Trekt nieuwbouw Werelderfgoedcentrum Waddenzee in faillissement?

Tegelijkertijd waren de financiële reserves al beperkt, doordat de exploitatie in de voorgaande jaren achterbleef bij de begroting. Hierdoor zijn de beschikbare reserves grotendeels uitgeput en ontbreekt de financiële ruimte om het ontstane tekort zelf op te vangen. Omdat ook de huidige exploitatie verlieslatend is, loopt het tekort verder op. Het Zeehondencentrum/WEC kampt daarom al enkele maanden met ernstige financiële problemen. Het centrum trekt maar weinig bezoekers en vraagt nu om donaties.

Om de tekorten uit de exploitatie terug te dringen zijn uitgaven beperkt en kosten geschrapt waar dat mogelijk was. Daarnaast is gezocht naar nieuwe inkomstenbronnen en is via een actiecampagne een beroep gedaan op de steun van donateurs, relaties en andere betrokkenen. Het bleek op korte termijn niet genoeg. Daarnaast liepen er gesprekken met de gemeente Het Hogeland en de provincie Groningen met de verwachting op steun.

Overheden bieden geen steun

Afgelopen 8 oktober lieten zowel de gemeente als de provincie onverwachts aan het Zeehondencentrum weten geen rol meer te zien in het crediteurenakkoord of verdere financiële ondersteuning. “Omdat we het centrum als gezamenlijk project hebben ontwikkeld en zij nauw betrokken waren bij de realisatie, hadden we deze beslissing niet zien aankomen. We zijn geschokt en verdrietig”, aldus de directeur-bestuurder Bas Wemmenhove.

“Het voorgenomen faillissement is een ongelooflijk moeilijke conclusie. Voor onze medewerkers, vrijwilligers, donateurs en crediteuren, en bovenal voor de zeehonden die in moeilijkheden komen,” aldus het bestuur. “We hebben heel hard gewerkt om het tij te keren, maar dat heeft niet voldoende financiële zekerheid opgeleverd. Ook hebben we daardoor niet de kans gekregen om het WEC verder te ontwikkelen tot een centrum dat de Waddenzee als UNESCO Werelderfgoed op de kaart zet.”

Het Zeehondencentrum zal haar deuren moeten sluiten voordat het pupseizoen van de grijze zeehond begint in november of begin december. Dat betekent dat er de komende maanden zeventig zeehonden, waarvan de helft pasgeboren pups, geen kans krijgen om te overleven. Veel van deze dieren komen in de problemen omdat mensen de dieren verstoren. Daarom is ook educatie cruciaal.

Financiële tegenvallers

Het WEC opende op 25 april 2025. Al snel na de opening bleek dat er meer financiële verplichtingen waren dan bekend. Daarnaast leidde een fout van een externe partij tot een groot tekort. Er ontstonden geschillen over meerwerk en de verwachte opbrengst van de verkoop van de voormalige locatie in Pieterburen kwam later dan verwacht. Ook bezoekersinkomsten bleven achter. Daarmee stapelden meerdere tegenvallers zich op in het eerste jaar na opening.

Met de onverwachte terugtrekking van de gemeente en de provincie valt een gat van 2,8 miljoen, dat opgelost zou worden middels het crediteurenakkoord. Daar komen nog andere posten bij, zoals te betalen rente en een exploitatietekort.

Sinds het najaar van 2025 zijn de gemeente en de provincie bij de financiële problemen betrokken. Het WEC heeft kosten beperkt, aanvullende inkomsten geworven en – mede op verzoek van de overheden – gewerkt aan een crediteurenakkoord, met als uitgangspunt dat schuldeisers ongeveer de helft van hun vordering zouden ontvangen. Ook zijn verschillende oplossingen onderzocht, waaronder aanpassing van de financiering en mogelijke aankoop van het gebouw door de gemeente. Gemeente en provincie gaven in september 2026 opdracht aan PwC om toekomstscenario’s te onderzoeken, die concludeerde dat die er wel waren. Afgelopen week bleek dat een vervolg uitblijft.

Té optimistisch over bezoekersontwikkeling

Het bestuur erkent de eigen verantwoordelijkheid. “Achteraf zijn we mogelijk te optimistisch geweest over de bezoekersontwikkeling en het tijdig opvangen van tegenvallers. Ook zijn belangrijke financiële problemen, ondanks de inzet van externe deskundigen, te laat volledig in beeld gekomen. Dat rekenen wij ons aan.”

“We hopen de ruimte te krijgen om het WEC stap voor stap verder te ontwikkelen en zo alsnog de beoogde betekenis voor de Waddenzee en de regio waar te maken.”