Geplaatst op: 20-11-2020
Auteur: Ton Vermeulen
NRIT

Musea afhankelijker van publieksinkomsten

Musea afhankelijker van publieksinkomsten
Photo by Ståle Grut on Unsplash
Voor de uitbraak van de COVID-19-pandemie draaiden Nederlandse musea als een tierelier. Tussen 2015 en 2019 trokken musea 12% meer bezoek en groeiden de publieksinkomsten met 17%. Minpuntje was wel dat alleen de belangstelling voor grote musea groeide en de toenemende afhankelijkheid van publieksinkomsten. Die bleken in coronatijd de achilleshiel. Dat blijkt uit nieuwe jaarcijfers van het CBS over 2019. 

Bezoek nog nooit zo hoog

Nederlandse musea werden in 2019 zo’n 34 miljoen keer bezocht. Niet eerder lag het aantal bezoeken zo hoog. Ten opzichte van 2015 is het aantal bezoeken met 3,6 miljoen (+12%) gestegen. Net als in veel andere sectoren zat de groei uitsluitend bij de grote musea met meer dan 100.000 bezoekers, zij zagen 19% meer bezoek. De kleine en middelgrote musea trokken vorig jaar vergeleken met 2015 juist iets minder bezoeken (respectievelijk 7% en 2%).



Publieksinkomsten 2019 hoger dan ooit

In totaal ontvingen musea vorig jaar ongeveer 1,1 miljard euro aan inkomsten, 9% meer dan in 2015. De inkomsten die musea uit entreegelden binnenkregen waren vorig jaar hoger dan ooit. De 616 musea ontvingen samen 250 miljoen euro uit entreegelden, 16% meer dan vier jaar eerder. Toen kwam er 214 miljoen euro binnen aan entreegelden. Musea zijn daardoor afhankelijker geworden van publieksinkomsten, iets wat in deze tijd niet echt een voordeel is. 

Vooral grote musea afhankelijk van entreegelden

De 80 grote musea waren samen in 2019 goed voor 82% van de totale inkomsten uit entreegelden (205 miljoen euro). Ook waren deze musea, meer dan kleine en middelgrote musea, afhankelijk van deze bron van inkomsten. Voor de grote musea bedroeg het aandeel publieksinkomsten in 2019 een kwart van de totale inkomsten. Voor de 408 kleine musea was dit 12 procent en voor de 128 middelgrote musea 18 procent.

Naast publieksinkomsten zijn ook de opbrengsten van een museumshop of café een steeds belangrijker inkomstenbron. Deze overige inkomsten zijn vorig jaar met 19% gestegen vergeleken met 2015 en vormen ruim 8% van de totale opbrengsten. Verder nemen ook de inkomsten uit private en publieke middelen en sponsoring toe.



Stijging overheidssubsidies in 2019

Musea zijn echter vooral afhankelijk van overheidssubsidies. In 2019 ontvingen Nederlandse musea in totaal 525 miljoen euro aan overheidssubsidies, bijna 48% van de totale inkomsten en 1 procent meer dan in 2015.

Bij grote musea was 63% van het totaal ontvangen subsidiebedrag (386 miljoen) afkomstig van de Rijksoverheid, middelgrote en kleine musea moesten het vooral hebben van de gemeentelijke subsidies (respectievelijk 65% en 83% van de ontvangsten).

Personeel grootste kostenpost

De personeelskosten zijn van de lasten de grootste kostenpost. In 2019 bedroegen deze kosten voor alle musea samen 465 miljoen euro, 42% van alle kosten en 64 miljoen euro (16%) meer dan in 2015. In 2019 lag de werkgelegenheid bij musea 375 vte hoger (+5%) dan vier jaar eerder. Bij de grote musea waren de personeelskosten het hoogst. Grote musea zijn vaak afhankelijk van vaste krachten, terwijl kleine musea vooral op vrijwilligers draaien.
Topics:Cultuur
Trefwoorden: cultuur, musea, bezoek, kosten, opbrengsten

||| Blogs |||

06/05/20
Waarom we vooral in onze vrije tijd moeite hebben met de lockdown
We leven inmiddels meer dan 7 weken in een inteligente lockdown. Een ingrijpende maatregel om het Co...
30/03/20
VrijetijdsTrends 2020 en de invloed van Corona: Thuisentertainment, lokalisering, on- en offline, herstel of crisis
Het Coronavirus heeft een grote impact op ons vrijetijdsgedrag. In een paar weken tijd zijn ons gedrag en de VrijetijdTrends 180 graden gedraaid. De vraag is: wat gebeurt er als deze crisis weer op zijn retour is?
26/03/20
De wederopbouw van de vrijetijdssector
Wat gaat de coronacrisis onze sector van almaar meer-meer-meer opleveren? Wat boeit onze gasten in de toekomst nu echt?
27/12/19
Wat een nepjaar was het eigenlijk…
Het is december 2019. De maand van oliebollen, pepernoten, kerstbomen, kadostress en koffiedik kijke...
22/10/19
Pleasure for all; ook Amerikaanse toestanden in Nederland …?
Autistische Amerikaan klaagt Disney aanDe Tampabay Times kopt op 2 oktober jl. ‘Man with Auti...

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

21/01/21
Groot doek wordt zes meter opgetild in Maritiem Museum
Het vijf eeuwen oude kunstwerk van 4 bij 2 meter is 6 meter omhoog getakeld omdat het niet in de grootste lift paste.
20/01/21
Ook vaste banen stoppen bij musea
Voor het eerst blijken niet alleen tijdelijke, maar ook vaste banen verloren te zijn gegaan bij musea door de sterk gedaalde inkomsten. Maar bijna alle musea hebben 2020 alsnog doorstaan. Door noodsteun, kostenbesparing en door bijsturen van de tentoonstellingskalender en aanpassingen aan de anderhalve meter. Dit heeft gevolgen voor de exploitatie in 2021.
20/01/21
Exclusief voor leden
Stadskantoor Schiedam twee weken langer projectiescherm kunst
De kunstprojectie van het Stedelijk Museum Schiedam op het stadskantoor blijft op verzoek van de gemeente Schiedam twee weken langer te zien. Op de 50 meter hoge toren komt werk voorbij van schilders, fotografen en videokunstenaars. "Wij vinden de fotoprojectie op ons stadskantoor een geweldig initiatief."
13/01/21
Exclusief voor leden
Einde voor innovatief coronaproof M-theater
De verlenging van de lockdown betekent het einde voor dit initiatief maar de twee partijen hebben elkaar wel gevonden.
13/01/21
Extra maand voor tentoonstelling The Rolling Stones – Unzipped
De tentoonstelling The Rolling Stones – Unzipped waarbij de verwachtingen vooraf hooggespannen war...
12/01/21
Prijzen vrijetijdsbesteding stijgen sterker dan gemiddeld
Vorig jaar bedroeg de inflatie in Nederland gemiddeld 1,3%. Dat was een stuk minder dan in 2019 toen de prijzen nog met 2,6% stegen. In de vrijetijdssector stegen de prijzen over het algemeen sterker dan gemiddeld. Dat maakt het CBS bekend.
08/01/21
Heusden ontwikkelt Art Festival
Door de lockdown is het niet mogelijk om evenementen te houden maar de ontwikkeling gaat wel verder. Heusden zet zich in september op de kaart met een nieuw artistiek evenement, Art Festival Heusden.
07/01/21
Kerk wordt Kijkdepot voor Stedelijk Museum
Half maart opent in de recent gerestaureerde Havenkerk in Schiedam het Kijkdepot Schiedam. Daar nemen medewerkers van het Stedelijk Museum Schiedam samen met experts en publiek de historische collectie onder de loep. ‘We hopen dat mensen straks – coronaproof – komen kijken en hun verhaal over de voorwerpen vertellen’, zegt conservator stadsgeschiedenis Merel van der Vaart.