Attractieparken·ArtikelUit R&T nr. 01 • Jaar 2026

Toerisme maakt omslag in financieringsstrategie

Btw-verhoging een rem? Verwachting 4% groei in hotelovernachtingen in 2026

R&T vroeg drie topbankiers Sjuk Akkerman, Jos Klerx en Leon Bogers hoe zij kijken naar financieringsvragen van ondernemers in toerisme. Kasstroom en waarde van vastgoed blijven belangrijk bij financieringsaanvragen. De kijk op het reactievermogen van bedrijven in deze onrustige tijd is volledig veranderd.

Marc Gerlings · 23 apr 2026 · 12 min lezen Printen
Toerisme maakt omslag in financieringsstrategie
Tekst: Marc Gerlings, Foto: ING, Rabobank en ABN AMRO
Sjuk Akkerman: toeristenstromen blijven groeien

Sjuk Akkeman is Sector Banker Services & Leisure bij bank ING. De btw op logies is veranderd. Geopolitieke spanningen veranderen toerismestromen. De sector zit in een onrustig tijdperk. Verandert daardoor jullie kijk op de financiering van plannen voor bijvoorbeeld, hotels, vakantieparken en dagattracties?

"De sector heeft zeker te maken met een aantal belangrijke uitdagingen, zoals geopolitieke onrust, veranderende toeristenstromen, inflatoire druk op kosten en toenemende prijzen. De recente BTW-verhoging zal mogelijk een verdere stijging van de prijs van hotelovernachtingen tot gevolg hebben. Wat dit voor impact op korte termijn heeft voor de sector is nog onduidelijk. ING zal deze uitdagingen, in nauwe samenwerking met haar klanten en de markt, blijven volgen. Voor de lange termijn blijven de vooruitzichten voor de sector positief, onder meer door verwachte toenemende toeristenstromen. ING blijft daarom met een gezonde ‘appetite’ actief in de sector om klanten en prospects te ondersteunen met hun plannen. De aard van de financieringsbehoefte is vooralsnog ongewijzigd. Net als voorgaande jaren zijn er nieuwe financieringen nodig voor onder andere nieuwbouw, verbouwingen en onderhoud en daarbij ook verduurzaming. Daarnaast is er uiteraard de gebruikelijke vraag naar herfinancieringen.”

Sjuk Akkerman: Sturen op marge door bijvoorbeeld de menukaart te beperken, kleinere porties aan te bieden en te sturen op verkoop van producten met hogere marges, zoals speciaalbieren en cocktails.

    Sjuk Akkerman: Sturen op marge door bijvoorbeeld de menukaart te beperken, kleinere porties aan te bieden en te sturen op verkoop van producten met hogere marges, zoals speciaalbieren en cocktails. 

"Maak gebruik van technologie”

Horeca neemt een belangrijke functie in. Wat zie je graag gestimuleerd worden in de ontwikkeling van horecabedrijven? "Duurzaamheid, gebruik van technologie en gastbeleving. Restaurants kunnen verduurzamen door voedselverspilling te verminderen, mede door kleinere porties en ook meer vegetarische gerechten aan te bieden. Dit verlaagt kosten én is beter voor het klimaat. Voor succes is ook een gedragsverandering bij gasten nodig die gestimuleerd zal moeten worden.

Daarnaast is ons advies aan ondernemers: maak daarnaast zoveel mogelijk gebruik van technologie om processen te verbeteren en de medewerkers te ontlasten. Denk aan het gebruik maken van QR-codes, AI-tools en slimme kassa’s. En zorg daarbij voor een goede gastbeleving door je personeel hierop te trainen en goed bij te begeleiden.”

Sjuk kijkt breder naar het ondernemersklimaat voor de toeristische sector. "De kosten zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Dit zorgt voor druk op de marges. Kijk waar je kan besparen en waar je de marges op peil kan houden. Bijvoorbeeld door de menukaart te beperken, kleinere porties aan te bieden en te sturen op verkoop van producten met hogere marges, zoals speciaalbieren en cocktails. En zorg daarnaast voor goed opgeleid personeel, dat maakt het verschil in de gastbeleving.”

"Onze ramingen voor 2026 gaan specifiek over hotelovernachtingen. Hoewel dit jaar door de btw-verhoging een onzeker jaar wordt, verwachten we 4% groei in het aantal hotelovernachtingen. De consument kiest namelijk sinds de coronapandemie vaker voor een korte, last-minute vakantie in eigen land. En ondanks de prijsverhogingen in de afgelopen jaren is er bij zowel de binnenlandse als de buitenlandse hotelgast nog altijd de bereidheid om te betalen.

In hoeverre hotelgasten zich daarbij door de btw-verhoging laten afschrikken is nog onzeker. Een hotelovernachting blijft voor veel consumenten een luxeproduct, waarop eerder wordt bezuinigd dan op essentiële goederen en diensten, zoals voeding en de kapper. Er is met name prijsgevoeligheid aan de onderkant van de markt. Mogelijk leidt dit deels tot een verschuiving naar goedkopere locaties, dan wel goedkopere accommodaties.” 

Beleid kan beter

R&T heeft naast directies van ketens ook veel beleidsmakers als lezer. Wil je bepaalde beleidspunten stimuleren of juist een discussie over losmaken? "Duurzaamheid is bij veel hotelketens nog geen topprioriteit, zo blijkt uit een inventarisatie van ING Research. Na een eerste golf van laagdrempelige energiebesparende maatregelen stokt de verdere verduurzaming in de sector. Verschillende hotels maken een pas op de plaats met investeringen vanwege economische onzekerheid en de btw-verhoging. Maar ook de consument werkt niet mee: uit de ING Vraag van Vandaag blijkt dat duurzaamheid bij een meerderheid van de hotelgasten niet of nauwelijks een rol speelt in de hotelkeuze. Toch is een verdere verduurzaming onvermijdelijk om de sector toekomstbestendig te maken. Dit vraagt om een duidelijk en consistent overheidsbeleid én een actievere vraag naar duurzamere oplossingen vanuit hotelgasten en andere partners.”

Tot slot vraagt de R&T-redactie wat hij de mooiste ontwikkeling vindt in het bedrijfsleven. "Dat ondernemers hun aanbod blijven vernieuwen om het gasten zoveel mogelijk naar de zin te maken. En dat er meer aandacht en interesse is gekomen voor rust en natuur."

Jos Klerx: Toerismesector moet weerbaarder, duurzamer en gastgerichter worden

De Nederlandse toerisme- en recreatiesector staat aan de vooravond van een fundamentele verandering. Waar investeringen jarenlang vooral draaiden om vastgoed en productontwikkeling, verschuift de aandacht steeds nadrukkelijker naar exploitatie, weerbaarheid en de veranderende gast. Dat stelt Jos Klerx, toerismespecialist bij Rabobank, in een telefonisch gesprek op 4 februari.

"De wereld is complexer geworden. Dat dwingt ondernemers om elke euro die je als financiering van een bank ontvangt slimmer en toekomstbestendiger in te zetten.” Volgens Klerx is het goed dat er binnen de sector steeds opener en eerlijker wordt gesproken over wat wél en niet kan met een bedrijf. Dat ziet hij liever aan de onderhandelingstafel voor financiering dan een plan wat alleen op basis van een gewenste prijs bij de gast de doorrekening voor de exploitatie maakt. Die aanpak wordt nog vaak gedaan maar dat leidt tot luchtkastelen. "Wij zien dat als een positief initiatief. Rabobank wil de sector blijven voorfinancieren, maar wel op een realistische manier. We zien graag realistische plannen maar daarvoor moet je wel rekening houden met een veranderde gast en onze wereld wordt complexer.” De bank positioneert zich nadrukkelijk als partner van ondernemers in recreatie en toerisme, vanuit een bredere maatschappelijke ambitie. "Wij werken aan een gezond en gelukkig Nederland. Dat is geen loze visie, maar onderbouwd beleid. Ontspanning, vakantie, recreatie en mensen ontmoeten spelen daarin een cruciale rol, terwijl daar nationaal gezien relatief weinig aandacht voor is.” Jos voegt daaraantoe dat een gezond en welvarend Nederland ongelooflijk belangrijk is maar dat onder meer overheden nog te weinig aandacht hebben voor deze functie van het vakgebied toerisme.

Jos Klerx:

    Jos Klerx: "Dat personeelstekort blijft, ook in de komende jaren is de verwachting. De vraag is: hoe organiseer je je bedrijf zó dat je ermee om kunt gaan?” 

Exploitatie belangrijker dan stenen

De afgelopen tien jaar is er volgens Klerx veel veranderd in de manier waarop Rabobank naar financiering kijkt. Met name het traditionele model van uitponden, het verkopen van recreatiewoningen, staat zwaar onder druk. Die tijd is voorbij en dat vraagt om een grote verandering in de financiering van deze kapitaalintensieve tak in toerisme. "Dat betekent dat wij als bank kritischer kijken. Exploitatie met verhuur en gastbeleving wordt belangrijker dan ooit.” De kasstroom en het vastgoed zijn belangrijk. Hoe voorspelbaarder de kasstroom, dan wordt financiering relatief makkelijk. Jos geeft de kern aan. "Je doet alles voor die gast, daar draait het om in deze business. De ondernemer zelf is het allerbelangrijkste. De ondernemers maken het verschil in toerisme, horeca en attracties.” Tegelijkertijd wil Jos nadrukkelijk niet op de stoel van de ondernemer gaan zitten. Deze beoordeelt plannen niet strenger dan pak ‘em beet tien jaar geleden, maar wel anders. De vraag is dan natuurlijk, wat houd je als Rabobank dan nu extra in de gaten voordat een deal op tafel komt voor financiering? Digitalisering speelt daarin een grote rol, net als de manier waarop ondernemers omgaan met personeelstekorten. "Dat tekort blijft, ook in de komende jaren, is de verwachting. De vraag is: hoe organiseer je je bedrijf zó dat je ermee om kunt gaan?” De oplossing ligt bij de ondernemer en zijn creativiteit. Wellicht een onverwachts punt vanuit een bank, reviews zijn een belangrijke graadmeter. "Hoe ga je om met feedback van gasten? Dat zegt veel over je organisatie.” Wil je financiering loskrijgen, weet dan dat deze bank de waardering voor je vakantiepark of attractie checkt en vooral heel nieuwsgierig is hoe ondernemers met positieve én negatieve feedback omgaan.

Duurzaamheid en weerbaarheid als randvoorwaarde

Waar verduurzaming enkele jaren geleden nog vooral een wens was uit interne motivatie van een ondernemer, is het nu een noodzaak geworden. Van het gas af, aandacht voor biodiversiteit, minder voedselverspilling in de horeca en verantwoord watergebruik zijn volgens Klerx geen vrijblijvende thema’s meer. "Water wordt een steeds groter punt. Dat is echt anders dan vroeger, toen vooral naar vastgoedwaarde werd gekeken.” Heb je daar nu nog geen last van? Als je over een paar jaar een kwaliteitsslag wil maken en die via een bank financiert is de vraag naar voldoende water en hoe het park met water omgaat een voorwaarde voor de financiering.

Daar komt een nieuw thema bij: weerbaarheid. "Wat doe je als een rivier overstroomt, als er een dag geen stroom is of als je wordt gehackt? Hoe snel ben je dan weer operationeel?” Volgens Klerx moeten ondernemers rekening houden met scenario’s die voorheen nauwelijks werden meegenomen. Hoe snel je weer operationeel bent, gasten ontvangt en omzet maakt. Weerbare bedrijven zijn makkelijker te financieren, waardoor dit een item is bij de financieringsaanvraag. "Onze wereld is simpelweg complexer geworden.” Dat brengt voor het bedrijfsleven een probleem mee. De wereld wordt complexer en om dat aan te kunnen, nemen de investeringen toe. Bij iedere gefinancierde euro moet strakker dan vroeger bepaald worden waar het in geïnvesteerd wordt. Toch blijft één helder doel overeind.

Leon Bogers: Investeren om het recreatieseizoen te verlengen

Voor R&T kijkt Leon Bogers, Directeur Recreatie & Toerisme bij ABN AMRO naar een langdurige trend bij ondernemers die essentieel is voor gezonde bedrijven in toerisme. Ondernemers zijn op zoek naar seizoensverlenging. Voor recreatieve bedrijven die hun seizoen willen verlengen, is investeren geen luxe maar noodzaak, meent Leon Bogers. "Gasten komen niet vanzelf buiten de topweken; ze komen omdat comfort en voorzieningen het hele jaar op niveau zijn. Investeren is daarom geen kwestie van alleen bij mooi weer aandacht geven, maar een bewuste keuze om aantrekkelijk te blijven zodra de drukte afneemt.”

"Wie het seizoen wil oprekken, krijgt te maken met een publiek dat bewuster kiest. Buiten de topweken komen vooral gasten die rust, aandacht en betrouwbaarheid waarderen: mensen die doelgericht reizen en precies weten wat ze nodig hebben. Een duidelijke propositie voor bijvoorbeeld de snelgroeiende groep vrouwelijke soloreizigers zorgt ervoor dat ook zij de locatie weten te vinden. Goede routes en een slim ingerichte fietsenstalling spreken fietsende senioren aan. Gasten die gericht zijn op sport en gezondheid lopen warm voor kleinschalige wellnessvoorzieningen. Intussen groeit de zakelijke markt, die in rustige weken behoefte heeft aan locaties met goede en flexibele faciliteiten om te vergaderen of bijeen te komen. Het inzetten op dit soort doordachte keuzes voor specifieke doelgroepen houdt een locatie relevant zodra de zomerdrukte wegebt.”

Leon Bogers:

    Leon Bogers: "Wie bewust kiest waarin wordt geïnvesteerd, houdt grip op kwaliteit én op het seizoen, precies wanneer dat het hardst nodig is.” 

Toeleveranciers laten financieren? Niet handig

"Die keuzes vragen echter om gerichte investeringen. En juist die investeringen blijken in de praktijk vaak lastig om op tijd te realiseren. Veel ondernemers schuiven onderhoud of vernieuwing voor zich uit of laten investeringen ongemerkt meefinancieren door leveranciers. Een gebouw voor sanitair gaat mee in de aanneming, installaties worden gefaseerd betaald en bij andere verbeteringen rekent de leverancier extra tijd of opslagen. Investeringen door toeleveranciers laten financieren lijkt laagdrempelig en voorkomt een gesprek met de bank, maar kost vaak geld en vermindert de transparantie en keuzevrijheid.”

"Toeleveranciers zijn geen banken. Wanneer investeringen via toeleveranciers worden meebetaald, verdwijnen kosten in marges en langere betalingstermijnen. Dat maakt investeringen minder transparant en verkleint de ruimte om zelf strategische keuzes te maken. Wie dit structureel zo regelt, raakt het zicht kwijt op wat kwaliteit werkelijk kost. En juist dat inzicht bepaalt of een recreatief bedrijf aantrekkelijk blijft voor gasten die bewust buiten het hoogseizoen reizen.”

Bank kijkt ook naar bezetting buiten de topweken

R&T-redactie is benieuwd hoe deze bank dan aanvragen voor financiering bekijkt met het oog op de intentie om het seizoen te verlengen. Om de vraag een concreet kader mee te geven, de punten waar deze bank onder meer naar kijkt als het om bedragen gaat tussen de twintigduizend tot één miljoen euro. "Het beeld dat banken vooral kijken naar historische cijfers en zekerheden, doet steeds minder recht aan de werkelijkheid. Financiering draait steeds vaker om actuele prestaties en voorspelbare kasstromen, factoren die voor seizoensbedrijven doorgaans al goed zichtbaar zijn. Maar inmiddels zijn met geavanceerde transactiedata ook de bezetting buiten de topweken, de bestedingen per gast door het jaar heen en de impact van eerdere investeringen op de bezetting, eenvoudig te onderbouwen. Via moderne financieringsplatforms, zoals New10, kan op basis van zulke data zelfs binnen vijftien minuten een eerste financieringsaanbod worden gedaan, zonder dat ondernemers van bank hoeven te wisselen.”

"Investeren in een langer seizoen vraagt dus om investeringen die comfort en betrouwbaarheid versterken op momenten dat anderen juist afschalen. Een financieringsstrategie die dat mogelijk maakt zonder gedoe of vertraging, houdt ondernemers wendbaar en hun locatie aantrekkelijk, het hele jaar door. Wie bewust kiest waarin wordt geïnvesteerd, houdt grip op kwaliteit én op het seizoen, precies wanneer dat het hardst nodig is.”

Cover R&T nr. 01 • Jaar 2026

Artikelen