Geplaatst op: 16-01-2019
Auteur: Marc Gerlings

Adviezen voor het muziektheater van de toekomst

Adviezen voor het muziektheater van de toekomst
Maak overheidsgeld vrij om de musical in Nederland artistiek vooruit te helpen. Verstevig de internationale positie van de Nederlandse opera. Geef de reizende muziektheatergezelschappen meer vlees op de botten om hoogstaande voorstellingen te kunnen maken. En creëer ruimte voor kwalitatief, toegankelijk muziektheater voor een breder publiek. Dat adviseert de Raad voor Cultuur in ‘Later is al lang begonnen. Het muziektheater van de toekomst’.

De raad wijst in zijn advies het muziektheater aan als een kansrijke kunstdiscipline voor artistieke vernieuwing en een groot, divers publieksbereik. Het CBS liet onlangs zien dat de productie (+ 13 procent) en bezoekersaantallen (+ 12 procent) van opera en musical flink zijn gestegen. De raad signaleert echter dat achter een zichtbare, succesvolle groep producenten een breed veld schuilgaat van noodlijdende musicalproducenten en van gesubsidieerde muziektheatergezelschappen en theaters die zich weinig artistieke of financiële risico’s kunnen veroorloven. In ‘Later is al lang begonnen’ stelt de raad dat over de hele linie versterking nodig is om het muziektheater kwalitatief beter, pluriformer en zichtbaarder te maken.

Gevolgen van bezuinigingen

Zeer nijpend is de genoemde problematiek bij de twee operagezelschappen die deel uitmaken van de culturele basisinfrastructuur van het Rijk: de Nederlandse Reisopera en Opera Zuid. Kortingen op deze gezelschappen bij de bezuinigingsslag in 2013 hebben geleid tot een ernstige krapte, waardoor zij hun taken op het gebied van artistieke vernieuwing, talentontwikkeling, publieksvergroting en goed werkgeverschap met moeite kunnen vervullen. De raad adviseert het Rijk en de betrokken gemeenten en provincies om gezamenlijk te bekijken wat deze gezelschappen vanaf 2021 nodig hebben aan subsidieafspraken en -budgetten om duurzaam en volwaardig te kunnen blijven functioneren op landelijk en regionaal niveau.

Impuls voor musical

Een andere problematiek signaleert de raad in het musicallandschap. Nederlanders zijn weliswaar massaal in musical geïnteresseerd, maar ongesubsidieerde musicalproducenten kunnen zich nauwelijks risico’s veroorloven en spelen daardoor te vaak op safe. Een experimenteerklimaat voor de Nederlandse musical ontbreekt. Anders dan in het theater bestaat er naast het commerciële aanbod geen gesubsidieerd circuit om artistieke ontwikkelingen aan te jagen en nieuwe vormen uit te proberen. De musical in Nederland is daardoor bijna geheel overgeleverd aan de vrije markt.

Talenthub

De raad ziet liever een situatie zoals gebruikelijk is in de Verenigde Staten, waar nieuwe verhalen worden ontwikkeld en nieuwe stemmen kunnen rijpen in het zogenaamde ‘off-Broadway-circuit’. Kansrijke verhalen, schrijvers en makers kunnen vervolgens doorstromen naar de Broadway-musical. Op die manier houdt de musical zichzelf actueel. Door een productiehuis of ‘talenthub’ op te nemen in de landelijke subsidiesystematiek, kan volgens de raad ook in Nederland een artistieke impuls worden gegeven aan de musical. De raad stelt daarnaast voor een risicofonds in het leven te roepen, waarop commerciële producenten een beroep kunnen doen voor het creëren van gedurfder musicals.

Internationale versterking

De raad wijst verder op de internationale betekenis van De Nationale Opera, een van de pijlers van Nationale Opera & Ballet. Dit huis heeft zich de laatste dertig jaar onder leiding van Pierre Audi in Europees opzicht onderscheiden met innovatieve regies, maar de raad meent dat de internationale voorhoedepositie versteviging verdient om op dit niveau te kunnen blijven meespelen. Hij roept De Nationale Opera daarnaast op om een steviger klankbord te zijn voor het bredere operaveld in Nederland, door jong talent een kans te geven, talentprogramma’s te ontwikkelen in samenwerking met de andere operagezelschappen en te bekijken hoe het publiek voor opera de komende jaren diverser kan worden.

Meer geld naar theaters

De raad sluit zijn advies af met een aantal hoofdaanbevelingen aan het Rijk, andere overheden en cultuurfondsen. Om de toegankelijkheid en pluriformiteit van het muziektheater te vergroten, moeten er meer middelen komen voor muziektheatergezelschappen met een regionale of lokale functie. Hier ziet de raad een rol weggelegd voor steden en provincies (stedelijke cultuurregio’s) in samenwerking met het Rijk.

De raad bepleit verder dat voorstellingsplannen en beoogde publieksaantallen niet langer leidend moeten zijn bij het verstrekken van meerjarige subsidies. Subsidiegevers moeten veel meer kijken naar de rol die muziektheatergezelschappen spelen in de maatschappij, naar hun professionaliteit als werkgever en naar hun betekenis voor de ontwikkeling van het muziektheater als geheel. Ook moet er volgens de raad meer geld naar theaters, die daarmee betere voorstellingen kunnen laten zien aan hun publiek.

Theaters harder inspannen voor divers publiek

 De raad wijst er ook op dat subsidiegevers en muziektheatergezelschappen zich harder moeten inspannen om een diverser publiek te bereiken. Omdat het om gemeenschapsgeld gaat, vindt de raad het belangrijk dat muziektheater gezien wordt door Nederlanders van elke culturele achtergrond, leeftijd, geaardheid, sekse, inkomen, woonplaats en fysieke en mentale gezondheid.

‘Later is al lang begonnen’ is een van de tien sectoradviezen die de raad tussen najaar 2017 en begin 2019 uitbrengt. Die vormen samen met onder meer de verkenning ‘Cultuur voor stad, land en regio’ de bouwstenen voor een advies over de herziening van het cultuurbestel. Dit stelseladvies zal in het voorjaar verschijnen.
Trefwoorden: theater, cultuur, muziek, ontwikkeling,

||| Blogs |||

13/12/18
Recreatieondernemer: generalist of specialist?
Na de Tweede Wereldoorlog werd het verschijnsel toerisme maatschappelijk steeds belangrijker. Vo...
06/09/18
Van marketing naar mattering
Van marketing naar mattering
06/09/18 · Cultuur · Hanita van der Schaaf | Lees meer
Column van Hanita van der Schaaf over Culturele Hoofdstad van Europa 2018, Leeuwarden
28/06/16
‘Distinctive Dutch story’ voor kastelen en buitenplaatsen
Eén van de speerpunten van NBTC Holland Marketing is het stimuleren van de regionale spreidi...
01/04/16
Wordt cultuurtoerisme bedreigd?
Wordt cultuurtoerisme bedreigd?
01/04/16 · Cultuur · Toerisme · Vakanties · Han Verheijden | Lees meer
Naast mijn werk als lector en adviseur ben ik ook actief als vrijwilliger. PUM (een initiatief van ...
27/05/15
New cultural venue management, need or nonsense?
Op de NHTV Academy for Leisure is één van de postpropedeutische specialisatietrac...

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

17/04/19
Fries museum ontvangt miljoenste bezoeker
Het Fries Museum in Leeuwarden heeft zijn miljoenste bezoeker ontvangen sinds de heropening op 13 se...
17/04/19
Exclusief voor leden
Brabantse oorlogsverhalen beleefbaar
Zeven Brabantse burgemeesters en wethouders hebben maquettes onthuld die een scène weergeven uit een verhaal dat zich in hun gemeente afspeelde tijdens de Tweede Wereldoorlog.
05/04/19
Exclusief voor leden
Escape uit bunker NMM
Je kan er niet uit, je moet de dreiging van Mutual Assured Destruction deactiveren.
04/04/19
Museum zet tijdelijk lab op in glastuinbouw
Het Museon is dit weekend te gast bij kwekerij Overgaag in Maasland met het Future City LAB dat ingaat op duurzame doelen.
29/03/19
Exclusief voor leden
Van Gogh Heritage Foundation krijgt 30 duizend dollar van Airbnb
Airbnb schenkt 30 duizend dollar aan de Van Gogh Heritage Foundation. Met het geld worden de tentoonstellingen in de Brabantse Van Gogh heritage Centres vernieuwd om meer bezoek te trekken.
29/03/19
Exclusief voor leden
Nederlandse en Duitse Hanzesteden maken met Augmented Reality historie beleefbaar
De veertien Hanzesteden in de Duits-Nederlandse grensregio gaan de komende drie jaar de Hanzehistorie laten herleven met Augmented Reality.
27/03/19
Exclusief voor leden
Hilarische momenten in een zwaar leven van een vissersgezin
Het lijken clichés die saai zijn maar het museum weet met veel beleving en humor de historie aantrekkelijk te maken voor het gezin van nu.
26/03/19
Exclusief voor leden
Kathedrale basiliek Sint Bavo bouwt tijdelijke loopbrug
De voltooiing van de restauratie van de Kathedrale Basiliek Sint Bavo in Haarlem wordt van 1 mei tot...
Partners
Breda University of Applied Sciences
Initiatiefnemers
NRIT Media
Vrijetijdsnetwerk