Changing places opent deuren voor mensen met beperking

Auteur: Marc Gerlings | Foto’s: Changing Places

In Beekse Bergen is op woensdag 27 maart het eerste Changing Places Toilet – een liggende toiletvoorziening voor kinderen en volwassenen met een ernstige beperking – geopend. Het dierenpark heeft hiermee – in samenwerking met Stichting het Gehandicapte Kind en Joint Projects - een Nederlandse primeur: er is nog nergens in het land is een dergelijke verzorgingsplek aanwezig die voldoet aan de internationale standaard. Hier blijft het niet bij. Mede dankzij een schenking van bijna 2 miljoen euro van de VriendenLoterij, is het streven om de komende drie jaar op 30 culturele toplocaties in Nederland Changing Places Toiletten te openen.

Liggende verzorgingsplekken ontbreken in Nederland

Henk-Willem Laan (directeur-bestuurder Stichting het Gehandicapte Kind): "Iedereen wil mooie herinneringen maken met het gezin, familie of vrienden. Maar niet iedereen kan zomaar het huis uit om eropuit te gaan. Een grote groep kinderen en volwassenen met een ernstige beperking heeft meer faciliteiten nodig dan er in een regulier rolstoeltoegankelijk toilet zijn. Dat is de harde realiteit waar deze gezinnen dagelijks tegenaan lopen.”

De oplossing is een Changing Places Toilet. Dat is een liggende toiletvoorziening met onder andere een tillift en een volwassenbrancard. Zo’n toilet voldoet aan de veilige internationale standaard, waardoor deze specifieke doelgroep op een menswaardige manier naar de wc kan tijdens een dagje uit. Actrice Jetty Mathurin en presentator Tako Rietveld verzorgden de opening vanuit hun rol als Famous Friends van Stichting het Gehandicapte Kind met diverse ervaringsdeskundigen, waaronder gezinnen. Meerdere betrokkenen van onder meer het Ministerie van VWS kwamen aan het woord en gingen in op de totstandkoming en de impact van deze liggende toiletvoorziening.

In Groot-Brittannië zijn er al ruim 2.200 Changing Places, in Nederland nu één. Nog 29 erbij is een stevige ambitie en dat vraagt ook om inzet vanuit de sector. Het project dat is omarmd door Stichting het Gehandicapte Kind vanuit de missie dat geen gehandicapt kind wordt buitengesloten. Rens Willemsen, general manager van het Safaripark: "In Beekse Bergen vinden we het belangrijk dat iedereen kan genieten van de mooie omgeving, de dieren en de andere faciliteiten die we hier bieden. Toen we hoorden dat met een Changing Places Toilet ook mensen langs kunnen komen voor wie een dagje dierentuin tot nu toe onbereikbaar was, zijn we hier direct mee aan de slag gegaan.”

Een handicap beperkt een kind niet voor het leven. Buitengesloten worden doet dat wel. Een toegankelijke samenleving waarin kinderen met een handicap niet meer buitengesloten worden - dat is het ideaal van Stichting het Gehandicapte Kind. Met steun van donateurs en vrijwilligers helpt Stichting het Gehandicapte Kind om speeltuinen, sportclubs en scholen toegankelijk te maken. Zodat kinderen met en zonder handicap elkaar ontmoeten, samen spelen en vrienden maken. Met als doel: geen kind zonder vriendjes.

Joint Projects, Karin Stiksma meldt bij dit bijzondere project. "Vrije tijd beleven is meer dan slechts leuk tijdverdrijf. Vrije tijd is geen luxe maar noodzaak, misschien wel des te meer voor mensen die een beperking hebben. Plezier voor iedereen, dat is waar Joint Projects zich hard voor maakt. Samen met getrainde ervaringsdeskundigen, de zogenaamde Rebellenteams ondersteunt het bureau overheden en recreatiebedrijven om toegankelijker te worden. Zodat álle bezoekers samen met het gezin of vrienden een ontspannen dagje uit kunnen beleven en even kunnen ontsnappen aan de dagelijkse realiteit.”

Gemotiveerde partner

In Beekse Bergen vonden jullie een goede partner. Hoe ging dat? Karin Stiksma: "Beekse Bergen was eigenlijk een ‘droompartner’. De directie was intrinsiek gemotiveerd, mede vanuit persoonlijke ervaring, om mensen met (ernstige) beperkingen ook de gelegenheid te geven een dagje uit te kunnen. Vanuit de jarenlang opgebouwde relatie en deelname aan de community Toegankelijke Recreatie was er tussen Beekse Bergen en Joint Projects dan ook vanaf het begin af aan wederzijds volledig vertrouwen dat we dit linksom of rechtsom tot een goed einde gingen brengen. Er zit een ambitieuze directeur bij Beekse Bergen. Daardoor was er ook heel veel ruimte in de realisatiefase. Voor andere locaties is het belangrijk om eenzelfde soort relatie op of uit te bouwen en van daaruit te komen tot eenzelfde overtuiging bij de directie.”

"Het kernpunt blijft: recreatie is geen luxe maar noodzaak, het is een existentiële activiteit. Misschien wel des te meer voor mensen met een beperking. Even kunnen ontsnappen aan de dagelijkse realiteit. Kunnen ontspannen en samen met je gezin of vrienden of pad; dat is wat íedereen wil. Het is bepalend voor je welzijn, voor je kwaliteit van leven. Plezier voor iedereen, daar zouden we als samenleving allemaal naar moeten streven. Met een Changing Places toilet kunnen 100.000 meer een dagje uit.”

TR-Care verzorgde de inrichting van het sanitair. "Sommige mensen hebben ondersteuning nodig in hun dagelijks leven met specialistische hulpmiddelen. TR Care is een bedrijf dat de wereld een beetje mooier wil maken met ruim 30 jaar ervaring in het inrichten van sanitaire ruimtes en leveren van tilsystemen voor de gezondheidszorg. Daarom hebben ze zich vol overgave verbonden aan de realisatie, van ontwerp tot installatie, van het eerste Changing Places Toilet in Beekse Bergen.”

2 miljoen euro uit de Vrienden Loterij is mooi maar waarschijnlijk niet genoeg voor 30 locaties. Hoe verder met de financiering? Stiksma: "Het is ook niet de bedoeling dat alle kosten van een Changing Place toilet helemaal gedekt worden door subsidie. De attracties zelf moeten bereid zijn te investeren zoals in de bouwkundige aanpassingen. Daarnaast zijn we hard aan het lobbyen om de overheid de daad bij het woord te laten voegen. Zo staat de noodzaak van een liggende toiletvoorziening al in de Nationale Strategie Implementatie VN Verdrag. Dat is een eerste stap. Het recht van mensen met een beperking wordt in verschillende wetten en beleidsstukken beschreven, maar er wordt nog onvoldoende geld gereserveerd om dat ook waar te maken.”

Aan Karin Stiksma de vraag, 30 Changing Places, dat klinkt als heel veel? "30 klinkt voor mij nu juist weinig. In Groot Brittannië begon het in 2005 ook met 30, nu zijn er ruim 2.200. Helaas speelt de financiering wel een sleutelrol. Als de overheid echt gaat steunen, zal het snel gaan. Ik heb vanuit Joint Projects veel contacten met allerlei soorten dag attracties in Nederland van klein tot heel groot, en van dierentuin tot attractiepark tot museum. De bereidheid om de toegankelijkheid te vergroten is er zeker, bottleneck is vaak, vooral bij de (middel) kleine bedrijven de financiering. Een overheid kan daarin een stimulerende rol vervullen.”