Experts over rechtszaak toerisme Amsterdam: Oplossing ligt niet in de rechtbank

Amsterdam is al jaren een populaire bestemming voor toeristen van over de hele wereld. Maar die populariteit heeft ook een keerzijde: overlast, drukte en een groeiende kloof tussen bewoners en bezoekers. Nu een groep Amsterdammers via het burgerinitiatief ‘Amsterdam heeft een Keuze’ de gemeente voor de rechter daagt, laait het debat over massatoerisme opnieuw op. Jeroen Klijs (Breda University of Applied Sciences) en Yvonne Nassar (NBTC) reageren.

De stad is er voor de bewoners

Jeroen Klijs, lector tourism impacts on society, begrijpt de frustratie van bewoners, maar plaatst kanttekeningen bij de juridische route. "Er is niet één magische oplossing om toerisme in balans te brengen,” stelt hij. Volgens Klijs voert Amsterdam, zeker in vergelijking met andere steden, al een actief beleid om toerisme in goede banen te leiden. Toch erkent hij dat elke maatregel zijn beperkingen kent. "Je kunt de toeristenbelasting verder verhogen, maar het is afwachten of dat echt leidt tot minder toeristen. Ze kunnen ook uitwijken naar omliggende plaatsen en alsnog dagelijks naar de stad reizen.”

Voor Klijs draait het om de onderliggende filosofie: "De stad is er in eerste instantie voor de bewoners. Bezoekers mogen daarvan, als tijdelijke bewoners, meegenieten.” Hij pleit voor een aanpak waarbij toerisme wordt gestimuleerd als het bijdraagt aan de kwaliteit van leven van bewoners, en wordt ingeperkt als het die kwaliteit schaadt. "Dat partijen elkaar aanspreken op gedeelde verantwoordelijkheid is op zichzelf niet verkeerd,” zegt hij, "maar het is jammer dat men de noodzaak voelt dit via een rechtszaak te beslechten.”

Slimme sturing in plaats van juridische strijd

Yvonne Nassar, directeur van het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC), ziet de rechtszaak als een signaal dat samenwerking urgenter is dan ooit. "De situatie vraagt niet om juridische strijd, maar om een slimme aanpak in de metropoolregio Amsterdam waarbij alle betrokkenen samenwerken,” stelt ze.

Nassar wijst erop dat Amsterdam al veel doet: een hotelstop, hogere toeristenbelasting, het halveren van rivier- en zeecruises, en de transformatie naar een duurzame bezoekerseconomie. Maar volgens haar zit het echte probleem in de verdeling van toerisme. "Op sommige plekken en momenten is het te druk, op andere juist te rustig. Toerisme in balans draagt bij aan welzijn en een fijne leefomgeving door het aanbod van winkels, horeca, musea en openbaar vervoer.” Ze benadrukt dat toerisme niet alleen overlast veroorzaakt, maar ook kansen biedt. "Sommige bewoners ervaren nu vooral hinder, terwijl anderen juist meer kunnen profiteren van toerisme. Daarbij verdienen het bedrijfsleven en culturele instellingen ook aandacht.”

Voor een toekomstbestendige aanpak pleit Nassar voor een integrale benadering over gemeentegrenzen heen. "Zo wordt de uitdaging van de een, de oplossing voor de ander.” Door te onderzoeken welke bezoekers waarde toevoegen aan een bestemming, kan het aanbod en de promotie daarop worden afgestemd. "De gemeente moet alle sleutelspelers bij elkaar brengen: overheid, bewoners, ondernemers en andere relevante partijen uit de toeristische sector. Alleen door gezamenlijk op te trekken ontstaan werkbare oplossingen.”

Een gedeelde verantwoordelijkheid

Beide experts zijn het erover eens dat toerisme niet vanzelf verdwijnt. "Toerisme blijft groeien, niet alleen in Amsterdam maar in heel Nederland,” aldus Nassar. Zonder regie leidt dat tot overbelasting van populaire plekken en onderbenutting van andere gebieden. Klijs voegt daaraan toe dat het belangrijk is om te blijven handelen vanuit het principe dat de stad primair van de bewoners is.

De rechtszaak van ‘Amsterdam heeft een Keuze’ legt een vinger op de zere plek, maar of de juridische weg de meest vruchtbare is, blijft de vraag. Wat vaststaat: de toekomst van toerisme in Amsterdam vraagt om visie, samenwerking en een eerlijke verdeling van lusten en lasten.