Geplaatst op: 19-07-2020
Auteur: Peter Bekkering
NRIT
Publicatie: R&T juni 2020

CELTH helpt bij opzetten duurzaam toerisme

Uniek ‘living lab’ op Lake Toba

CELTH helpt bij opzetten duurzaam toerisme
Uitzicht over het prachtige Lake Toba.
Bij Lake Toba op het Indonesische eiland Sumatra is het Centre of Expertise for Leisure, Tourism & Hospitality (CELTH) betrokken bij een uniek ‘living lab’, waar vanaf het begin samen met lokale stakeholders vorm wordt gegeven aan duurzaam toerisme. In maart 2020 vond de kick-off plaats met onder meer een multi-stakeholder workshop rondom mogelijke toekomstscenario’s. Liever geen Bali 2.0 worden maar een Oosters Costa Rica.

De voorgeschiedenis van de ontwikkeling van Lake Toba begint met de Indonesische overheid die in het najaar van 2017 aankondigde vol te willen gaan inzetten op het verder ontwikkelen van toerisme. Daarbij is de doelstelling om ‘tien nieuwe Bali’s’ te creëren. Met de nieuwe Bali’s wilde Indonesië het aantal toeristen vergroten van 12 miljoen in 2016 tot 20 miljoen in 2020. De Indonesische overheid steekt honderden miljoenen euro’s in deze ontwikkeling, evenals de Wereldbank. Een van die ‘nieuwe Bali’s’ is Lake Toba.(1) Jasper Heslinga, programma manager CELTH & senior onderzoeker aan het European Tourism Futures Institute van de NHL Stenden Hogeschool: "Lake Toba is een gebied dat veel potentie heeft om een duurzame toeristische bestemming te worden. Een prachtig meer, schitterende natuur en een interessante ontstaansgeschiedenis. En het is er voor Indonesiërs relatief koel, een groot voordeel wanneer je uit het warme Jakarta komt.” Bij de ontwikkeling van Lake Toba zijn er een aantal fasen, vertelt Guido Aerts, programmamanager namens Breda University of Applied Sciences (BUAS) bij CELTH. "De eerste fase is de aanleg en verbetering van de infrastructuur (o.a. upgrade vliegveld, verbetering wegeninfrastructuur, aanleg snelweg Medan-Toba) zodat het gebied fysiek beter wordt ontsloten. Inmiddels zijn daar flinke stappen in gemaakt. De volgende, tweede fase, is om in het gebied het ‘human capital’ te gaan ontwikkelen. Dat betekent de mensen ter plekke klaar te maken om in het toerisme werkzaam te worden. En daarbij zijn wij als CELTH in beeld gekomen om hen daarbij te helpen.” 

Doelgroep vaststellen: internationaal of inwoners van Jakarta?

Als kick-off organiseerde CELTH in maart 2020 een workshop met circa twintig belanghebbenden (o.a. toeristische ondernemers, burgers, overheidsfunctionarissen, belangengroepen, toeristenbureaus en onderwijsinstellingen). Doel was om scenario’s voor 2030 te ontwikkelen en een inventaris te maken van lokale behoeften met betrekking tot trainingen, cursussen en vaardigheden, nodig voor de ontwikkeling van duurzaam toerisme. 

Bij de workshop werden vier toekomstscenario’s gepresenteerd als startpunt voor de discussie: 1. Bali 2.0. 2. Indonesië eerst. 3 Costa Rica van het Oosten. 4. Gezinsvakantie. Heslinga: "Bij het opstellen van de toekomstscenario’s hebben we de belangrijkste fundamentele onzekerheden als uitgangspunt genomen. Ten eerste: wat is de doelgroep? Richt je je op ‘domestic tourism’, dus op Indonesië zelf. Of richt je je op internationaal toerisme met rijke buitenlanders. En ten tweede: ga je voor massatoerisme of voor niche-toerisme? Massa en Internationaal levert ‘Bali 2.0’ op; Niche en Internationaal – toeristen die komen voor kleinschaligheid, duurzaamheid en natuur – levert ‘Oosters Costa Rica’ op; Massa en Indonesië –mensen uit Jakarta die bij Lake Toba een weekeind willen afkoelen – levert ‘Indonesië eerst’ op; en Niche en Indonesië levert ‘Gezinsvakantie’ op.” 


Groepsfoto met alle lokale deelnemers na afloop van de multi-stakeholder scenariosessie in Tuk Tuk, Lake Toba.

Oosters Costa Rica

Bij de workshop was er vrijwel complete overeenstemming dat ‘Bali 2.0’ bij Lake Toba geen optie was. De voorkeur ging uit naar ‘Oosters Costa Rica’ en in mindere mate naar ‘Gezinsvakantie’. Heslinga: "Je hebt het dan dus over twee niche-scenario’s, die zich kenmerken door kleinschaligheid. Daarbij zou je bijvoorbeeld kunnen beginnen met je eerst richten op lokale toeristen – scenario 4 – en later uitbreiden naar internationale toeristen – scenario 3. Als CELTH hebben we geen voorkeur, we zijn procesbegeleider. Daarbij wijzen we wel op welke implicaties en gevolgen horen bij de keuze voor een bepaald scenario.” 

De workshop levert ook een inventarisatie van de behoeften op. Aerts: "Je hebt het dan in brede zin over hospitality skills. Daarbij hebben we een framework gepresenteerd, de Next Tourism Generation Skills, dat in Europa wordt uitgeprobeerd en waar BUAS ook bij betrokken is. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen ‘social’, ‘green’ en ‘digital’ skills. Vervolgens wordt geïnventariseerd wat er al gebeurt, waar landen naartoe willen en welke skills daarvoor nog ontbreken en dus ontwikkeld moeten worden. En er wordt een roadmap opgesteld om daar te komen: 1. Vormen ‘coalition of the willing. 2. Identificeren competenties. 3. Gap analysis. Bij Lake Toba hebben we deze aanpak niet gekopieerd, maar er een ‘Toba-specifieke’ versie van gemaakt met wel de skills-indeling van social, green en digital.”

Lake Toba
Lake Toba is een kratermeer op het Indonesische eiland Sumatra. Het meer is ontstaan als gevolg van een reusachtige vulkaanuitbarsting zo’n 70.000-75.000 jaar geleden. Het meer is ongeveer 100 kilometer lang en 31 kilometer breed. Het is hiermee het grootste meer in Zuidoost-Azië. In het Tobameer ligt het schiereiland Samosir, dat ongeveer 46 bij 21 kilometer meet. Het wordt bewoond door de Toba Batak.


1. De overige negen ‘nieuwe Bali’s’ zijn: Duizend Eilanden, Kaap Lesung, Borobudurtempel, Bromovulkaan, Zuid-Lombok, Belitung, Flores, Wakatobi en Morotai.
Trefwoorden: duurzaam toerisme, Indonesië

CELTH



||| Nieuws |||

29/01/26
Exclusief voor leden
Hoogste punt bereikt uitbreiding terminal Eindhoven Airport
Met het leggen van een houten dakligger door bouwopzichter Ruud Hendriks van Eindhoven Airport en uitvoerder Perry van der Wijst van Heijmans werd vandaag officieel het hoogste punt van de uitbreiding van de terminal van Eindhoven Airport bereikt.
29/01/26
Exclusief voor leden
Drie raden kijken kritisch naar leefomgeving en gezondheid
De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli), de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) en de Raad voor de Volksgezondheid & Samenleving (RVS) starten gezamenlijk een nieuw adviestraject als vervolg op het advies ‘Elke regio telt!’ uit 2023. De combinatie leefomgeving en gezondheid wordt doorgelicht en daarmee raakt het recreatie in de buurt.
28/01/26
Caroline Bremner versterkt het team van Travel Foundation
Travel Foundation stelt Caroline Bremner aan als Data Insights Specialist. Ze brengt bijna 30 jaar ervaring in reisonderzoek en strategische toekomstverkenning in toerisme met zich mee.
28/01/26
Exclusief voor leden
Arriva verandert managementstructuur
Per 1 februari 2026 vindt er een wijziging plaats in de directie van Arriva Nederland. Anne Hettinga zal per 1 februari na ruim 25 jaar, waarvan bijna 20 jaar als CEO, zijn functie bij Arriva Nederland neerleggen. Hij verlaat Arriva echter niet, hij blijft lid van de Executive Board van Arriva Group. Het Nederlandse management gaat over naar de Arriva Group.
28/01/26
De smaak van gastvrijheid: hoe culinaire ervaringen het toerisme veranderen
Vroeger was een vakantie geslaagd als je de belangrijkste bezienswaardigheden had gezien. Tegenwoordig zoeken reizigers en recreanten naar iets meer: een complete beleving. En wat is een meer fundamenteel onderdeel van een beleving dan eten? De culinaire ervaring is geëvolueerd van een noodzakelijkheid tot een van de belangrijkste pijlers van modern toerisme. Voor professionals in de sector is het niet langer een vraag óf je aandacht besteedt aan eten, maar hóé je het inzet om onvergetelijke herinneringen te creëren.
27/01/26
Sven Versteeg nachtburgemeester van Nederland
Tijdens het Horecava-nieuwjaarsfeest ‘MOOI! 2026’, is Sven Versteeg uitgeroepen tot Nachtburgemeester van Nederland 2026.
27/01/26
Martijn Smeenge is BUas Docent van het Jaar 2025-2026
Martijn Smeenge van de Academie voor Toerisme is uitgeroepen tot BUas Docent van het Jaar 2025-2026. Voor het derde achtereenvolgende jaar won Smeenge ook de titel Toerisme Docent van het Jaar, met het hoogste aantal studentenstemmen.
27/01/26
Hof van Saksen haalt weer meerdere awards binnen
Op dinsdag 27 januari zijn de winnaars van de Parkvakanties Awards 2026 bekendgemaakt. De bezoekers van vakantieplatform Parkvakanties stemden de afgelopen weken ruim 8.000 keer op hun favoriete vakantieparken. De meeste prijzen gingen naar Landal parken en resort Hof van Saksen.

||| Agenda |||

12/02/26
12/02/26 t/m 12-02-26: Dagrecreatie Live: het nieuwe ontmoetingspunt voor ondernemers in de dagrecreatie
Na twee edities van Recreatie Next Level is het op 12 februari in Evenementenhal Gorinchem tijd voor...
13/02/26 t/m 15-02-26
13/02/26 t/m 15-02-26: Fiets en Wandelbeurs
De Fiets en Wandelbeurs 2026. Drie dagen vol inspiratie, routes, outdoormateriaal, lezingen en vakan...
09/03/26
09/03/26 t/m 09-03-26: Nationaal Congres Evenementen 9 maart 2026
11? NCE is in Zandvoort op 9 maart 2026. De gemeente heeft zich, in samenwerking Zandvoort Marketing...
02/04/26
02/04/26 t/m 02-04-26: Trendcongres Toerisme 2026
Het Trendcongres Toerisme 2026 is op donderdag 2 april 2026 bij Saxion Hogeschool in Deventer. De ed...
22/04/26 t/m 23-04-26
22/04/26 t/m 23-04-26: Independent Hotel Show Amsterdam
A firm fixture in the calendar of independent hoteliers and industry professionals alike, the show p...