Grip op gezonde recreatieve groei in Midden-Drenthe

De vrijetijdseconomie is in veel gemeenten een belangrijke pijler van brede welvaart. Ook in Midden-Drenthe groeit de toeristische sector en neemt de druk toe om keuzes te maken die bijdragen aan leefbaarheid, duurzaamheid en economische vitaliteit.

Om hier richting aan te geven, liet de gemeente een adviesrapport opstellen: "Gewenste grip op gezonde recreatieve groei”. Bureau Leisurebrains verzorgde dit onderzoek en vertaalde de gemeentelijke koersnota’s en provinciaal beleid naar een concreet handelingsperspectief.

In dit artikel staan de aanleiding, de aanpak en de aanbevelingen beschreven. Het is mogelijk inspirerend voor andere gemeenten die met dit thema aan de slag gaan.

Waarom grip nodig is?

Toerisme en recreatie leveren banen, bestedingen en ontmoetingsplekken op, maar de keerzijde is bekend: ruimteclaims, druk op natuur en leefomgeving, en sommige bedrijven die moeite hebben met vernieuwing. Ondernemers in Midden-Drenthe zien overigens dezelfde trends als elders in Nederland, denk bijvoorbeeld aan vergrijzing, personeelstekorten, veranderende vrijetijdsbesteding en een groeiende vraag naar kwalitatieve en duurzame voorzieningen.

Een deel van de lokale ondernemers speelt daar sterk op in en houdt hun bedrijf vitaal. Maar er zijn ook parken en campings waar het aanbod niet meer aansluit, of waar sprake is van permanente bewoning. Juist dan is het van belang dat de overheid keuzes maakt: stimuleren waar mogelijk, corrigeren waar nodig.

Het is niet onmogelijk om bedrijven weer vitaal te krijgen, staat in het rapport. "Maar het vergt soms wel een lange adem én sturing vanuit de overheid.”

Vitaliteit als leidraad

In het advies van Leisurebrains staat het begrip vitaliteit centraal. Vitaliteit wordt daarbij bepaald door vier pijlers: kwaliteit, perspectief, inzicht en ambitie van de ondernemer.

Vanuit die invalshoek onderscheidt het rapport twee sporen:

Het groene spoor: faciliteren van ondernemers die hun bedrijf toekomstbestendig runnen of vernieuwen. Dat kan met ruimhartige vergunningverlening, maar ook bijvoorbeeld met workshops over vitaal ondernemerschap, duurzaamheid of conceptontwikkeling.

Het rode spoor: ingrijpen waar regels worden overtreden of waar ontwikkelingen de leefbaarheid aantasten. Bijvoorbeeld door digitale registratiesystemen of een exploitatievergunning in te voeren.

"Door een effectieve handhaving (rode spoor) te combineren met stimuleringsmaatregelen (groene spoor), kan de gemeente een gebalanceerd beleid voeren dat zowel de groei van de recreatiesector ondersteunt als de naleving van regelgeving waarborgt.”

Van beleid naar praktische stappen

Het rapport bevat een breed palet aan aanbevelingen, variërend van beleidsaanpassingen tot concrete maatregelen.

Ondernemers aan het woord

Tijdens een bijeenkomst met ondernemers werden de eerste bevindingen besproken. Daaruit bleek steun voor het vitaliteitsdenken, maar ook behoefte aan duidelijkheid:

• "Geef ons als vitale bedrijven de ruimte om te investeren, maar zorg dat er een gelijk speelveld blijft.”
• "Een digitaal nachtregister kan echt helpen, mits het gebruiksvriendelijk is.”
• "We zien kansen in winterkamperen. Daarmee verleng je het seizoen en blijft het personeel beter inzetbaar.”

Wat dit oplevert

Met deze aanpak krijgt de gemeente Midden-Drenthe meer grip op haar vrijetijdseconomie. Ondernemers weten beter waar ze aan toe zijn, inwoners profiteren van een leefbare en aantrekkelijke omgeving, en bezoekers vinden een divers en kwalitatief aanbod.

Tegelijkertijd is het rapport geen blauwdruk maar een richtinggevend kader. Voor veel aanbevelingen wordt een zorgvuldig stappenplan voorgesteld, zodat er ruimte is om de impact te bepalen en samen met ondernemers te leren.

Breder toepasbaar

De vraagstukken die in Midden-Drenthe spelen, zijn herkenbaar voor veel Nederlandse gemeenten. Hoe stimuleer je gezonde groei zonder dat leefbaarheid en draagvlak onder druk komen? Hoe bied je ruimte voor vernieuwing zonder dat dit leidt tot overaanbod of oneerlijke concurrentie? En hoe pak je hardnekkige problemen aan zonder het ondernemerschap te verstikken?

De aanpak in Midden-Drenthe laat zien dat dit mogelijk is door vitaliteit centraal te stellen en te werken met een mix van stimulerende en corrigerende instrumenten. Daarmee ontstaat een evenwichtige koers die recht doet aan de belangen van ondernemers, inwoners én bezoekers. &