Groene Hart Visie: Recreatie is geen bedreiging, maar een kans – mits goed georganiseerd

Het Groene Hart staat op scherp. In de nieuwste editie van het digitale magazine Groene Hart Visie wordt duidelijk dat recreatie in dit kwetsbare landschap niet alleen spanning oproept, maar ook richting kan geven. De editie – met als thema recreatie en toerisme – laat zien hoe beleidsmakers, landschapsarchitecten, gebiedsbeheerders en bewoners zoeken naar balans tussen rust en reuring, tussen grutto en gravelbike.

De paradoc van het Goene Hart

In ‘De paradox van het Groene Hart’ stellen Frank Stroeken en Eric Luiten dat het landschap niet langer als decor moet worden gezien, maar als levend systeem. "We consumeren het landschap alsof het oneindig is,” waarschuwt Luiten. Hij pleit voor erkenning van het Groene Hart als Nationaal Park, niet als museum, maar als laboratorium voor ruimtelijke kwaliteit. "Zo’n status biedt geen harde garanties, maar wel richting. Je kunt investeren in oplossingen voor de langere termijn, educatie, publieksbetrokkenheid en ontwerpkwaliteit. Het wordt dan een plek waar Nederland laat zien hoe het verder wil. Ik begrijp werkelijk niet waarom de drie provincies dat nog niet hebben geregeld,” stelt hij krachtig. "Dat kan ook experimenten met nieuwe verdienmodellen kunnen stimuleren, zoals het belonen van landschapsbeheer of het koppelen van recreatiedruk aan beheerbijdragen.”

Voor Stroeken kan een recreatieve ontwikkeling richting geven aan het landschap. Eigenaarschap ligt in zijn optiek niet alleen bij bewoners, maar ook bij bezoekers "Recreatie is geen last, maar een kans om mensen aan het landschap te binden. Mits we het landschap blijven zien als geheel en niet als losse snippers.” Stroeken vindt dat we in gebiedsontwikkeling niet te star moeten vasthouden aan het verleden: "Houd ruimte voor verandering, maar onder liefdevolle begeleiding.” Luijten beaamt dat: "We moeten het Groene Hart niet conserveren. Het is geen schilderij maar tijd voor goede landschapsontwikkeling.”

Tussen riet en regels

Ook in ‘Tussen riet en regels’ klinkt die oproep tot samenhang. Gebiedsmanager Wouter de Waal schetst de complexe realiteit van de Reeuwijkse Plassen, waar tachtig procent van het water particulier bezit is. "We dreigen toe te glijden naar een aangeharkt en gecontroleerd landschap,” zegt hij. Zijn oplossing: zonering, betere informatievoorziening en politieke moed. "Mensen hebben recht op beleving – maar je moet het goed organiseren: recreatie waar het kan, natuur versterken waar het moet.” Dat vraagt politieke moed. "De gemeente is huiverig om natuur een exclusieve bestemming te geven,” zegt De Waal. "Maar als je het niet vastlegt, verlies je het.”

Van losse eindjes naar groene daden’

In ‘Van losse eindjes naar groene daden’ laat programmamanager Stefanie Boomsma zien hoe recreatie, natuur en leefkwaliteit steeds meer in samenhang worden benaderd. "Het Groene Hart is geen merk, het is een verhaal,” zegt ze. "Toekomstige welvaart draait hier niet om groeicijfers, maar om betekenis.” Daarvoor is data essentieel. "Zonder inzicht verlies je draagkracht,” zegt Boomsma. "We hebben dringend behoefte aan betere data. Niet om te controleren, maar om te begrijpen. Alleen met die kennis kun je gericht sturen op rust, spreiding en kwaliteit. Zodat er ruimte blijft voor betekenisvolle recreatie. Het gaat haar om een regio waar bewoners zich herkennen in hun omgeving en bezoekers zich welkom voelen. "Waar je niet alleen passeert, maar werkelijk arriveert.”