Strijd in Europa over rechten luchtvaartpassagiers

Andrey Novakov: "Het Parlement is bereid de strijd voor duidelijkere en meer voorspelbare regels voor luchtvaartmaatschappijen en een sterkere luchtvaartsector voort te zetten, maar niet ten koste van de passagiers. We zijn vastbesloten de rechten van vliegtuigpassagiers te verbeteren, en niet af te zwakken. Het terugdringen van vertragingen heeft aanzienlijke voordelen voor de Europese economie. Daarom blijven de drempel van drie uur voor compensatie, de bestaande compensatieniveaus, vooraf ingevulde formulieren en afdwingbare waarborgen onze rode lijnen. We rekenen erop dat de EU-ministers van Vervoer hun standpunt heroverwegen, zodat we samen tot een voor beide partijen aanvaardbaar resultaat kunnen komen. Burgers verwachten resultaat."

Op woensdag heeft het Europees Parlement zijn standpunt vastgesteld (632 stemmen voor en 15 tegen, bij negen onthoudingen) over een herziening van de EU-regels voor de rechten van luchtreizigers die EU-lidstaten in juni 2025 hebben voorgesteld. Europarlementariërs zijn tegen het voorstel van de EU-ministers dat de rechten van vliegtuigpassagiers verzwakt. De regels zijn sinds 2004 van kracht en hebben tot doel om passagiers voldoende te beschermen tegen verstoring van de reis.

Reiziger moeten recht hebben op terugbetaling, een alternatieve vlucht en op compensatie als een vlucht meer dan drie uur vertraging heeft of toegang aan boord geweigerd wordt. De Raad wil compensatie pas na een vertraging van vier tot zes uur, afhankelijk van de vliegafstand.

Het Parlement is ook tegen de wens van de huidige compensatiebedragen voor vluchtverstoringen en stelt voor deze vast te stellen op €300 tot €600, afhankelijk van de vliegafstand. De regeringen van de lidstaten willen de compensatie vaststellen op €300 tot €500.

De verantwoordelijkheid van luchtvaartmaatschappijen is beperkt tot situaties waarover ze controle hebben. Hierom wil het Parlement een langere lijst met buitengewone omstandigheden die hen in staat stelt af te zien van hun verantwoordelijkheid om compensatie te betalen. De lijst omvat momenteel natuurrampen, oorlog, weersomstandigheden of onvoorziene arbeidsgeschillen die gevolgen hebben voor de luchtvaartmaatschappij, de luchthaven of de verlener van luchtvaartnavigatiediensten. De leden willen dat deze lijst volledig is en dat de Commissie deze regelmatig bijwerkt.

De plicht om gestrande passagiers elke twee uur te voorzien van versnaperingen, een maaltijd na drie uur en een overnachting van maximaal drie nachten voor lange vertragingen, moet in alle omstandigheden worden gehandhaafd. Hierover zijn de leden van het Europees Parlement het met de Raad eens. De limiet van drie nachten zou luchtvaartmaatschappijen meer voorspelbaarheid bieden en hen onnodige financiële kosten besparen.

De leden willen vooraf ingevulde formulieren voor compensatie- en terugbetalingsverzoeken, om de behandeling van claims makkelijker te maken en passagiers en luchtvaartmaatschappijen te helpen om het gebruik van claimbureaus te voorkomen. Luchtvaartmaatschappijen zouden passagiers die te maken hebben met reisverstoringen (annulering of vertragingen) binnen 48 uur na het incident een vooraf ingevuld formulier moeten sturen, vindt het Parlement. Dit is in tegenstelling met het standpunt van de Raad om alleen een vooraf ingevuld formulier na annulering en niet na lange vertragingen te sturen. Reizigers hebben dan een jaar de tijd om een aanvraag in te dienen.

Het Parlement wil dat passagiers het recht hebben om zonder extra kosten één persoonlijk item zoals een handtas, rugzak of laptop, en één klein stuk handbagage met een maximale afmeting van 100 cm (gecombineerde lengte, breedte en hoogte) met een gewicht van zeven kilo mee te nemen.

De leden willen ook de extra kosten schrappen die reizigers soms moeten betalen voor het corrigeren van fouten in de naam van passagiers of voor het inchecken op hun vlucht. Passagiers moeten het recht behouden om te kiezen tussen digitale en papieren instapkaarten, voegen ze eraan toe.

De leden besteden ook bijzondere aandacht aan passagiers met een handicap of beperkte mobiliteit. Deze reizigers moeten recht hebben op compensatie, alternatieve vluchten (herroutering) en bijstand van luchtvaartmaatschappijen als ze een vlucht missen omdat de luchthaven hen niet helpt de gate op tijd te bereiken, aldus de tekst. Passagiers met beperkte mobiliteit, zwangere vrouwen, baby’s en kinderen in een kinderwagen met een begeleider moeten bij het instappen voorrang krijgen, terwijl hun begeleiders op een aangrenzende stoel moeten zitten zonder extra kosten.

In het kader van de procedure in tweede lezing zal het standpunt van het Parlement naar de Raad worden gestuurd. Indien de Raad niet alle amendementen van het Parlement aanvaardt, wordt een zogenaamde "bemiddelingscomité" bijeengeroepen om een akkoord te bereiken over de definitieve vorm van het wetsvoorstel.