De weeffout in toerisme staat een duurzame toekomst in de weg

Hoe ziet de toekomst van toeristische bestemmingen er uit? Op die vraag gingen Elke Dens (Travel Foundation), Agnes Holtjer (provincie Gelderland) en Ewout Versloot (NBTC) met elkaar in discussie op het Travel Congress. Het werd een gesprek waar stevige uitspraken niet werden geschuwd. 

Elke stap helpt

Elke Dens wil vooral bestemmingen beter maken. Daarbij is profit voor bedrijven belangrijk maar ook aandacht voor people en planet. Over de duurzame transitie die de sector moet doormaken is Dens pragmatisch: "Elke stap richting duurzaamheid helpt.”

Fundamentele veranderingen noodzakelijk

Versloot kijkt bij NBTC vooral strategisch naar de lange termijn en is erg druk met de weg naar klimaatneutraal toerisme. Toch valt het pragmatisme van Dens bij hem in goede aarde: "Het gaat erom dat we vandaag meer doen dan gisteren.” Volgens Versloot zal toerisme fundamenteel moeten veranderen. "De impact van toerisme zal positief moeten worden.” NBTC gaat bestemmingen daarmee helpen met onder andere vergelijkbare data zodat de duurzame prestaties goed kunnen worden gemeten en vergeleken. 

Dat kon op veel bijval van Agnes Holtjer van de provincie Gelderland rekenen. "In Gelderland verzamelen we informatie over de bezoekersintensiteit. Die getallen duiden we met bewonersonderzoek. Hoe ervaren ze drukte en de fysieke en sociale impact van toerisme?” In Gelderland gebruiken ze die gegevens om te bepalen waar toeristische ontwikkeling nog mogelijk is en waar ze op de spreekwoordelijke rem moeten trappen. 

Rem op de luchtvaart noodzakelijk

De milieuimpact van vliegen hing op het Travel Congress als een zwaard van Damocles boven alle discussies. Voor Dens is het duidelijk dat voor het behalen van de klimaatdoelen in 2030 (halvering van de uitstoot) we wereldwijd minder zullen moeten gaan vliegen. Grote vraag is daarbij wie aan zet is. Dens ziet een deel van de oplossing in technologie en een ander deel in het beprijzen middels heffingen voor een meer level playing field ten opzichte van andere modaliteiten. Versloot was wat stelliger: "We moeten eerlijk naar elkaar zijn. We zullen een rem moeten zetten op de groei van de luchtvaart.” Hij ziet een sterke groei van de luchtvaart in opkomende economieën. "Dat gaan we niet tegenhouden en dus zullen we in West-Europa moeten krimpen.” 

Ook Sustainable Aviation Fuel (SAF) gaat de oplossing niet brengen. "Als we de hele luchtvaart op SAF laten vliegen, hebben we drie aardes met koolzaad nodig”, zei Versloot. Hij wil het klimaatdebat uit de vrijblijvende modus halen. "Het halen van de klimaatdoelen is geen ideologisch vraagstuk. We moeten ons gewoon aan de klimaatwet houden. Het is vooral de vraag hoe je de beschikbare milieuruimte inzet. De discussie moet vooral slimmer worden gevoerd en vraagt wel een intelligentieslag.” In Gelderland hebben ze wellicht een sleutel in handen. Holtjer: "We hebben gebieden in Gelderland beleefbaarder gemaakt en leggen de focus vooral op dichtbijmarkten.”

Hamvraag in het verduurzamen van de luchtvaart is hoe je als sector in een krimpende markt kunt innoveren. Het alloceren van de opbrengsten van de luchtvaarttax voor innovatie kan daarbij een bijdrage leveren. Voor Versloot is het pad glashelder: "We moeten innovatie aanjagen, zorgen voor verdienvermogen van de sector en bovenal de klimaatdoelen halen.” 

Weeffout in toerisme

Dens ziet in de toerismesector een weeffout die nu pijnlijk naar boven komt. "Toerisme is gebaseerd op groei en opereert met hele kleine marges.” Dat wreekt zich nu innovatie hard nodig is maar bedrijven niet meer kunnen groeien. "We moeten anders gaan denken over volumes en groei.”

Vijf tips

Tot slot hadden de deelnemers nog wat concrete tips in de achterzak waar de toehoorders thuis mee aan de slag kunnen

• Neem niet de problemen van de hele wereld op je nek.
• Begin morgen met hele kleine stapjes.
• Kijk naar de kleine dingen die je nu kunt doen.
• Het gaat om kleine stapjes en realistische doelen.
• Werk samen.