Geplaatst op: 05-01-2021
Auteur: Daniëlle Dierckx
Algemeen coördinator van De Roma

De Roma, een unieke Volksschouwburg

Waar de community het verschilt maakt

De Roma, een unieke Volksschouwburg

De Roma is een Volksschouwburg in het midden van Borgerhout in Antwerpen. Hier wonen veel verschillende nationaliteiten en jongeren. De armoede is groot. Maar de complexiteit van de wijk trekt ook veel progressieve mensen. Het cultuurhuis is ongeveer 90 jaar geleden gebouwd als bioscoop en heeft door de jaren heen veel verschillende functies gehad, maar de grandeur van de mooie foyer en zaal waren op den duur verworden tot een ruïne.

Ontstaan van de vrijwilligerswerking

Paul Schyvens zag in de verwaarloosde Roma de potentie om een hefboom voor de buurt te zijn en nam het initiatief die te gaan opknappen. Toen politieke steun en subsidies niet direct loskwamen, is hij letterlijk op straat mensen gaan vragen ‘om mee te helpen met afbreken en opbouwen’. De basis voor de huidige vrijwilligerswerking. De 100 vrijwilligers, die Paul in de eerste fase hielpen, hangen als waardering met hun profielfoto in de foyer. Er zijn momenteel 470 vrijwilligers actief terwijl er 30 mensen in vaste dienst zijn. Er is sprake van een overwegend ouder vrijwilligerspubliek (50+), meer vrouwen dan mannen, van zo’n 20 verschillende afkomsten, al zijn het kleine aantallen per afkomst. Jongeren zijn moeilijker te betrekken voor de meer routinetaken zoals poetsen, koken voor de artiesten, bardienst, foyer, kaartcontrole.

Opening van de nieuwe bar

Opening van de nieuwe bar

De trigger om mee te doen

De drijvende en wervende kracht van de initiator was een belangrijke reden voor vrijwilligers om mee te doen. Maar ook het feit dat Borgerhout een sociaal betrokken profiel van bewoners kent die graag hun steentje bijdragen. Het is een sneeuwbaleffect: mensen steken elkaar aan. Op dit moment is de brede programmering een belangrijke factor om vrijwilligers te binden en te werven. Elke dag zijn er andere activiteiten voor andere publieksgroepen, alle georganiseerd met de vrijwilligers. Naast een brede muziekprogrammering bijvoorbeeld Stad in Debat, dansnamiddagen voor senioren, filmavonden en kindervoorstellingen.

Vrijwilligers motiveren en binden

Vooral veel vriendschap en liefde is wat je bij De Roma krijgt. Het groepsgevoel en de samenhang binnen de groep is wat mensen motiveert. Er is sprake van een natuurlijke instroom. Reclame maken om mensen aan te trekken is niet nodig. Een vrijwilligersvergoeding kennen ze niet, maar er worden wel jaarlijks een paar activiteiten georganiseerd, zoals een diner met feest, of gewoon een vrijwilligersborrel. Dat lijkt eenvoudig, maar vrijwilligers waarderen dit zeer. ‘In de watten worden gelegd in de zaal waar je normaal keihard werkt’. Het gaat vooral over de sfeer en de waardering die er expliciet uit blijkt. Overigens ligt de echte sleutel tot de vrijwilligersbinding in de dagelijkse omgang van het professionele team met de vrijwilligers.

Vooral veel vriendschap en liefde is wat je bij De Roma krijgt.

Professionals versus vrijwilligers

Er is sprake van een cultuur van gelijkwaardigheid, die in traditionele vrijwilligersorganisaties dikwijls ontbreekt. Professionals doen mee met dezelfde taken als de vrijwilligers. En er is een cultuur van heel snel reageren op voorstellen uit de community. Er is veel ruimte voor vrijwilligers om mee te denken en in te brengen. Vrijwilligers zijn geenszins ‘die goedkope arbeidskrachten’. De grote troef van De Roma is dat er gestart is als vrijwilligersorganisatie en dat de groei zeer constant is gegaan. De professionalisering is eigenlijk ook gewoon door de vrijwilligers vormgegeven. Die zijn altijd dicht betrokken in ontwikkelingen en worden zonodig opgeleid, bijvoorbeeld bij de introductie van het electronisch betalen.

De Roma community als hefboom

De community van De Roma creëert ook allerlei waarde en verbindingen buiten gebouw en zaal. De culturele projecten slagen erin om sociaal economische verschillen te overstijgen en de sociale kloof in Borgerhout een beetje te dichten. Veel vrijwilligers helpen andere vrijwilligers. Bij verhuizing, bij zorg en gezondheid, bij eenzaamheid, bij (re)integratie. Iets waar professionele welzijnsorganisaties niet in slagen wordt door de vrijwilligerswerking van De Roma gegenereerd. Er zijn ook allerlei samenwerkingen met maatschappelijke organisaties in de buurt. Soms worden nieuwkomers bij De Roma vrijwilliger en ontwikkelen ze zich zodanig dat ze doorstromen naar een vaste baan.

Blik op de toekomst

De Roma als plek voor fysieke ontmoeting is heel belangrijk voor de vrijwilligerscommunity. Dus in deze coronatijd is het moeilijk om goed binding te houden. De medewerkers hebben allemaal een deel van de vrijwilligers gebeld om vinger aan de pols te houden. Sociale zorg op afstand. Daarnaast is er ‘feel good’ communicatie per brief om de sfeer van de Roma community levend te houden. Een mooi initiatief is dat enkele vrijwilligers mondmaskers naaien voor alle vrijwilligers van De Roma. Een hoofdbreker is wel hoe het straks zal lopen als er minder aciviteiten, minder mensen, en dus ook minder vrijwilligers, in het gebouw mogen. De intensiteit zal minder worden voor de groep als geheel en de hele groep vasthouden zal uitdagend zijn. 

Daniëlle Dierckx is algemeen coördinator van De Roma.

Daniëlle Dierckx is algemeen coördinator van De Roma.

Dit artikel is eerder verschenen in Uncover, een uitgave van het domein Leisure & Events van de Breda University of Applied Sciences. Nieuwsgierig naar de andere artikelen uit Uncover? Stuur dan een mailtje naar ton@nrit.nl.
Topics:Cultuur
Trefwoorden: cultuur cultuurparticipatie, België, Vlaanderen, theaters, vrijwilligers

||| Blogs |||

30/11/17
Customer Journey “Teaching 3 weeks on Leisure & Events Management and Tourism in Shanghai”
De pre-exposure fase Een uitnodiging om les te gaan geven als visiting professors bij Shanghai N...
04/03/16
Richting geven aan de groei. Column Jos Vranken
In ieder nummer van Recreatie & Toerisme maakt de redactie ruimte vrij voor een Bedrijfscolumn. ...
23/11/15
Joie de vivre
Joie de vivre
23/11/15 · Onderzoek · Nienke van Boom | Lees meer
Vrijetijd - of ‘leisure’ - wordt vaak geassocieerd met plat vermaak, hedonistisch consumentisme...
16/09/15
Productiviteitsdenken kan te ver gaan
In de afgelopen zomer was ik uitgenodigd voor het bezoeken van een toneelvorstelling op een...
26/05/15
DISCUSS! Visitor pressure in cities only a problem when tourism is not economically important
The Centre of Expertise of Leisure, Tourism Hospitality is doing research on the increasing strain t...

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

22/02/21
Laatste loodjes coronacrisis loodzwaar voor de Drentse vrijetijdssector
In het laatste kwartaal van 2020 is het sentiment onder Drentse toeristische ondernemers flink afgenomen. Minder gasten, minder boekingen, volledige sluiting. Allemaal gevolgen van de huidige maatregelen.
18/02/21
Meer dan 100.000 aanmeldingen voor testevents
Al meer dan 100.000 mensen hebben zich aangemeld voor de testconcerten en -festivals die in maart worden georganiseerd. De Alliantie van Evenementenbouwers is zeer verheugd over deze massale belangstelling, zelfs zonder dat er een programma bekend is gemaakt.
17/02/21
Amsterdam meest favoriete stad in de Benelux voor hotelexploitanten
Nederland meest aantrekkelijke hotelmarkt in de Benelux met zes steden in de top 10 en Amsterdam, D...
09/02/21
Hoe Data Friesland verrassend veel te weten komt over toeristisch gedrag
Online is een schat aan informatie te vinden over het gedrag van toeristen. Maar hoe ontsluit je al die data rond zoeken, boeken, bezoeken en beoordelen. Data Friesland heeft de datahandschoen opgepakt en de resultaten tot nu toe online gepresenteerd.
04/02/21
Exclusief voor leden
Barometer: 37% heeft zomervakantie geboekt
Dit blijkt uit onderzoeken die in januari zijn uitgevoerd door Corendon; enerzijds in samenwerking met onderzoeksbureau Markteffect en anderzijds onder haar eigen klanten. 65% van de Nederlanders geeft aan van plan te zijn om in Nederland of het buitenland op vakantie te gaan, waarvan 37% de vakantie al heeft geboekt.
29/01/21
Gezamenlijk werken aan toekomst Nederlands varend erfgoed
NBTC werkt met de provincies Overijssel, Gelderland, Flevoland, Friesland en Utrecht, Vereniging van...
25/01/21
Bijna alle vakantiegangers naar buitenland bereid tot vaccinatie
Ruim acht op de tien Nederlanders die dit jaar op vakantie willen naar het buitenland is bereid zich...
15/01/21
Naar verhouding veel bedrijven die stoppen in recreatie en horeca in 2020
Het aantal bedrijven in Nederland is in 2020 met 78.312 toegenomen tot 2.078.716. Dit aantal bedrijven stond geregistreerd in het Handelsregister op 1 januari 2021. Maar net in de gastvrijheidsbranche en recreatie stoppen veel bedrijven.