Maak van tegenstanders medestanders
30 jaar impasse doorbroken in Bonnenpolder
Nergens is de druk op recreatiegebieden zo groot als in de provincie Zuid-Holland. Dat maakt het doorbreken van de 30 jaar durende impasse voor het gebied Bonnenpolder tot een bijzondere prestatie. Met nieuwe functies wordt het een rijk natuur- en recreatiegebied bij kustplaats Hoek van Holland.
Inhoud van dit artikel
Het Zuid-Hollands Landschap, Natuurmonumenten en Natuurbegraven Nederland zijn blij dat de gemeenteraad van Rotterdam heeft ingestemd met het hernieuwde bestemmingsplan ‘Oranjebonnen’. Dit is goed nieuws voor de inwoners van deze regio en voor de natuur: de Bonnenpolder blijft toegankelijk, open en groen. De drie organisaties boden een ontwerp met het behoud van het cultuurhistorische polderlandschap in Hoek van Holland. Zuid-Holland is met 6 procent natuur de minst groene provincie van Nederland, en het is de provincie met de meeste inwoners. Door de Bonnenpolder over te laten vloeien in het Staelduinse Bos ontstaat een natuurgebied dat ongeveer 2,5 keer zo groot is als het huidige, met meer ruimte voor planten- en diersoorten in het gebied. Dat levert in ieder
geval een verrijking op in biodiversiteit en ruimte voor flora en fauna. ‘Hier kunnen mensen uit de drukke Randstad goed genieten, ontspannen en recreëren,’ melden de twee natuurorganisaties en de provincie. Daarmee is er een antwoord op de dreigende versnippering van het gebied door woningbouw, industrie of andere activiteiten.
"Dit besluit is positief nieuws. In alle gesprekken over de Bonnenpolder kwam naar voren dat omwonenden vooral behoefte hebben aan meer natuur en recreatiemogelijkheden”, zegt een tevreden Sandra Minnesma, regiohoofd van Het Zuid-Hollands Landschap. "Ons plan houdt de polder open voor omwonenden én brengt inheemse vogels, bloemen en bijen terug.”
Sinds 2017 hebben Stichting Het Zuid-Hollands Landschap, Natuurmonumenten en Natuurbegraven Nederland zich ingezet voor een plan, dat rekening houdt met de wensen van provincie, gemeenten en omwonenden. Er is anderhalf jaar zorgvuldig geluisterd naar de inbreng van omwonenden, lokale ondernemers en belangenorganisaties, waarna het ontwerp werd aangepast. R&T vroeg hoe de impasse is doorbroken omdat het een voorbeeld kan zijn voor het beleid in andere dichtbevolkte gebieden. Omwonenden zijn nauw betrokken geweest bij het ontwerp Bonnenpolder en hebben op liefst 7 momenten inbreng kunnen geven, waarna de ontwerpers hun plan hebben aangepast. "Het is een intensief maar ook zeer vruchtbaar traject geweest,” meldt de provincie en waarschijnlijk is dat nog zeer diplomatiek verteld. Het opvallende bij deze intensieve aanpak is dat tegenstanders medestanders zijn geworden. Onder meer zijn er veranderingen aangebracht in de oevers en zijn wandel- en fietspaden toegevoegd. "Dertig jaar impasse in de besluitvorming is doorbroken,” melden de partijen trots. De natuurbegraafplaats bleek het puzzelstuk waardoor de verschillende belangen verenigd konden worden en recreatie meer ruimte krijgt. De inbreng van onder meer de bewoners maakt duidelijk wat de recreant van tegenwoordig in de Randstad graag ervaart in zijn vrije tijd. Dit is vertaald door een architect.

Toekomstbeeld van Bonnenpolder.
Natuurbegraafplaats onderdeel visie op recreatie
Het bureau van landschapsarchitect Adriaan Geuze heeft de 128 hectare landbouwgrond omgevormd tot een toegankelijk natuurgebied waarin de karakteristieke openheid van het polderlandschap behouden blijft. Cultuurhistorische elementen worden hersteld en er worden natuurvriendelijke oevers aangelegd. Kilometers nieuwe wandel-, fiets- en ruiterpaden midden in de Randstad maken het een fijne plek om te recreëren en tot rust te komen. De natuurbeleving wordt in de loop der tijd steeds aangenamer, omdat inheemse planten- en vogelsoorten het gebied zullen vinden. Hoeve Rijckevorsel opent de deuren voor het publiek met een horecafunctie, een natuurspeeltuin en een landwinkel met streekproducten. Een deel van het gebied (30 van 128 hectare) biedt ruimte voor natuurbegraven. De provincie benadrukt dat die 30 hectare ook geschikt is voor recreatie. De 30 hectare natuurbegraafplaats draagt zorg voor het hele gebied van 128 hectare en heeft een eeuwige natuurbestemming met in de eerste veertig jaar een extra functie. Mensen kunnen met een natuurgraf na hun dood bijdragen aan uitbreiding en eeuwigdurend beheer van de natuur. Er kan ook recreatie in die 30 hectare plaatvinden, de natuurbeleving staat ook hier centraal. Dat een duurzame onderneming de aankoop combineert met natuurbeheer en natuurontwikkeling was een belangrijke katalysator voor goedkeuring van het plan. Dit wordt tevens een van de zeldzame natuurbegraafplaatsen in de Randstad. Het merendeel van deze begraafplaatsen is tot op heden gerealiseerd in het oosten en zuiden van het land.
Deze ontwikkeling is een stap in de bestuurlijke noodzaak om in Zuid-Holland meer natuur te realiseren. De leefbaarheid van de drukke metropool (Rotterdam en het Westland) gaat er enorm op vooruit met dit plan. Dit gebied maakt 4 procent waar van de afspraken over natuurdoelstellingen van de provincie voor 2026.
De verschillen?
Beheerder van Bonnenpolder, het Zuid-Hollands Landschap maakt goed duidelijk wat de verschillen zijn voor recreanten tussen de oude en de nieuwe situatie.
Wandelen
Wandelaars die nu alleen terecht kunnen in het Staelduinse Bos, kunnen straks uitzwermen langs nieuwe paden in het nieuwe duinbos en over struinpaden in de Bonnenpolder. Kleine bruggen over de rel (watergang) verbinden wandelpaden tussen de noord- en zuidzijde van de Bonnenpolder.
Midden in het oude landschap staat de Hoeve Rijckevorsel. Deze oorspronkelijke boerderij blijft behouden en wordt een aantrekkelijke pleisterplaats voor publiek. Met een educatieve functie en natuurspeeltuin voor kinderen, een uitspanning en landwinkel met streekproducten.
Fietsen
Door de verbreding van de Staelduinen wordt het bestaande fietspad een prachtig pad dwars door het bos. Er komt een nieuw pad langs de bosrand waar je kunt wandelen en fietsen op de grens van bos en polder. Bovendien komt er een nieuwe fietsverbinding tussen kustplaats Hoek van Holland en de noordkant van het Staelduinse bos.
