Geplaatst op: 12-04-2018
Auteur: Karel Werdler
Inholland

De toeristische aantrekkingskracht van donkere bestemmingen en rituelen

Verslag van het eerste internationale Dark Tourism Congres

De toeristische aantrekkingskracht van donkere bestemmingen en rituelen
Wereldwijd tonen toeristen buitengewone interesse voor begraafplaatsen, spookhotels, slagvelden, oorlogsmonumenten en andere donkere bestemmingen en rituelen. Deze duistere kant van het toerisme stond vorige maand centraal tijdens het eerste internationale Dark Tourism Congres bij de opleiding Tourism Management (HTRO) in Diemen dat georganiseerd werd in samenwerking met het Institute for Dark Tourism Research (iDTR) en de Special Interest Group Dark Tourism van de Association for Tourism and Leisure Education and Research (Atlas).


Dark tourism is de verzamelnaam voor het reizen naar bijzondere plekken die op de een of andere manier in verband kunnen worden gebracht met de dood, lijden of het schijnbaar macabere. Voorbeelden zijn onder andere slagvelden, begraafplaatsen, gevangenissen en ook de zogeheten ‘Torture-musea’.


Om kennis uit te wisselen en op de hoogte te zijn van de laatste ontwikkelingen kwamen meer dan tachtig deelnemers naar Diemen. Ze vertegenwoordigden universiteiten uit Engeland, Japan, de Arabische Emiraten, Turkije, Ierland, de Verenigde Staten, Slovenië, Mexico, Duitsland, Malta, België en Litouwen. Ook de belangstelling vanuit Nederland was groot.


Keynotes en presentaties

Professor Philip Stone van de University of Central Lancashire en directeur van het IDTR gaf als keynote zijn visie op het omgaan met de dood in het dagelijks leven en binnen het toerisme in het algemeen. Hij verwees daarbij onder meer naar het werk van Philippe Ariës, wiens "L’Homme devant la Mort”(1977), als standaardwerk beschouwd wordt als het gaat om de geschiedenis van sterven, rouwen en gedenken. Stone merkte verder op dat er weliswaar sprake is van een concept dat breed omarmd is door de academische wereld en van toepassing kan zijn op een groot aantal aan de dood gerelateerde erfgoed attracties, maar dat de ‘dark toerist’ niet echt schijnt te bestaan. Volgens hem speelt Dark Tourism juist een verbindende en verklarende rol als het gaat om het omgaan met de dood in onze moderne maatschappij. Als voorbeelden daarvan noemde hij onder meer Ground Zero (New mediated/mediatized visibility of death through dark tourism), het commerciële aspect van de dood (zoals de Killing Fields in Cambodja) en het re-ritualiseren van de dood, bijvoorbeeld bij het herdenken van aanslagen en sterfgevallen.



Nijad Nazarli - cemeterytourism


Doctor Rami Isaac van het NHTV Centre for Sustainability, Tourism and Transport ging dieper in op de plaats van het fenomeen in het Midden-Oosten en in het bijzonder in Palestina. Vanuit de opleiding Tourism Management in Diemen en Rotterdam gaven negen studenten en alumni een presentatie over hun gedane of nog lopende dark tourism-onderzoek.

Voorbeelden daarvan waren Mihaela Duia, wiens onderzoeksresultaten naar Torture Museums inmiddels gepubliceerd zijn in Tourism Today, Rositsa Shishmanyan met een presentatie over de mogelijke toeristische relevantie van bouwwerken uit het Bulgaars socialistisch verleden en Nijad Nazarli, die met zijn presentatie "Disneylands of death” een bijzonder beeld schetste van het toerisme naar een aantal bekende begraafplaatsen in Londen. De onderwerpen die aan bod kwamen vertoonden een zeer ruime geografische spreiding en waren ook inhoudelijk verschillend. Commodificatie, commercialisering, ethiek, (visitor) management, omstreden erfgoed en de rol van gidsen waren een aantal van de thema’s. Maar er was ook aandacht voor veteranentoerisme naar voormalig Joegoslavië, rampentoerisme in Fukushima en narco-toerisme in Medellin. De gebruikte onderzoeksmethoden varieerden van webcontent-analyse tot interviewsessies met focusgroepen en boden de deelnemers ook nieuwe inzichten als het ging om het gebruik van social media als bron van gegevens.



Casper Crompvoets slum tourism


Deelnemers konden verder meedoen aan tientallen workshops over verschillende thema’s gerelateerd aan dark tourism. Zoals het bijwonen van de presentatie van onderzoeksresultaten naar motivatie van bezoekers van sloppenwijken in Zuid-Amerika en India (slum tourism), of bijvoorbeeld een workshop over de balans tussen herdenken en commercialisatie. Over het algemeen waren de presentatoren en toehoorders het eens met de stelling dat Dark Tourism vaak negatieve reacties oproept, maar dat het bij gebrek aan beter een handzaam containerbegrip is binnen het bredere kader van cultuurtoerisme. Op de tweede dag van het congres gaf gastheer Karel Werdler van Inholland een overzicht van de door studenten gedane onderzoeken en noemde hij ook een aantal uitdagingen en kansen. Volgens hem biedt dark tourism studenten volop mogelijkheden, maar dient men zeker rekening te houden met ethische aspecten en kan niet iedere aan de dood gerelateerde locatie zonder meer als onderzoeksonderwerp worden opgepakt.


Na het formele deel op de tweede dag van het congres gingen bezoekers ‘s middags op excursie en bezochten niet alleen de ‘duistere kanten’ van Amsterdam, maar ook de Amsterdam Dungeon.


Meer lezen over Dark Tourism? Bestel dan het boek Dark Tourism, de dood achterna van Karel Werdler bij NRIT.

Link: http://nieuws.inholland.nl/the-attraction-of-dark-destinations-and-rituals-for-tourists/
Topics:Toerisme
Trefwoorden: dark tourism, congressen

||| Blogs |||

24/10/18
Toeristen verleiden wordt het nieuwe belijden
Amsterdam puilt uit van de toeristen. Goed voor de economie, maar minder aangenaam voor veel inwone...
04/10/18
Segregatie of integratie?
Eind juni vond bij mij in de buurt de Champions Trophy voor nationale hockeyteams plaats. Een mooi...
25/09/18
En Footzy is (W)elke Plek
Het aantal kwalificaties in bijna 40 jaar noeste arbeid dat mij is opgespeld groeit nog steeds met...
06/09/18
Van marketing naar mattering
Van marketing naar mattering
06/09/18 · Cultuur · Hanita van der Schaaf | Lees meer
Column van Hanita van der Schaaf over Culturele Hoofdstad van Europa 2018, Leeuwarden
24/07/18
Time Out
Time Out
24/07/18 · Leisure · Han Verheijden | Lees meer
Zoals ik in mijn vorige column schreef, heb ik afgelopen winter een skiongeluk gehad. Hierdoor was...
















||| Twitter |||

||| Nieuws |||

16/11/18
Nominaties voor innovatie award Horecava
Rookworst van damhert uit de duinen, composteerbare patatbakjes van suikerriet, medewerkers werven d...
16/11/18
Exclusief voor leden
Nieuw Vrijetijdsmerk voor alle Flevolanders
Visit Flevoland heeft een nieuw vrijetijdsmerk voor de provincie gelanceerd. Volgens deze destinati...
16/11/18
Exclusief voor leden
Eduard Pieter Oud stapt over naar Respons
De voormalig zakelijk directeur van Amsterdam Marketing wordt samen met de huidige directeur Lex Kruijver verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering van Respons.
16/11/18
Exclusief voor leden
Moeten we over naar een kilometerprijs voor vervoer?
De klimaatdoelstellingen van het kabinet voor 2030 worden niet gehaald wanneer het huidige autobelastingenstelsel niet op de schop gaat.
15/11/18
Exclusief voor leden
Aanleg groen gestart van Roompot domein
De aanleg van het ruim 8 hectare grote landgoed begon op 1 oktober 2018.
15/11/18
Exclusief voor leden
Wat verwachten ondernemers in onze branche van 2019?
Ondernemers in de horeca zijn iets minder positief over de omzet voor 2019, maken zich zorgen over de arbeidsmarkt maar gaan wel meer investeren.
15/11/18
Hoever kun je de service aan boord uitkleden?
Nu luchtvaartmaatschappijen steeds meer concurreren op de kale vliegprijs, proberen ze hun verdienmodel overeind te houden met betaalde extra diensten. Maar wat vindt de passagier daarvan?
15/11/18
Nederlander boekt vaker vliegreis voor kerstbeleving in Midden- en Oost-Europa
De Nederlandse vliegtuigpassagier zoekt meer en meer in Wenen, Praag en Krakow de authentieke Midden...
Partners
Breda University of Applied Sciences
Initiatiefnemers
NRIT Media
Vrijetijdsnetwerk