperspectief

Naast historische objecten en verhalen biedt de tentoonstelling een interactieve ervaring met een verdedigingsgame, educatieve speurtocht, luisterverhalen en een tijdlijn waarin verleden, heden en mogelijke toekomsten samenkomen. Juist in een tijd waarin droogte, waterbeheer en klimaatadaptatie hoog op de maatschappelijke agenda staan, laat Tussen vesting en delta zien dat de wisselwerking tussen mens en landschap niet enkel een historisch verhaal is, maar een actuele realiteit.

Partners

Tussen vesting en delta is gerealiseerd met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling via Interreg Vlaanderen-Nederland en mogelijk gemaakt in samenwerking met (Be)Leefbare Schelde, UNESCO Global Geopark Schelde Delta, de gemeente Bergen op Zoom, de Zuiderwaterlinie en diverse regionale partners.

Partners en onderlinge samenhang binnen de context van Tussen vesting en delta

Markiezenhof Bergen op Zoom

Museum en cultuurhistorische instelling. Verzorgt de museale presentatie van Tussen vesting en delta en vervult samen met VVV Brabantse Wal de onthaalpoortfunctie voor Geopark Schelde Delta in Bergen op Zoom.

VVV Brabantse Wal

Partner in de onthaalpoortfunctie. Verzorgt toeristische informatievoorziening en doorverwijzing naar het Geopark Schelde Delta en de regio.

Gemeente Bergen op Zoom

Partner binnen UNESCO Global Geopark Schelde Delta en deelnemer aan het project (Be)Leefbare Schelde. Namens de gemeente wordt de onthaalpoortfunctie ingevuld door Markiezenhof en VVV Brabantse Wal.

(Be)Leefbare Schelde

Internationaal samenwerkingsproject van 23 partners. Gericht op het versterken van UNESCO Global Geopark Schelde Delta en het vergroten van de beleefbaarheid van het gebied.

Interreg Vlaanderen-Nederland

Europees subsidieprogramma dat grensoverschrijdende samenwerking ondersteunt. Financiert mede het project (Be)Leefbare Schelde.

UNESCO Global Geopark Schelde Delta

Door UNESCO erkend geopark in Nederland en Vlaanderen waar geologie, natuur en cultuurhistorie samenkomen. Sinds 27 maart 2024 officieel UNESCO Global Geopark.

Onthaalpoort Geopark Schelde Delta

De functie waarmee bezoekers kennismaken met het verhaal van het Geopark. In Bergen op Zoom wordt deze functie gezamenlijk ingevuld door Markiezenhof en VVV Brabantse Wal.

Zuiderwaterlinie

Het oudste samenhangende waterverdedigingssysteem van Nederland. De historische vestingwerken van Bergen op Zoom maken hiervan deel uit. De tentoonstelling toont een deel van deze geschiedenis aan de hand van de vestingmaquette en het verhaal van de stad.

Alliantie Zuiderwaterlinie

Samenwerkingsverband van gemeenten, waterschappen en provincies dat het erfgoed van de Zuiderwaterlinie zichtbaar en beleefbaar maakt. Partner binnen (Be)Leefbare Schelde. Het Markiezenhof fungeert als landingsplaats voor bezoekers van de Zuiderwaterlinie.

Artikelen