Aaibaar en geliefd bos

Op 23 februari is het Geboortebos Waalbos op IJsselmonde geopend. Nog geen week eerder, op 16 februari gingen de rollen beschuit en de pakken met muisjes open in het Geboortebos Park Zwanenburg (Haarlemmermeer). Het Waalbos is in totaal 184 hectare groot, Zwanenburg meet zo’n 35 hectare. Dat laatste bos is ecologisch gezien zeker interessant omdat het een verbindingszone vormt tussen natuurgebieden.

De Geboortebossen worden gerealiseerd door ouders, grootouders, verzorgers en andere belangstellenden boompjes te laten planten voor hun kinderen of kleinkinderen. Stichting Nationale Boomfeestdag verzorgt voor de grondeigenaar de verkoop van de Geboortebomen en organiseert de feestelijke plantdagen. Het initiatief van de Geboortebossen sluit naadloos aan bij de slogan van de stichting: ieder kind een boom. Op de website Geboortebos.nl kan je een Geboorteboom bestellen. Dat kost 75 euro per boom. Soms betaalt de gemeente mee, dan is het voor kopers voordeliger. De belevingseconomie laat zich hier gelden, met vooral een maatschappelijk rendement uit de beleving. De verkoopprijs is kostendekkend. Het doel is niet om winst te maken, maar om mensen de waarden van natuur te laten ervaren. Uniek aan dit concept is dat de aanvrager zelf een boom en op sommige locaties ook een aantal struiken mag planten tijdens de plantdag met het gezin. Als herinnering ontvangen de planters een Geboorteboomcertificaat en wordt de naam en geboortedatum van het kindje op een digitale plaquette vermeld. Deze Geboortebossen bestaan nu een decennium en worden waar nodig steeds aan de wensen van de kopers en mogelijkheden van de grondeigenaren aangepast. Ze kunnen een verrijking vormen voor recreatiegebieden.

Niemandsland of eigenaarschap voelen

Recreatiegebieden worden door recreanten vaak ervaren als een soort niemandsland. Ogenschijnlijk is het van niemand en dat lokt negatief gedrag uit zoals het achterlaten van afval. Bomen die verbonden zijn aan mensen leveren wél een band op met de natuur. Daarover vragen we directeur van de stichting Nationale Boomfeestdag Marleen van den Ham naar haar ervaringen en of de band met een bos hechter wordt door het Geboortebos. Ze onthult meteen dat er dit najaar "misschien nog twee Geboortebossen bijkomen”. Marleen: "Dat is precies hoe het werkt, mensen voelen zich verbonden met hun boom en Geboortebos. De planters, onze klanten, vinden het waardevol om een bijdrage te leveren aan een groene toekomst voor hun kind. De kopers zijn vaak mensen die al bewust bezig zijn met hun leefomgeving. De reacties zijn dat zij zich verblijd voelen, dat ze echt iets voor hun kind kunnen doen dat betekenisvol en ook nog heel leuk is. Door zelf een boompje te planten, sluiten ze het gebied in hun hart. De bossen blijven ook voor het leven, daar zorgen we voor in de beheerafspraken. We zien dat ouders, grootouders, buren en vrienden regelmatig terugkeren naar het Geboortebos om even te kijken hoe het met het bos gaat. Het kindje voor wie de boom is geplant, ziet zo ook zelf zijn of haar stukje bos ontwikkelen en net als zichzelf verschillende levensfasen doorlopen.” Van den Ham, bij de stichting gedetacheerd vanuit Staatsbosbeheer, gaat in op de vraag of de kopers van Geboortebomen ook meer doneren aan de natuur. "Het is niet zo dat deze mensen plotseling allemaal lid of donateur worden van de terrein beherende organisatie, maar we merken vaak wel een grotere betrokkenheid. Zo melden sommige ouders zich aan als vrijwilliger voor het beheren van natuur. Geboortebossen zijn aaibaar en geliefd. Je kunt ze zeker ook verbinden met recreatie.” We maken van de plantdag ook echt een belevenis met een feestelijke ontvangst met koffie en iets lekkers, een digitale plaquette en een heel mooi persoonlijk certificaat, alles wordt gebruikt om kind en boom een warme start te geven. Geboortebossen zijn geen oplossing voor het beheer, het beheer moet worden gefinancierd uit de reguliere middelen, meldt de organisatie.

De Geboortebossen trekken gezinnen die een boom kopen tot op een afstand van zo’n 40 kilometer van het bos. De meeste wonen dichtbij, ongeveer in een straal tot 10 kilometer. Die gezinnen gaan dan ook graag op een zaterdagmiddag even een ommetje maken in ‘hun’ bos. Want zo voelt dat door het kopen en planten van de bomen. Ondertussen zijn de Geboortebossen ook ontdekt door meerdere gemeenten, die combinaties in doelen hiermee kunnen halen. Beleidsdoelstellingen op het gebied van natuur, recreatie en klimaat en ook die van participatie en vrijwilligerswerk kunnen gecombineerd worden met de aanplant van bomen. Meer gemeenten gaan nog een stap verder en dragen per kind financieel bij. Onder meer de gemeente Tilburg draagt de helft bij in de aanschafprijs van het boompje. "De gemeente Tilburg doet dat mooi. De financiële bijdrage is een welkomstcadeautje voor de baby’s in de gemeente, een hartverwarmend gebaar,” meldt Marleen van den Ham.