Geplaatst op: 27-03-2020
Auteur: Ton Vermeulen
PleisureWorld NRIT

Hoe gaan de DMO’s in het land om met de coronacrisis?

Deel 1

Hoe gaan de DMO’s in het land om met de coronacrisis?

De coronacrisis raakt onze sector ongelofelijk hard. Veel bedrijven moeten sluiten, boekingen blijven uit en het regent annuleringen. Ook DMO’s, normaal gesproken vooral druk met onder andere marketing en gastheerschap, moeten de bakens verzetten. Iedere DMO pakt dat anders aan. Zo blijkt uit een rondgang langs DMO’s in Zeeland, Brabant, Limburg, Gelderland, Overijssel, Drenthe en Groningen. Maar allemaal voelen ze de verantwoordelijkheid voor de sector en zien ze de urgentie om een coördinerende rol op te pakken. Nu, maar ook na de crisis als het toerisme weer aantrekt. Ze zien dan ook kansen voor binnenlands toerisme waar dan ook de focus op moet liggen. 


Vandaag deel 1 van dit tweeluik waarin we behandelen hoe DMO's nu te werk gaan, op welke wijze de marketing verschuift en DMO's als verbindende factor in de regio. Morgen deel 2 waar we de focus leggen op alle mooie initiatieven in de sector, de samenwerking tussen DMO's en wat er moet gebeuren na de coronacrisis.   


DMO’s werken in de backoffice door 

Ook de eigen organisaties worden geraakt en er wordt veel thuisgewerkt. Hoe hebben ze de organisatie op deze crisis aangepast?


VisitBrabant heeft geen specifiek crisisteam samengesteld maar de diverse teams hebben dagelijks via Skype overleg. De werkzaamheden zijn gesplitst in urgente zaken, projecten op de middellange termijn en langere termijn. In die driedeling is elk team aan de slag. Bij VisitBrabant werken alle medewerkers vanuit huis; zelfs de vaste lijnen zijn doorgeschakeld. "We zien dat elk team na de eerste verwarrende dagen nu een mooie structuur heeft gevonden”, vertelt Heleen Huisjes. 


"Feitelijk leggen veel consumenten het probleem bij de ondernemer”


Bij Visit Zuid-Limburg was op maandag 16 maart crisisoverleg, waarna een actie-pad is uitgezet voor minimaal 3 weken. De werkzaamheden vinden thuis plaats en zijn nu vooral gericht op een versneld vraagherstel in de post-Corona periode. Er is een gezamenlijke Corona-App aangemaakt, waarin medewerkers hun ervaringen en ideeën delen. De vestigingen van Visit Zuid-Limburg zijn sinds 17 maart gesloten om zo de veiligheid van de medewerkers te garanderen. Het bezoek bleek bovendien minimaal. Bij deze DMO boeken gasten niet rechtstreeks hun verblijf maar krijgen ze signalen van veel annuleringen voor zowel de korte termijn als de langere termijn bij de verblijfsaccommodaties. In Zuid-Limburg zien ze dat diverse ondernemers worstelen met de eis van gasten om alle vooruitbetaalde gelden terug te storten. "Feitelijk leggen veel consumenten het probleem bij de ondernemer”, stelt Anya Niewierra. "Het is belangrijk dat hier op korte termijn vanuit Gastvrij Nederland een landelijk advies over gaat komen en dat met name kleine particuliere accommodaties achter dat advies kunnen schuilen. Sommige ondernemers voelen zich namelijk geïntimideerd door vaste klanten die geen begrip tonen en het heel normaal vinden dat alles terug wordt betaald.” 


"Voor de evenementen merken wij wel dat er op korte termijn geen tickets worden besteld door attractie- en evenementenbezoekers via ons reserveringssysteem Tickli”, vertelt Iris Bakker van Visit Zuid-Limburg. "Lange termijn bestellingen vanaf juli zien we mondjesmaat, mensen zijn hier nu niet zo mee bezig.  Consumenten wachten duidelijk af wat gaat komen.” Ook Herre Dijkema van Toerisme VAN ziet een forse terugloop: "De stadswandelingen in Arnhem en Nijmegen liggen stil en op ons platform Vierdaagsebed, waarop we de bemiddeling tussen lopers en logeeradressen doen, zien we al de eerste annuleringen. 


"Crisis brengt ons dichter bij elkaar"


Ook in Groningen zijn de backoffice en de VVV dicht. De organisatie is wel bereikbaar via telefoon en email, de VVV via de WhatsApp.  "In Groningen zijn de stadswandelingen en groepsdagtochten geannuleerd en we zien ook geen nieuwe boekingen”, licht Sandra Lambers de situatie in het noorden van het land toe. Maar volgens Sandra brengt de crisis ons ook dichter bij elkaar en leren we op een nieuwe manier werken. In de regio Arnhem Nijmegen zijn de VVV-vestigingen van Toerisme VAN gesloten. Op de Veluwe heeft deze organisatie geen eigen vestigingen.  




Sandra Lambers - Marketing Groningen (foto: Stella Dekker)


In Midden-Limburg zijn inmiddels ook de vestigingen gesloten. "Telefoontjes en mails worden vanuit huis beantwoord. ” Voor de webshopbestellingen komt 1 medewerker een paar uur naar kantoor om deze in orde te maken”, vertelt Giel Polman. In Midden-Limburg zien ze ook veel annuleringen en proberen ze net als veel logiesverstrekkers de reservering te verplaatsen naar een ander tijdstip. Tot en met 6 april kunnen gasten kosteloos annuleren. Bij boekingen na deze periode bespreken ze dit met de bedrijven die de diensten aanbieden. 


Ook het team van Marketing Drenthe werkt vanuit huis. "We skypen en bellen veel met elkaar en met onze relaties”, vertelt Astrid Crum.  Ook in Zeeland zijn de vestigingen gesloten. "Maar we hebben het digitaal gastheerschap juist extra geactiveerd”, vertelt Erik van den Dobbelsteen. "Alle medewerkers van inspiratiepunten kunnen thuis digitaal vragen van gasten beantwoorden.” Niet heel erg verwonderlijk zien ze in Zeeland de boekingen sterk teruglopen en veel annuleringen. "We bieden gasten gratis aan om te boeken naar betere tijden.” Ook bij MarketingOost werken de medewerkers thuis en voeren ze digitaal vergaderingen met collega’s en stakeholders.  


Marketing voor betere tijden 

Nu alle horeca in Nederland is gesloten en er in de hele wereld bepaald geen vakantiesfeer heerst, is het logisch dat DMO’s hun marketingactiviteiten stil leggen. Toch is dat niet overal het geval en verschuift de focus naar de eigen inwoners en recreatiemogelijkheden dicht bij huis en in de openlucht. 


Marketing Drenthe heeft haar reguliere campagnes stilgelegd. "We zijn bezig met alternatieve campagnes om de inwoners en ondernemers in Drenthe een hart onder de riem te steken”, vertelt Astrid Crum. Zo staat op billboards nu geen reclame voor Drenthe maar de boodschap ‘Zorg goed voor elkaar’. Ook is er een campagne om je favoriete bedrijven te steunen door een waarde- of cadeaubon te kopen en niet te annuleren maar je verblijf te verplaatsen. Toch zijn we in Drenthe ook met de toekomst bezig. "We zijn volop bezig campagnes klaar te maken voor later dit jaar, hoewel we niet weten wanneer we weer wat kunnen doen. Maar als het kan, willen we weer gaan knallen.” 


Ook Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen heeft alle campagne-activiteiten gestaakt. "Want niemand zit nu te wachten op marketingcampagnes”, stelt Herre Dijkema resoluut. Dus schuiven we die naar achteren waarbij we meteen kijken naar vorm en inhoud: het kan zo maar dat onze campagnes er tegen die tijd anders uit komen te zien. "Met de grote vraag of grote campagnes in de loop van het jaar nog relevant worden.” De organisatie focust zich nu vooral op B2B-communicatie, social en vegroting van kennis bij zowel eigen medewerkers als partners.  


"De onderstroom van inspiratie op gang houden"


VisitBrabant heeft de marketingcampagnes niet helemaal stilgelegd. "Natuurlijk zijn we gestopt met de campagnes die als boodschap hebben ‘Kom op bezoek’”, stelt Heleen Huisjes. "Maar via sociale media proberen we heel zorgvuldig en met een aangepaste toon de onderstroom van inspiratie op gang te houden met bijvoorbeeld mooie beelden. Onze communicatie is nu veel meer gericht op de eigen inwoners. Maar we doen geen  oproepen als ‘Ga allemaal naar buiten’.” Ook in Zuid-Limburg is de communicatie via de kanalen gericht op de inwoner "Afgelopen week startten we met een themapagina bezorg- en afhaalservice op onze website waarop eetgelegenheden die lid zijn bij Visit Zuid-Limburg hun service kunnen publiceren. Wij promoten dit vervolgens via onze kanalen richting inwoners” aldus Iris Bakker. 



Heleen Huisjes - VisitBrabant


Marketing Groningen heeft net als alle andere DMO’s de marketingcampagnes stilgelegd. "Wij communiceren via onze nieuwsbrief, onze socials en hebben ook veel rechtstreeks contact met de partners zoals regiokantoren en de belangenverenigingen voor ondernemers”, aldus Sandra Lambers "Ons online toeristisch platform visitgroningen.nl is ingericht om bezoekers te inspireren voor fietsen en wandelen in Groningen. Ook verzamelen we de leukste 'omdenk' ideeën zoals de thuisblijftips van ondernemers. Zo delen we links naar Groninger Grond podcasts, quarantaine Doe Tips van het Groninger Museum, online dans- en sportlessen en (Cor)omapost en nog veel meer.”  Ook in Midden-Limburg staan de marketingcampagnes op een laag pitje en proberen ze leden zoveel mogelijk steun te geven.  


"Ondernemers betrekken bij alternatieve campagnes"


MarketingOost heeft de campagnes die voor de consument zijn on hold gezet en in goed overleg verzet tot -waar mogelijk- naar een periode na coronavirus of andere creatieve oplossingen. De focus van sociale media campagnes is aangepast. In Zeeland lopen volgens Erik van den Dobbelsteen de marketingcampagnes in aangepaste vorm: "We hebben verschillende scenario's/fasen benoemd waarin we gepast communiceren.” In Zuid-Limburg zijn de online promotiecampagnes juist stil gezet. "Wij willen graag straks alle nog beschikbare middelen inzetten voor een campagne NA Corona”, vertelt Iris Bakker. Tot slot proberen ze in Drenthe ondernemers zoveel mogelijk te betrekken bij de alternatieve campagnes. "We vragen bijvoorbeeld ondernemers leuke video’s te maken van hun bedrijf die wij via onze kanalen weer kunnen delen”, zo licht Astrid Crum dit initiatief toe. 


Toeristisch Ondernemend Zeeland roept toeristen op om thuis te blijven. Zeeland is bang dat de 300 duizend toeristen die normaal met Pasen naar de provincie komen het zorgsysteem ernstig doen overbelasten. VVV Zeeland is daarvoor de campagne: 'Wees wijs!' gestart. Volgens Erik van den Dobbelsteen is de provincie geen verboden terrein voor toeristen maar worden wel fors minder toeristen verwacht, zo’n 30 duizend. "Op Facebook doet de organisatie deze oproep: "We zien jullie graag. Op iedere normale dag. Vandaag is alles anders. Wij vragen je van mens tot mens. Uit de grond van ons Zeeuwse hart. Doe verstandig. Blijf alert. Zorg voor elkaar.”  


DMO’s als verbinder

Deze crisistijd is echt de lakmoesproef voor veel DMO’s. Alle stakeholders zoeken een partij die alle initiatieven en kennis kan bundelen. Een partij die richting geeft en overheden op het goede spoor kan zetten.  


"We zijn heel zichtbaar en je merkt dat daar behoefte aan is"


Voor Herre Dijkema van Toerisme VAN is het netwerk nu cruciaal: "Voel je sector goed aan en zorg dat je daar goed op aangesloten bent. Laat je partners zien dat je er nu bent en dat je hart hebt voor de sector.” Daarom zijn de vijf accountmanagers van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen continu in gesprek met de partners want daar leven heel veel vragen: "We zijn heel zichtbaar en je merkt dat daar behoefte aan is. Daarnaast zetten we als organisatie vol in op de provinciale lobby om onze branche door deze moeilijke tijd te helpen. Ik heb inmiddels een gesprek met de gedeputeerde gehad en verwacht deze week nog een reactie op onze voorgestelde acties. Centraal staat daarin welke maatregelen de provincie kan treffen bovenop de nationale maatregelen om bedrijven door deze tijd te helpen.”  



Herre Dijkema - Toerisme VAN


Ook VisitBrabant is de spin in het web "We houden goed contact met onze relaties en steken ze een hart onder de riem. We zijn in heel goed contact met de brancheorganisaties om goed op te halen wat er allemaal leeft”, vertelt Heleen Huisjes. "Als gesprekspartner van de provincie Noord-Brabant, zullen wij het grote en brede belang van onze sector blijvend onderstrepen en ons sterk maken voor passende maatregelen om ondernemers te ondersteunen en herstel zo snel mogelijk te bevorderen.” VisitBrabant maakt ook een gebaar naar ondernemers door de maandelijkse kosten van de businesspakketten voor het 2e kwartaal van dit jaar niet in rekening te brengen "We realiseren ons dat het een klein gebaar is”, stelt Heleen, "maar willen op deze manier toch onze steun laten zien.” 


"Rust bewaren en eenduidig en gecoördineerd informatie delen"


Verbinden met ondernemers doen ze ook in Midden-Limburg, Giel Polman: "Ik heb samen met adviseur Thijs Vossen contact met de voorzitter Luc van Engelen van het ondernemersnetwerk Toeristisch Limburg, om gezamenlijk te kijken hoe kunnen we ondernemers ondersteunen.”  



Giel Polman - VVV Midden-Limburg


Ook MarketingOost zit niet stil, Evelyn Borgsteijn: "De rol van MarketingOost is om de urgentie van de sector te duiden richting bestuurders, de rust te bewaren en eenduidig en gecoördineerd informatie te delen en te voorzien zowel richting ondernemers als vanuit ondernemers richting de overheid”. Daarnaast wordt op initiatief van de Provincie Overijssel en MarketingOost samen met Gastvrij Overijssel een taskforce ingericht om te bezien hoe aanvullende steun aan de sector en haar ondernemers geboden kan worden. 


Zo slaan Marketing Groningen en de Groningen City Club de handen ineen om ondernemers in deze sectoren te ondersteunen binnen de mogelijkheden die er zijn. Deze samenwerking wordt wat Marketing Groningen betreft op korte termijn uitgebreid met de gemeente Groningen, KHN, de andere bedrijvenverenigingen, VNO NCW en (eventueel) de provincie Groningen binnen de zogenaamde taskforce die momenteel op initiatief van de gemeente Groningen, afdeling EZ wordt ingesteld. "We zien een dergelijke samenwerking ook op landelijk niveau ontstaan in een taskforce", vertelt Sandra Lambers. Marketing Groningen is hierbij betrokken en deelt deze kennis weer met de Groninger taskforce.  


"Bundeling van kennis en initiatieven hard nodig"


Ook in Zuid-Limburg zien ze dat bundeling van kennis en initiatieven hard nodig is. "Wij trekken samen op met met KHN en Hiswa-Recron. De branches hebben via enquêtes navraag gedaan wat de stand van zaken is. Nu gaat er een gezamenlijke brief uit naar alle relaties van KHN, Hiswa-Recron en Visit Zuid-Limburg, waarin we al onze relaties informeren over lopende ontwikkelingen”, aldus Anya Niewierra. "Verder willen wij met z’n drieën een post-corona taskforce opzetten met de provincie, de gemeenten en het onderwijs.” Het is volgens Niewierra nu vooral zaak om snel in één centrale taskforce te handelen, anders raken we allemaal het spoor bijster tussen de vele initiatieven die lopen: "De rol van Visit Zuid-Limburg is nu om op één centrale plek alle initiatieven te verzamelen, zodat we allemaal weten wat speelt en wie wat doet.” 


In Drenthe zijn dan weer initiatieven voor een noodloket voor de branche. Marketing Drenthe, Recreatieschap Drenthe, Recron, KHN, gemeenten en de provincie Drenthe zijn daar druk mee. "Hier kan men terecht voor vragen, kunnen we inventariseren waar de ondernemers tegen aan lopen, welke problemen er zijn en of de ondernemers daadwerkelijk iets hebben aan de landelijke maatregelen”, vertelt Astrid Crum die de crisis in de sector graag met harde data wil ondersteunen. Marketing Drenthe heeft dan ook in de periode 13-17 maart een enquête gehouden onder de ondernemers om de gevolgen van de crisis in Drenthe in kaart te brengen. "Die uitkomsten kunnen we gebruiken in de lobby richting de politiek (lokaal, provinciaal en landelijk via Gastvrij Nederland). Het is waarschijnlijk dat we de enquête op een later tijdstip nog een keer gaan herhalen om zo de ontwikkelingen te monitoren.”  


"Ondernemers maken zich grote zorgen over de financiële gevolgen"


Ook MarketingOost zit op de feiten. Evelyn Borgsteijn: "Wij hebben als eerste een enquête onder ondernemers in de vrijetijdsector opgepakt en zijn verheugd te zien dat meerdere provincies dit hebben overgenomen. Uit dit onderzoek (dat liep van 13 t/m 19 maart) is gebleken dat veel ondernemers nu al een flinke inkomstenderving ervaren, vaak meer dan 50% en de zorgen nemen toe. Dit betekent minimaal halvering van omzet, in sommige gevallen tot 80% en de annuleringen lopen binnen. Ondernemers maken zich grote zorgen over de financiële gevolgen en weten in veel gevallen niet hoe te reageren op deze onwerkelijke situatie.” MarketingOost ziet dat vooral kleine ondernemers behoefte hebben aan de weg naar de juiste instantie en éénduidige informatie over hoe de overheid ze tegemoet kan komen. Dit vraagt volgens Evelyn om die nauwe samenwerking zoals nu is ingezet. Ander punt van zorg is dat de impact van deze crisis niet in één seizoen goed te maken is. "Daarom is de sector gebaat bij gecoördineerde communicatie en eenduidige informatieverstrekking zowel richting ondernemers als vanuit ondernemers richting de overheid. Het is precies hier waar MarketingOost haar rol pakt.” Borgsteijn heeft veel waardering voor de proactieve houding van alle betrokken partijen die de schouders er onder willen zetten: "Het zal een kwestie van lange adem worden, de maatregelen moeten langdurige ondersteuning bieden.” 



Evelyn Borgsteijn - MarketingOost (foto: Dries Buimer)


Crum van Marketing Drenthe is blij dat er landelijk ook aandacht is voor de sector: "Deze wordt specifiek benoemd in de maatregelen van afgelopen dinsdag. Grootste zorg wat mij betreft is de effectuering; zijn de maatregelen voor de ondernemers makkelijk toegankelijk en is er voldoende capaciteit bij de verschillende instanties om alle aanvragen te kunnen verwerken?” Astrid houdt er ernstig rekening mee dat de sector het hele seizoen misloopt en dat we pas in het najaar weer een beetje teruggaan naar de oude situatie. "De Duitse en Vlaamse markt kunnen we in ieder geval dit jaar vergeten, maar er liggen kansen voor dicht bij huis vakanties.”  


Erik van den Dobbelsteen ziet dat de sector een landelijke aanpak wil ten aanzien van de opening van accommodaties. "De sector is terughoudend om parken op eigen initiatief te sluiten” verwoordt hij het sentiment in Zeeland. Ook in Zeeland is VVV Zeeland de spin in het web. Erik van den Dobbelsteen: "Via onze online kanalen en onze inclusief nieuwsbrief informeren we de branche zo goed als mogelijk. We werken met name samen met andere partijen als het Toeristisch Ondernemend Zeeland (TOZ) die overkoepelend werkt voor alle branches.” 

Topics:Marketing
Trefwoorden: vvv's, dmo's, marketing, Zeeland, Noord-Brabant, Limburg, Gelderland, Overijssel, Drenthe en Groningen, crisis

||| Blogs |||

13/05/20
Meer marketing? Nu even geen Holland-promotie!
Hans van Leeuwen vindt dat er geen geld moet worden gestoken in Holland Promotie maar juist ondernemers moeten worden ondersteund.
24/03/20
Leidt het coronavirus straks tot een reset in ons denken en handelen?
En dan nu wat positief nieuws over het coronavirus2020. Alleen al om de allitererende getallen zou j...
06/09/19
Drie misvattingen bij het opzetten van een actie
Consumenten hebben steeds meer behoefte aan een totale beleving en willen hun vrije tijd optimaal be...
11/06/19
Ik google, jij googlet en wij googlen
Ik google, jij googlet en wij googlen
11/06/19 · Marketing · Hanita van der Schaaf | Lees meer
Afgelopen week bracht ik een bezoek aan Google in Amsterdam. Ik was altijd al nieuwsgierig naar de m...
18/03/19
Een community voor marketingvraagstukken?
Een community voor marketingvraagstukken?
18/03/19 · Marketing · Hanita van der Schaaf | Lees meer
Sinds een aantal weken werk ik in het onderwijs. Een totaal andere wereld, in vergelijking met mijn ...

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

04/06/20
Breda sluit VVV-winkel
De deuren van de Bredase VVV winkel, onderdeel van Breda Marketing, gaan definitief op slot. De winkel lijdt al geruime tijd verlies en pogingen het tij te keren hebben niet voor een ommekeer gezorgd.
26/05/20
VisitBrabant officieel partner van Kennisnetwerk Destinatie Nederland
VisitBrabant is partner geworden van het Kennisnetwerk Destinatie Nederland. Dit kennisnetwerk bestaat uit circa 70 destinatie- en citymarketingorganisaties in Nederland.
25/05/20
iPublishing pakt sterke positie in jongerenreizen
Online mediabedrijf iPublishing heeft een portfolio van 7 jongerenvakantie websites, 14 gerelateerde premium domeinnamen en social media kanalen overgenomen van Summer Sites.
20/05/20
VVV Cadeaukaart lanceert cadeauzoeker
Vanaf heden kunnen houders van de VVV Cadeaukaart, naast het zoeken van ‘waar’ je deze kan beste...
07/05/20
Perspectief voor ondernemers
Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen heeft vier scenario’s voor de toeristisch-recreatieve sector ontwikkeld. Volgens directeur Herre Dijkema moeten die scenario’s ondernemers perspectief op de toekomst bieden.
20/04/20
Kennismaken met het Kennisnetwerk Destinatie Nederland
Het Kennisnetwerk Destinatie Nederland heeft een digitale corporate brochure uitgebracht om haar stakeholders te informeren over haar strategie, programmalijnen, activiteiten en organisatie.
17/04/20
Eerste VVV Inspiratiepunt Achterhoek opgeleverd in Winterswijk
In Winterswijk is het eerste VVV Inspiratiepunt van de Achterhoek klaar om, zodra de maatregelen dit weer toelaten, haar deuren te openen. In het nieuwe inspiratiepunt kunnen inwoners en toeristen op een visuele manier inspiratie opdoen over Winterswijk en de Achterhoek.
04/04/20
Een streekmerk met marketingpower: goed voor landbouw, horeca en recreatie
Hoe haal je, als regio, het meeste rendement uit streekproducten? In Rivierenland hebben ze daar een uitgewerkt plan voor met als kers op de taart regionale attractie: De Streeckerij