Fundamentele veranderingen voor attractiewaarde dierentuinen

Staatssecretaris Erkens, ministerie LVVN: “Dierentuinen zijn al sinds jaar en dag een geliefd uitje voor jong en oud. Tegelijkertijd zijn we met de jaren meer waarde gaan hechten aan dierenwelzijn. Het is daarom van belang dat dierentuinen meegaan met de tijd. Huidige regels zitten die vooruitgang vaak in weg. Daarom wil ik onnodige regeldruk wegnemen en het vergunningensysteem veranderen, zodat er ruimte komt voor dierentuinen die vooroplopen en achterblijvers worden bijgestuurd."

Vooroplopers belonen, achterblijvers bijsturen

Dierentuin hebben nu een vergunning voor onbepaalde tijd. Hierdoor is het lastig om dierentuinen die achterblijven aan te spreken en is er weinig urgentie om vernieuwingen door te voeren. Alleen dierentuinen die wijzigingen willen aanbrengen om met de tijd mee te gaan, worden opnieuw getoetst en stuiten daarbij op enorme administratieve lasten. Dat geeft een verkeerde prikkel. Een dierentuin die niets verandert, kan jarenlang doorgaan zoals voorheen. Een dierentuin die wil investeren in betere verblijven, kan juist vastlopen in regels.

Minister Erkens meldt in de brief:

"Concreet verwacht ik van dierentuinvergunninghouders dat zij:

• dieren op een dierwaardige wijze houden, en;
• een meetbare educatieve bijdrage aan het maatschappelijk bewustzijn
• over het behoud van soorten en biodiversiteit leveren, en;
• een concrete bijdrage aan conservatiedoelen leveren, en;
• ethische afwegingen zorgvuldig, transparant en navolgbaar maken, en;
• blijven voldoen aan de ontwikkelende eisen rondom dierenwelzijn,
• veiligheid, conservatie en educatie."

Dat leidt ook tot een andere kijk op de attracties van de dierentuinen zoals voedermomenten met dieren en publiek en verblijven waar de bezoeker doorheen lopen.

Kritische blik op attracties met publiek

"In dierentuinen kunnen zich situaties voordoen waarbij bezoekers direct in aanraking kunnen komen met de dieren, of waarbij directe interactie tussen bezoekers en dieren gestimuleerd wordt. Denk hierbij aan situaties waarin bezoekers de gelegenheid krijgen om dieren te voeren, doorloopverblijven of het aanraken van dieren door bezoekers tijdens presentaties. Hoewel dergelijke publieksinteracties volgens de huidige regels zijn toegestaan, kan het een onnatuurlijk beeld van wilde dieren neerzetten. Daarnaast leven er vragen over de veiligheid van dieren en bezoekers tijdens publieksinteracties en de effecten op dierenwelzijn.

Daarom bekijk ik welke plek publieksinteracties in toekomstbestendige dierentuinen kunnen innemen en of aanvullend beleid wenselijk is. Bij deze afweging neem ik educatie, dierenwelzijn en veiligheid mee. Met deze brede aanpak onderzoek ik ook een mogelijk verbod op publieksinteracties in dierentuinen, zoals mijn ambtsvoorganger in 2024 heeft aangekondigd in antwoorden op Kamervragen (Kamerstuk nr. 2024Z07968) over publieksinteracties die in het Dolfinarium worden aangeboden."

Onnodige regels schrappen

Dierentuinen moeten nu bijvoorbeeld tot in detail verantwoorden hoe groot zandkorrels in een aquarium zijn of wat de diameter is van een zitstok voor vogels. We schrappen onnodige administratieve regeldruk en maken vernieuwen makkelijker.

Dierentuinen die in ontwikkeling achterblijven, worden hierop aangesproken. Dit is binnen het huidige vergunningenstelsel niet mogelijk. Weigeren zij onder het nieuwe stelsel vernieuwingen door te voeren, dan kan handhaving plaatsvinden, bijvoorbeeld via een last onder dwangsom om verbetering af te dwingen. Daarbij wordt gekeken naar de mogelijkheid om in een uiterst geval een vergunning in te trekken.

“Ik kijk ernaar uit om samen met alle betrokkenen te werken aan een toekomstbestendige dierentuinsector, waar educatie, conservatie en dierenwelzijn centraal staan en dierentuinen voldoende ruimte hebben om te vernieuwen en te innoveren, zonder onnodige regeldruk,” meldt Erkens.

Download: Visiebrief dierentuinen, 9 oktober 2026