Beleid·Artikel

Geen kampeerwet en gemeenten kunnen Omgevingswet inzetten voor herstructurering vakantieparken

Gemeenten beschikken al over voldoende instrumenten om de herstructurering van vakantieparken en campings in goede banen te leiden. Ook ziet het kabinet geen aanleiding voor een nieuwe Kampeerwet. Dat schrijft het kabinet in de jongste Toerismebrief (30 juni) aan de Tweede Kamer.

Marc Gerlings · 07 jul 2026 · 4 min lezen Printen
Heleen Herbert, minister van Economische Zaken. Foto: Martijn Beekman / Rijksoverheid
Heleen Herbert, minister van Economische Zaken. Foto: Martijn Beekman / Rijksoverheid

Voor recreatieondernemers betekent dit dat er voorlopig geen extra landelijke regels bijkomen, terwijl gemeenten volgens het kabinet voldoende mogelijkheden hebben om ontwikkelingen op vakantieparken te sturen.

De discussie over vakantieparken speelt al langer in politiek Den Haag. Aanleiding zijn zorgen over de herstructurering van campings en vakantieparken, waarbij vaste standplaatsen verdwijnen en recreanten soms hun vertrouwde plek verliezen. In de Tweede Kamer werden hierover verschillende moties aangenomen, waaronder een voorstel voor onafhankelijk onderzoek naar de gevolgen van herstructureringen en een oproep voor een nieuwe Kampeerwet.

Omgevingswet

De Kamer vroeg het kabinet te onderzoeken of bij herstructureringen van campings en vakantieparken standaard een onafhankelijk onderzoek naar langetermijneffecten, zoals natuur, verkeer en milieu, en een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) wenselijk is. Volgens de minister beschikken gemeenten binnen de huidige Omgevingswet al over voldoende mogelijkheden om de effecten van herstructureringsplannen af te wegen. Omdat voor ingrijpende veranderingen vaak een aanpassing van het omgevingsplan nodig is, hebben gemeenten volgens het kabinet al een actieve rol bij de beoordeling van ruimtelijke, maatschappelijke en milieugevolgen.

Een structurele verplichting voor aanvullend onderzoek zou volgens de minister vooral leiden tot hogere kosten en meer bestuurlijke lasten. De nadruk moet daarom liggen op de Omgevingsvisie, duidelijke kaders in het Omgevingsplan en voldoende uitvoeringskracht binnen gemeenten.

Nieuwe Kampeerwet van tafel

Ook het voorstel voor een nieuwe Kampeerwet krijgt geen steun van het kabinet. De Tweede Kamer had gevraagd om met nieuwe landelijke regelgeving te komen die recreanten beter beschermt bij herstructureringen van vakantieparken en campings.

Hoewel de minister erkent dat het verlies van een vaste jaarplaats voor veel recreanten emotioneel en ingrijpend kan zijn, concludeert het kabinet dat aanvullende wetgeving waarschijnlijk niet tot een betere situatie leidt. Volgens de minister worden de belangen van recreanten al beschermd via gemeentelijke procedures en sectorafspraken.

Daarnaast waarschuwt het kabinet voor onbedoelde effecten van strengere regelgeving. Meer wettelijke bescherming zou kunnen leiden tot hogere huren, minder beschikbare standplaatsen en een afnemende bereidheid van ondernemers om te investeren in vernieuwing en kwaliteitsverbetering van vakantieparken.

Het kabinet wijst nadrukkelijk op de rol van brancheorganisatie HISWA-RECRON. De organisatie heeft haar voorwaarden voor vaste standplaatsen onlangs aangescherpt in samenwerking met de ANWB.

De vernieuwde voorwaarden bevatten onder meer een minimale opzegtermijn van 18 maanden wanneer een vaste plaats verdwijnt zonder vervangende locatie. Ook zijn de verplaatsingsvergoedingen verhoogd, geldt een overlegverplichting bij niet-verplaatsbare recreatiewoningen en is een gedragscode voor ondernemers ingevoerd.

Consumenten kunnen geschillen voorleggen aan de Geschillencommissie Recreatie en Watersport. Volgens het kabinet biedt dit recreanten al een belangrijke mate van bescherming. De minister spreekt bovendien de hoop uit dat ook niet-aangesloten ondernemers zich aan deze voorwaarden zullen committeren.

Beperkte afname aantal jaarplaatsen

Het kabinet onderbouwt zijn standpunt mede met cijfers uit het rapport Onderzoek Opkopen vakantieparken'. Daaruit blijkt dat het aantal jaarplaatsen naar verwachting afneemt van 119.000 in 2022 naar 114.000 in 2027. Dat komt neer op een daling van ongeveer 4 procent.

Hoewel individuele recreanten hinder kunnen ondervinden van herstructureringen, concludeert het kabinet dat het totale aanbod van jaarplaatsen landelijk gezien op peil blijft. Daarom ziet de minister geen aanleiding voor aanvullende nationale wetgeving.

Regels schrappen

Een ander argument tegen nieuwe regels is de economische situatie van veel ondernemers. Ongeveer 80 procent van de recreatiebedrijven bestaat uit mkb-ondernemingen. Deze bedrijven hebben volgens het kabinet al te maken met stijgende loon- en energiekosten, een krappe arbeidsmarkt en teruglopende consumentenbestedingen.

Extra nationale regelgeving zou de regeldruk verder verhogen en de concurrentiepositie van ondernemers kunnen verzwakken. Op langere termijn kan dat volgens het kabinet ook gevolgen hebben voor de leefbaarheid van toeristische regio’s en dorpen.

Gemeenten aan zet

De boodschap uit de Toerismebrief, het kabinet legt de verantwoordelijkheid voor de afweging van ruimtelijke en maatschappelijke belangen vooral bij gemeenten. Extra landelijke instrumenten of een nieuwe Kampeerwet acht het niet nodig. Voor vakantieparkondernemers en beleidsmakers betekent dit dat de bestaande mogelijkheden binnen de Omgevingswet en de sectorale afspraken voorlopig het belangrijkste kader blijven voor herstructureringen van vakantieparken en campings.

Artikelen