Geplaatst op: 23-08-2021
Auteur: Marc Gerlings
NRIT
Publicatie: R&T 2021-03

Arcadia brengt herinnering terug naar Culturele Hoofdstad 2018

Martin Cnossen en Floris de Gelder over vrolijk activisme

Arcadia brengt herinnering terug naar Culturele Hoofdstad 2018
Impressie van BOSK op het stationsplein van Leeuwarden.

In 2018 waren Leeuwarden en de provincie Culturele Hoofdstad van Europa en dat gaf een enorme berg energie aan Friesland. Leeuwarden en Friesland stonden definitief op de kaart als stad en provincie waar je moet zijn om van cultuur te genieten. Gaat de nationale opvolger Arcadia in 2022 weer voor een sprong vooruit zorgen?

Na aanvankelijk kritiek kwam de mienskip echt op gang in 2018. Uiteindelijk werkte ongeveer 10% van de Friezen mee aan Culturele Hoofdstad. Dat is nog eens een beweging opzetten. Begin 2019 vroegen we Martin Cnossen (directeur DMO Merk Fryslân) al hoe hij die energie wil vasthouden. Een triënnale was het antwoord. Nu is bekend wat er komt. Daarom een goed gesprek met Martin over de marketing nu Friesland een cultuurprovincie is geworden. Als bonus zit naast hem Floris de Gelder (directeur LF2028). Inhoud en commerciële gedrevenheid gaan hier mooi samen. Natuurlijk starten we over de positieve erfenis van 2018. Floris: "Dat was geweldig maar Culturele Hoofdstad is niet herhaalbaar en daarom is de thematiek van opvolger Arcadia anders.” Wel tekenen dezelfde verhaallijnen zich af. "We gaan nu dieper in de thematiek van natuur, cultuur, landschap en erfgoed. De Leeuwarder Courant beschreef onze aanpak als "vrolijk activisme”. Kunst en cultuur zijn bij uitstek geschikt om mensen op een positieve manier te mobiliseren. Met vrolijk activisme extra bezoekers aantrekken, is één van de doelen van Arcadia. De twee spelen sterk in op maatschappelijke thema’s. De waardecreatie met duurzame trends blijkt opvallend goed te vertalen naar een aantrekkelijke culturele provincie. Met maatschappelijke vraagstukken kun je goed een bezoekerseconomie voeden. Martin: "De grote maatschappelijke vragen hebben we gebruikt om een cultureel programma te maken dat toekomstgericht is. Arcadia vergroot betrokkenheid bij natuur, biodiversiteit, duurzame landbouw en balans in toerisme. Deze vraagstukken zijn heel aantrekkelijk om in te zetten.”

"De maatschappelijke vraagstukken zijn heel aantrekkelijk om in te zetten”

Wat zeker blijft is de aandacht voor ‘mienskip, het gemeenschapsgevoel om samen een cultuurrijke provincie op te bouwen. Een nieuwe tijd vraagt om een andere aanpak en daar zit het debat achter over bezoekersdrukte. Het uitgangspunt is tweeledig, de Friezen werken hopelijk weer volop mee maar de toeristen wil de organisatie ook betrekken. Het vrolijke activisme is al vroeg opgestart en daarmee wordt de boodschap van Arcadia opgebouwd. Via de inhoud van alle acties hopen Floris en Martin veel mensen te bereiken. Dat klinkt commercieel maar het draagt ook simpelweg bij aan het besef dat iedereen onderdeel is van een gemeenschap en mee kan denken over de vraagstukken die achter de voorstellingen, erfgoed en workshops zitten. Floris: "Door LF2018 hebben we al een groot bereik. We zijn goed met pr en vrije publiciteit en dat lukt nu al. Doordat Arcadia de opvolger is van LF2018 zag je dat al enkele kranten in Duitsland weer artikelen over Arcadia publiceerden. Dat effect kunnen we nog verder uitbouwen.”

Een van de projecten voor de verbinding met Friesland, ‘Wachten op Hoog Water

Een van de projecten voor de verbinding met Friesland, ‘Wachten op Hoog Water

IIS, komt het ijs terug?
Zat mienskip bij LF2018 in heel veel verschillende projecten, in 2022 wordt het in een van de grote drie projecten van Arcadia als grote pijler ingezet. Bewoners en betrokkenen worden tijdens IIS aangespoord om in beweging te komen, letterlijk en figuurlijk. Het project IIS gaat over klimaatverandering en de gevolgen daarvan op (het ontbreken) van de zo bekende ijsvloeren in de provincie. Want in 2022 is het alweer 25 jaar geleden dat de Elfstedentocht werd geschaatst. De vele ijsverenigingen in Fryslân kampen met ‘ijsbanen’ die door de opwarming slechts dat eenzame, altijd klaarliggende stukje groen zijn, dat elke winter weer onder water staat. Met IIS wordt de gemeenschapszin van de inwoners van de Friese dorpen en steden aangesproken om met elkaar, makers en denkers, te besluiten hoe zij hun toekomst willen zien en daaraan bij te dragen. Dit resulteert in gesprekken, veranderende acties en een groot cultureel feest. De Fryske mienskip op z’n sterkst.

Er worden 750.000 bezoeken verwacht. Martin ziet een bezoeker van Arcadia als een bezoeker van Friesland en andersom. "Die verbinding moeten we optimaal inrichten.” Het team van Merk Fryslân trekt samen op met de mensen van LF2028 die Arcadia organiseren. Dat is al een duurzame verbinding. De ambitie na LF2018 is om na iedere drie jaar weer te zorgen voor een piek. Natuur en landschap kregen al een grote rol in 2018, volgend jaar nog meer. Een van de grote evenementen wordt BOSK, een bos dat langzaam door de stad Leeuwarden trekt. Dat bewegende door de stad doet sterk denken aan de Franse theatergroep Royal Deluxe dat met grote houten poppen, installaties en muziek dwars door de stad trok naar de hallen van WTC Expo. Meerdere dagen hielden de Fransen de Friese stad in hun ban en het evenement trok duizenden extra bezoekers. BOSK heeft ook dat karakter. Floris: "Het idee achter BOSK is een kunstzinnige en culturele reflectie op de toekomst.

We moeten nadenken hoe we omgaan met natuur en verstedelijking. Bovendien kun je de ruimte die BOSK inneemt in de stad op een bijzondere manier met elkaar beleven. Er zijn veel overeenkomsten met Royal Deluxe maar anders is de brede maatschappelijke onderlaag in dit project. Het gaat verder dan dat. We bereiken economisch voordeel en het zorgt voor spreiding van bezoekers in de stad. Het is goed voor de stad, de boodschap die je over wilt brengen en ook voor de horeca. Je kunt langzaam met het bos meereizen door de stad. Overal zullen we de discussie aangaan over de vergroening van de leefomgeving.”

Floris de Gelder: "We bereiken economisch voordeel en het zorgt voor spreiding van bezoekers in de stad”
Floris de Gelder:

Floris de Gelder: "Het idee achter BOSK is een kunstzinnige en culturele reflectie op de toekomst.”

Van discussie over vergroening naar rijk parklandschap

De verbinding met Friesland komt tot stand met het derde grote project na BOSK en IIS. Voor PARADYS maken zo’n vijftien tot twintig internationaal gerenommeerde beeldend kunstenaars nieuw werk om een ander verhaal te vertellen over het Parklandschap Oranjewoud. Oranjewoud, met zijn ‘voormalige’ landgoederen, royale parken, landhuizen en sierlijke waterpartijen, lijkt soms net het paradijs op aarde. Tijdloos en ontdaan van elk gevaar; een omgeving waar je bijna vergeet dat er nog zoiets bestaat als het echte leven. PARADYS stelt op deze arcadische plek juist vragen over de manier waarop dit paradijs is ontstaan en of we tegenwoordig nog wel in idylles kunnen geloven. Curator Hans den Hartog Jager, schrijver en kunstcriticus, vraagt de kunstenaars daarop te reflecteren. Zo vormt Oranjewoud het podium voor een prikkelende en confronterende tentoonstelling die de kijker uitnodigt tot nadenken, discussiëren, genieten en soms zelfs meedoen.

Wat is BOSK?
BOSK is een traag bewegende kunstinstallatie, een langzaam wandelend bos van vijftienhonderd grote en kleine bomen, dat 100 dagen lang door de straten van Leeuwarden trekt. Met BOSK geeft Arcadia de bomen - en daarmee de natuur - een stem: hoe kijkt het bos naar de mensenwereld? De pleinen zijn de open plekken in het bos, die worden opgeluisterd door culturele activiteiten die het verhaal van het wandelende bos versterken. BOSK vestigt de aandacht op de noodzaak om anders naar de relatie tussen mens en natuur te kijken. Om andere keuzes te maken in de vergroening van onze publieke ruimte, en in de wereld meer bomen aan te planten om zo de klimaatcrisis te helpen keren. Daarnaast is het bos de aanjager van allerlei groene initiatieven in het centrum en de buitenwijken van Leeuwarden, en in de provincie Fryslân. Dit autonome kunstwerk is geïnitieerd door wijlen Joop Mulder (Sense of Place) en bedacht door Bruno Doedens (SLeM) in nauwe samenwerking met Arcadia.

Martin Cnossen:

Martin Cnossen: "Arcadia vergroot betrokkenheid bij natuur, biodiversiteit, duurzame landbouw en balans in toerisme.”

Topics:Cultuur
Trefwoorden: cultuur, culturele hoofdstad, Friesland, dmo

||| Blogs |||

06/05/20
Waarom we vooral in onze vrije tijd moeite hebben met de lockdown
We leven inmiddels meer dan 7 weken in een inteligente lockdown. Een ingrijpende maatregel om het Co...
30/03/20
VrijetijdsTrends 2020 en de invloed van Corona: Thuisentertainment, lokalisering, on- en offline, herstel of crisis
Het Coronavirus heeft een grote impact op ons vrijetijdsgedrag. In een paar weken tijd zijn ons gedrag en de VrijetijdTrends 180 graden gedraaid. De vraag is: wat gebeurt er als deze crisis weer op zijn retour is?
26/03/20
De wederopbouw van de vrijetijdssector
Wat gaat de coronacrisis onze sector van almaar meer-meer-meer opleveren? Wat boeit onze gasten in de toekomst nu echt?
27/12/19
Wat een nepjaar was het eigenlijk…
Het is december 2019. De maand van oliebollen, pepernoten, kerstbomen, kadostress en koffiedik kijke...
22/10/19
Pleasure for all; ook Amerikaanse toestanden in Nederland …?
Autistische Amerikaan klaagt Disney aanDe Tampabay Times kopt op 2 oktober jl. ‘Man with Auti...

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

20/09/21
De Romeinse Limes heeft nu ook een stripboek
Onlangs is de Nederlandse Limes door de Unesco opgenomen in de lijst van werelderfgoed. De vaderland...
15/09/21
Nederland weer open maar met coronatoegangsbewijs
Nederland gaat op 25 september verder open maar wel met een coronatoegangsbewijs. De regering ruimt de 1,5 meter in voor het toegangsbewijs en dat vindt niet iedereen positief. Brancheorganisaties reageren negatief op deze versoepelingen.
13/09/21
Vrijwilligers Vesting Hoek van Holland ontvangen Erasmusspeld
Op zaterdag 11 september ontvingen drie vrijwilligers van stichting Vesting Hoek van Holland de Erasmusspeld voor hun jarenlange inzet. Burgemeester Aboutaleb reikte de Rotterdamse onderscheiding uit.
13/09/21
Musea hebben nog langer steun nodig
Nederlandse musea hebben een dramatisch jaar achter de rug en hebben nog langer overheidssteun nodig. Wat is er in de sector aan de hand?
09/09/21
Exclusief voor leden
Museum pakt maatschappelijk probleem laaggeletterdheid lokaal aan
Onderzoek leert dat ongeveer 30% van de Schiedammers moeite heeft met lezen en schrijven. Het gaat over zo’n 17.000 Schiedammers tussen de 16 en 65 jaar met Nederlands als moedertaal of tweede taal. Speciaal voor deze groep organiseren het Stedelijk Museum Schiedam, welzijnsorganisatie DOCK Schiedam en de Bibliotheek Schiedam een aantal bijeenkomsten in september en oktober. Het museum zet de kracht in van deze mensen, het gaat niet om de beperking.
02/09/21
Dahliasculpturen in landgoed Keukenhof trekken toeristen
In de kasteeltuin van Landgoed Keukenhof staan van medio juli tot en met medio oktober 150 soorten dahlia’s in bloei. Deze dahliatuin trekt jaarlijks vele bezoekers vanuit de regio: inwoners maar ook toeristen. Vanaf woensdag 1 september tot en met zondag 5 september staan daar ook nog drie grote dahliaharten, “gestoken” door vrijwilligers van het Bloemcorso van de Bollenstreek.
30/08/21
Langste regenboogfietspad ontvangt prijs
In een liveshow in TivoliVredenburg ontvangt Elias van Mourik de Annie Brouwer-Korf Prijs 2021 van de Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma tijdens het Midzomergracht festival. Hij ontvangt deze prijs vanwege zijn initiatief voor ‘s werelds langste regenboogfietspad op het Utrecht Science Park.
30/08/21
Toekenning vieren werelderfgoed met 3D evenement bij Plofsluis
Deze zomer op 26 juli werd de UNESCO-werelderfgoedstatus toegekend aan de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Dat wordt gevierd met een virtuele show op de unieke sluis van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Plofsluis in Nieuwegein. Het spektakel vindt plaats op 4 september aanstaande.