Geplaatst op: 09-02-2023
Auteur: Peter Bekkering en Ton Vermeulen
NRIT
Publicatie: R&T 2022-6

Fietsorganisaties presenteren Top 10 Recreatief Fietsen

Dossier Provinciale Staten verkiezingen: Investeren in fietsinfrastructuur draagt bij aan grote opgaven

Fietsorganisaties presenteren Top 10 Recreatief Fietsen

Vier landelijke fietsorganisaties presenteerden onlangs in de aanloop naar de verkiezingen van de Provinciale Staten in maart 2023 de Top 10 Recreatief Fietsen. Doel is met een goede fietsinfrastructuur bij te dragen aan de grote opgaven waar we voor staan met gezondheid, klimaat en kwaliteit van de leefomgeving. Een van de opstellers van de top 10 is de Stichting Landelijk Fietsplatform, het kennis- en coördinatiepunt recreatief fietsen.

Peter Bekkering en Ton Vermeulen
Foto’s: Fietsplatform / Onabike

Marina van Dijk is woordvoerder van het Landelijk Fietsplatform. Het platform is ervan overtuigd dat je Nederland het mooiste beleeft vanaf de fiets. Om dat te bereiken ontplooit het platform verschillende initiatieven: "Dat doen we gevraagd en ongevraagd om kennis te delen en belangen te behartigen. We zijn hét aanspreek- en kennispunt op het gebied van recreatief fietsen door onderzoek te doen. Een mooi voorbeeld daarvan is het terugkerende Fietsvakantieonderzoek. En niet te vergeten door promotie en voorlichting te geven over fietsen, zo ook via ons consumentenportal, www.nederlandfietsland.nl, waar we allerlei routes aanbieden. Zoals de Langeafstand Fietsroutes (de LF-routes), die met name gericht zijn op fietsvakantiegangers.”

Top 10 Recreatief Fietsen

Een initiatief van het Landelijk Fietsplatform is de Top 10 Recreatief Fietsen met aanbevelingen voor de provincies voor beleid en investeringen. De Top 10 speelt in op de Provinciale Verkiezingen van 15 maart 2023. Van Dijk legt uit waarom de Top 10 is uitgebracht: "Fietspaden worden vaak als vanzelfsprekend gezien, maar dat zijn ze niet. Bovendien zien we dat het steeds drukker wordt op de fietspaden.” Dat heeft verschillende oorzaken volgens Van Dijk: "Mensen kunnen door de komst van de E-bike langere afstanden afleggen en tot op hogere leeftijd blijven fietsen. Daarnaast zien we een grotere diversiteit op fietspaden: ‘gewone’ fietsen, E-bikes, gravelfietsen. Ook fietsen we harder en zijn de snelheidsverschillen soms groot. Kortom: een grotere diversiteit in fietsen, in fietsers en in doelen. Dat alles vraagt om nieuwe inzichten en nieuwe maatregelen.”

"Dat alles vraagt om nieuwe inzichten en nieuwe maatregelen”

Een van de oplossingen is om de fietspaden te verbreden, het liefst conform de richtlijnen van het CROW. Het is echter niet altijd de oplossing, benadrukt Van Dijk: "Soms gaat het ook om de kwaliteit van het fietspad. Een mooi schelpenpad in een natuurgebied kan bijvoorbeeld een belangrijke bijdrage leveren aan de beleving. Daarom pleiten we er zeker niet voor om overal meer fietspaden met asfalt en beton aan te leggen.”

Planologische bescherming routes Op 24 november brachten de fietsorganisaties in dit artikel de wens aan beleidsmakers en politiek naar buiten dat het ‘recreatief routeaanbod planologisch beschermd moet worden’. De basisoplossing zit in het op peil houden van het aanbod van paden en wegen. Marina van Dijk: "Maar er zijn meer knoppen om aan te draaien. Het geleiden en spreiden van gebruiksstromen kan volgens Fietsplatform, ANWB, Fietsersbond en wielersportbond NTFU een belangrijke bijdrage leveren aan het beheersbaar houden van de drukte op het fietspad. Daarom vragen de samenwerkende organisaties om blijvende investeringen en planologische bescherming van het huidig routeaanbod.”

 

Drukteanalyse

Het Landelijk Fietsplatform vindt het belangrijk dat geanalyseerd wordt waarom het op een bepaald fietspad druk is. "Het kan bijvoorbeeld zijn dat er te weinig fietspaden zijn in de omgeving. In zo’n geval moet je kijken waar schakels missen.” Een andere oorzaak kan de informatievoorziening zijn: "Als mensen het bestaan van bepaalde fietspaden niet weten liggen er misschien wel paden die ongebruikt blijven.” Ook de voorzieningen zelf kunnen bepalend zijn. "We zien dat er bij sommige fietspaden veel voorzieningen aanwezig zijn en bij andere fietspaden aanmerkelijk minder.”

Het Landelijk Fietsplatform richt zich bewust op de provincies en niet op de gemeenten. "Als je het via de gemeenten gaat regelen gaan alle gemeenten dat anders doen en krijg je barrièrevorming voor de fietser omdat die de dupe wordt van allerlei beleidshokjes. Daarom pleiten we ervoor dat provincies richtlijnen voor fietspaden vastleggen in provinciale omgevingsvisies. Daarbij gaat het om het fietspad zelf maar ook om de omgeving van het fietspad. Zo zie je soms dat een fietspad wordt aangelegd naast een N-weg. Dat is natuurlijk niet erg aantrekkelijk. Het is misschien wel de snelste route, maar onderzoek heeft aangetoond dat fietsers best bereid zijn om om te fietsen als de omgeving aantrekkelijker is.”

Samenwerking

De Top 10 is opgesteld door de Stichting Landelijk Fietsplatform, de ANWB, de Fietsersbond en de Nederlandse Toer Fiets Unie (NTFU). Daarbij richt de Fietsersbond zich meer op de utilitaire fietser, de NTFU op de sportieve fietser en het Landelijk Fietsplatform op de recreatieve fietser. Hoewel elke instelling zijn eigen doelgroep heeft, proberen ze goed samen te werken. Van Dijk: "Dat komt omdat er ook een aantal overkoepelende belangen in zit.” En die zijn soms verrassend. "Neem de doorfietsroutes. Die zijn vooral gericht op utilitair gebruik. Een mooi voorbeeld is de route Arnhem-Nijmegen, bedoeld om mensen zo snel mogelijk van hun woonplaats naar het werk te krijgen. Het blijkt echter dat die fietspaden in het weekeind drukker bezocht zijn dan door de week omdat mensen in de stad ze gebruiken om zo snel mogelijk bij het landelijk gebied te komen om daar te fietsen. Zo’n constatering vraagt vervolgens wel om integraal denken en waar nodig aanpassingen.”

"Mensen worden in zo’n stad ook gelukkiger. Helemaal als het landelijk gebied goed per fiets te bereiken is”

Van Dijk kan niet de omvang aangeven van de investeringen die hiermee gemoeid zijn. Wel wijst ze erop dat investeringen in fietsen en fietspaden zich meermaals uitbetalen: "Dan heb ik het over gezondheid. Als we met zijn allen langer blijven fietsen blijven we gezonder. Ook voor de leefbaarheid van een stad is het belangrijk. Het is bekend dat als je die inricht voor het fietsen dat dit heel goed is voor de leefkwaliteit van een stad.” En dat niet alleen: "Mensen worden in zo’n stad ook gelukkiger. Helemaal als het landelijk gebied goed per fiets te bereiken is.”

Vastleggen

Om te voorkomen dat twaalf provincies allemaal zelf hierbij het wiel gaan uitvinden, vindt Van Dijk het belangrijk dat de richtlijnen worden vastgelegd: "Daarbij heb ik het over zaken als voorzieningen en de aantrekkelijkheid van de omgeving. Zodat er een plan met richtlijnen is wanneer ergens een gebied ontwikkeld wordt.”

Een eerste mijlpaal om te meten of de Top 10 een succes is, is voor Van Dijk wanneer de punten zijn terug te vinden in de verkiezingsprogramma’s voor de verkiezingen van de Provinciale Staten komend voorjaar. "Daarna gaat het erom dat het ook in uitvoering wordt gebracht. Dat betekent eerst dat het wordt vastgelegd in plannen en in omgevingsbeleid. En uiteindelijk dat we de uitvoering in het veld terug gaan zien.”

Quick wins

Van Dijk ziet wel een aantal punten waar snel winst is te behalen omdat het gemakkelijk te realiseren is. "Bijvoorbeeld door bepaalde binnenwegen in het landelijk gebied verkeersluw te maken. Andere quick wins zijn het op die wegen wegnemen van paaltjes of het oplossen van kruisingen met auto’s door het aanleggen van tunnels of bruggen. Daardoor voorkom je ook ongelukken, een aspect waarover ik me zorgen maak.” Volgens Van Dijk is het mede omdat er grote woningbouwopgaves aan zitten te komen met nog meer huizen in het stedelijk gebied. Het is belangrijk dat beleidsmakers zich hiervan bewust zijn. "De mensen die daar komen te wonen, willen namelijk ook kunnen genieten van het landelijk gebied.” Ze noemt daarbij nog een aandachtspunt: "Zorg ervoor dat we niet met zijn allen naar hetzelfde natuurgebied gaan. Daarom is het belangrijk dat recreatieve bestemmingen goed en aantrekkelijk bereikbaar zijn per fiets, waaronder goede stad-landverbindingen zodat die mensen ook dicht bij huis de mogelijkheid hebben om een mooi rondje te fietsen.”

De top 10 Recreatief fietsen

Infrastructuur

  1. Zorg ook in het landelijk gebied voor een kwalitatief goede fietsinfrastructuur; zorg dat fietsers veilig kunnen fietsen en neem knelpunten door menging met gemotoriseerd verkeer (bijv. gevaarlijke kruispunten en 60 km-wegen) weg. Verwijder onnodige paaltjes en pas richtlijnen toe bij noodzakelijke paaltjes; voorkom schuine bermen en rechte stoepranden, scheuren en kuilen in het wegdek.
  2. Zorg voor verbreding/upgrading van fietspaden waar mogelijk en wenselijk, conform de richtlijnen van het CROW en in balans met omgeving en natuur. Te beginnen met drukke hoofdroutes waar veel overlast ervaren wordt.
  3. Maak de gemengde binnenwegen buiten de bebouwde kom verkeersluw en fietsvriendelijk door een landelijk programma en aanpassing van wet- en regelgeving.
  4. Ruimtelijke planning

  5. Ontwikkel in natuurgebieden en het landelijk gebied samen met natuurorganisaties en waterschappen specifieke wandel- en fietsinfrastructuur verder en maak deze toegankelijk. Zorg dat recreatieve bestemmingen goed en aantrekkelijk bereikbaar zijn per fiets, waaronder goede stad-landverbindingen.
  6. Leg kwaliteit van fiets- en wandelroutes en de aantrekkelijkheid van de omgeving vast in de provinciale omgevingsverordening.
  7. Bescherm de fijnmazigheid van het recreatieve fiets- en wandelnetwerk en voorkom barrièrevorming door weg, water en spoor. Behoud en uitbreiding veerponten en geen sluiting overwegen zonder goed alternatief. Hef barrières op door op belangrijke punten en bij wegverbredingen van provinciale wegen tunnels of fietsviaducten aan te leggen.
  8. Sturing gebruikersstromen

  9. Spreid drukte door fietsers te helpen om goede alternatieven te vinden voor de drukste plekken/momenten, bijvoorbeeld door in samenspraak met de gebruikersgroepen te zorgen voor alternatieve routesuggesties.
  10. Verbeter zwakke schakels in de routestructuur van knooppunt- en LF-routes; zorg dat deze aan blijft sluiten op de wensen en behoeften van de fietser. Zorg daarbij dat de routestructuur ook blijft passen in het provincie-overstijgende, land dekkende netwerk, met goede en uniforme bewegwijzering. Selecteer hiernaast routes die in het bijzonder geschikt zijn voor mountainbikers, gravelbikers en wielrenners en zorg daarbij dat deze meegenomen kunnen worden in een landelijk informatiesysteem.
  11. Voorzieningen

  12. Zorg voor goede voorzieningen langs de route: bankjes, waterpunten, oplaadpunten, openbare toiletten. En voor informatie waar deze zijn te vinden.
  13. Organisatie & beleid

  14. Zorg voor een integraal beleid, voorkom schotten tussen recreatief, sportief en utilitair fietsen, tussen beleidssectoren en gebieden.
Trefwoorden: dagrecreatie, beleid, fietsen, fietsroutes, fietspaden

CELTH
 






||| Nieuws |||

17/07/24
Hoe Strava voor beleidsmakers werkt
Nederlanders zijn fervente wandelaars, maar waar wandelen ze precies? Dankzij Strava Metro, een app die fiets-, hardloop- en wandelprestaties bijhoudt, is het nu mogelijk om dit te achterhalen. Wandelnet heeft samen met Track-landscapes en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de mogelijkheden van Strava’s wandel- en hardloopdata onderzocht.
17/07/24
Exclusief voor leden
Keukenhof populair op Instagram
De Keukenhof in Lisse staat wereldwijd op de vierde plaats van meest Instagrammabel bloementuinen. Op de eerste plaats staat de Gardens by the Bay in Singapore.
17/07/24
VVV en Ondernemersvereniging ontwikkelen spannende kinderspeurtocht
VVV Waterland van Friesland en de ondernemersvereniging van Heeg (OVH2000) hebben een spannende kinderspeurtocht ontwikkeld die kinderen op een avontuurlijke manier kennis laat maken met het historische watersportdorp Heeg.
16/07/24
Volop initiatieven om overtoerisme juist wél aan te pakken
Er wordt wél professioneel gewerkt aan overtoerisme in de toeristische sector, zegt Anneke van Mispelaar van adviesbureau Bureau BUITEN. Er zijn volop initiatieven, waarbij beleidsmakers de omgeving, de bezoekers én de bewoners weer met elkaar in balans brengen.
15/07/24
Utrecht zet eigen adviesraad voor leefomgeving op
Nu Gedeputeerde Staten vijf leden hebben benoemd voor de adviesraad, kan deze van start gaan. Op 28 mei 2024 werd Klaas Verschuure al benoemd als voorzitter van de adviesraad. De overige leden zijn: Hugo Hegeman, Thessa Fonds, Els van Grol, Jan van Kuijk en Alexander van der Vooren.
15/07/24
Beekse Bergen rond project Olifantenvallei af
De Beekse Bergen heeft de ontwikkeling van de Olifantenvallei voltooid met de opening van een nieuw restaurant en een educatieve hut. De Olifantenvallei is uitgebreid tot 2 hectare om de gehele kudde, inclusief kalfjes, voldoende ruimte te geven.
15/07/24
Nieuw vakantiepark Landal Landgoed Bourtange geopend in Oost-Groningen
In de nabijheid van het vestingstadje Bourtange in Oost-Groningen is het nieuwe vakantiepark Landal Landgoed Bourtange officieel geopend.
15/07/24
Exclusief voor leden
Hoogste punt bereikt bouw Chimpanseevallei Dierenpark Amersfoort
Dierenpark Amersfoort heeft het hoogste punt in de bouw van de nieuwe Chimpanseevallei bereikt. Tot twaalf meter hoogte wordt de grootste netconstructie van het park met de hand vastgezet.

||| Agenda |||

23/09/24
23/09/24 t/m 23-09-24: Toerisme Top 2024
De zevende editie van de Toerisme Top wordt op maandag 23 september 2024 in Venlo georganiseerd. Het...
24/09/24 t/m 26-09-24
24/09/24 t/m 26-09-24: IAAPA EXPO EUROPE 2024
The leisure industry’s premier event in Europe arrives to Amsterdam, the Netherlands in 2024. Get...
10/10/24
10/10/24 t/m 10-10-24: Education & Research Day
Op donderdag 10 oktober 2024 organiseert de Hotelschool The Hague een Education & Research Day. ...
12/11/24 t/m 14-11-24
12/11/24 t/m 14-11-24: Recreatie Vakbeurs 2024
Op 12, 13 & 14 november 2024 vindt de jaarlijkse Recreatie Vakbeurs plaats in Evenementenhal Har...