Nieuw inzicht in de arbeidsmarkt van de gastvrijheidssector
Inzicht start met kennis en kennis stoelt op data. Voor inzicht in de arbeidsmarkt van de gastvrijheidssector staat nu de nieuwste Arbeidsmonitor Gastvrijheidssector online met de nieuwste data. Al in 2021 toonde de sector veerkracht en groeide de werkgelegenheid tot op 90% van het précoronaniveau. In de eerste drie kwartalen van 2022 zette die positieve ontwikkeling door.
De monitor is mogelijk gemaakt door een samenwerking tussen het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, leden van Gastvrij Nederland (VVEM, KNV, HISWA-RECRON, Club van Elf, CLC-Vecta, KHN, SVH, ANVR) en NBTC. De Arbeidsmarktmonitor Gastvrijheidssector 2022 bevat cijfers van 2021 en deels van 2022.
Bedrijven en arbeidsmarkt
In 2021 telde Nederland ruim 146.000 bedrijven binnen de gastvrijheidssector. Dit is ca. 7% van het totaal aantal bedrijven in Nederland. In 10 jaar tijd is het aantal bedrijven in de sector met 66% gegroeid. Na een afvlakkende groei tijdens de coronapandemie is het aantal bedrijven in 2021 weer gestegen met 6%.
Ook het aantal FTE's steeg weer in 2021 met 7%, na een flinke daling in het jaar daarvoor (-16%). Het aantal FTE’s in de sector ligt hiermee op 90% t.o.v. de periode voor corona (2019). De meeste banen zien we in toerisme (313.000), horeca (249.000) en evenementenbranche (103.000). In alle branches groeide de werkgelegenheid weer met 7% tot 11%) tussen 2020 en 2021. Alleen in de reisbranche daalde de werkgelegenheid verder (-9%).
In de gastvrijheidssector wordt relatief vaak parttime gewerkt. Ongeveer 30% van de werknemers werkt minder dan 16 uur, ten opzichte van 15% van de totale arbeidsmarkt. Circa 50% van de werkenden in de gastvrijheidssector heeft een contract voor bepaalde tijd. Opvallend is dat het aandeel tijdelijke contracten in 2021 is toegenomen (van 41% naar 50%).
Ook zien we dat de instroom in de sector na jaren van daling weer is toegenomen (28%). Daarmee is de instroom hoger dan de uitstroom (20%). In 2020 zagen we een enorme uitstroom van personeel (40%). In 2021 is de uitstroom dus flink gedaald en ligt het aandeel zelfs iets lager dan voor de coronacrisis (24%, 2019).
Het gemiddelde bruto jaarinkomen per fte ligt beduidend lager dan het landelijke gemiddelde (27.900 euro vs. 44.800 euro). Tot slot zien we dat de gastvrijheidssector een relatief laag ziektepercentage kent (3,4% t.o.v. 4,3% landelijk). Dit percentage is gelijk gebleven ten op zichte van voorgaande jaren.
Werknemers
De gemiddelde leeftijd van werkenden neemt na een stijging in de coronaperiode weer af. De gemiddelde leeftijd in de sector blijft daarmee lager dan in de totale arbeidsmarkt (36 jaar t.o.v. 41 jaar).
Net als voorgaande jaren biedt de sector werk aan een relatief groot percentage lageropgeleiden. In 2021 bedroeg het percentage lageropgeleiden 27%, tegenover 18% in de totale arbeidsmarkt. Zorgelijk is dat ondanks een forse groei van de sector het aantal studenten dat een studie (mbo of hbo) volgt voor de gastvrijheidssector al jaren daalt. In het studiejaar 2021-2022 waren het er nog maar 57.600, op de top waren dat er bijna 10.000 meer. Van de gediplomeerden heeft bijna 90% anderhalf jaar na het behalen van het diploma een baan of volgt een andere opleiding. Van alle geslaagden werkt 19% in de sector.
Daarnaast heeft een relatief groot aandeel van de werkenden in de gastvrijheidssector een migratieachtergrond, 33% ten op zichte van 25% van de totale arbeidsmarkt.
Vooruitblik 2022
In de eerste drie kwartalen van 2022 zet de positieve ontwikkeling van het aantal FTE's door. Vooral in het tweede kwartaal is het aantal FTE’s met 23% toegenomen ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar. Het aantal FTE’s is nog net onder het niveau van 2019 gekomen. De toename van de instroom zet door in 2022, deze is echter minder hoog in vergelijking met vorig jaar. In het derde kwartaal is de instroom gelijk aan de uitstroom. De uitstroom van werknemers is stabiel gebleven in de eerste kwartalen van 2022. In het derde kwartaal is de uitstroom iets toegenomen.
Over de Arbeidsmarktmonitor
In 2019 is NBTC gestart met de Arbeidsmarktmonitor Toerisme om meer inzicht te krijgen in de toeristische arbeidsmarkt. De afgelopen jaren is de monitor verbreed tot de huidige Arbeidsmarktmonitor Gastvrijheidssector in samenwerking met leden van Gastvrij Nederland: VVEM, KNV, HISWA-RECRON, Club van Elf, CLC-Vecta, KHN, SVH, ANVR. De monitor geeft de benodigde inzichten om te sturen op onder meer imago, de professionaliteit en de aantrekkelijkheid van de sector als werkgever. Zeker in de huidige krappe arbeidsmarkt zijn deze inzichten dus van groot belang. De verbreding van de monitor heeft mede plaats kunnen vinden door een financiële bijdrage van het Ministerie van Economische Zaken & Klimaat.
