Geplaatst op: 12-04-2018
Auteur: Karel Werdler
Inholland

De toeristische aantrekkingskracht van donkere bestemmingen en rituelen

Verslag van het eerste internationale Dark Tourism Congres

De toeristische aantrekkingskracht van donkere bestemmingen en rituelen
Wereldwijd tonen toeristen buitengewone interesse voor begraafplaatsen, spookhotels, slagvelden, oorlogsmonumenten en andere donkere bestemmingen en rituelen. Deze duistere kant van het toerisme stond vorige maand centraal tijdens het eerste internationale Dark Tourism Congres bij de opleiding Tourism Management (HTRO) in Diemen dat georganiseerd werd in samenwerking met het Institute for Dark Tourism Research (iDTR) en de Special Interest Group Dark Tourism van de Association for Tourism and Leisure Education and Research (Atlas).


Dark tourism is de verzamelnaam voor het reizen naar bijzondere plekken die op de een of andere manier in verband kunnen worden gebracht met de dood, lijden of het schijnbaar macabere. Voorbeelden zijn onder andere slagvelden, begraafplaatsen, gevangenissen en ook de zogeheten ‘Torture-musea’.


Om kennis uit te wisselen en op de hoogte te zijn van de laatste ontwikkelingen kwamen meer dan tachtig deelnemers naar Diemen. Ze vertegenwoordigden universiteiten uit Engeland, Japan, de Arabische Emiraten, Turkije, Ierland, de Verenigde Staten, Slovenië, Mexico, Duitsland, Malta, België en Litouwen. Ook de belangstelling vanuit Nederland was groot.


Keynotes en presentaties

Professor Philip Stone van de University of Central Lancashire en directeur van het IDTR gaf als keynote zijn visie op het omgaan met de dood in het dagelijks leven en binnen het toerisme in het algemeen. Hij verwees daarbij onder meer naar het werk van Philippe Ariës, wiens "L’Homme devant la Mort”(1977), als standaardwerk beschouwd wordt als het gaat om de geschiedenis van sterven, rouwen en gedenken. Stone merkte verder op dat er weliswaar sprake is van een concept dat breed omarmd is door de academische wereld en van toepassing kan zijn op een groot aantal aan de dood gerelateerde erfgoed attracties, maar dat de ‘dark toerist’ niet echt schijnt te bestaan. Volgens hem speelt Dark Tourism juist een verbindende en verklarende rol als het gaat om het omgaan met de dood in onze moderne maatschappij. Als voorbeelden daarvan noemde hij onder meer Ground Zero (New mediated/mediatized visibility of death through dark tourism), het commerciële aspect van de dood (zoals de Killing Fields in Cambodja) en het re-ritualiseren van de dood, bijvoorbeeld bij het herdenken van aanslagen en sterfgevallen.



Nijad Nazarli - cemeterytourism


Doctor Rami Isaac van het NHTV Centre for Sustainability, Tourism and Transport ging dieper in op de plaats van het fenomeen in het Midden-Oosten en in het bijzonder in Palestina. Vanuit de opleiding Tourism Management in Diemen en Rotterdam gaven negen studenten en alumni een presentatie over hun gedane of nog lopende dark tourism-onderzoek.

Voorbeelden daarvan waren Mihaela Duia, wiens onderzoeksresultaten naar Torture Museums inmiddels gepubliceerd zijn in Tourism Today, Rositsa Shishmanyan met een presentatie over de mogelijke toeristische relevantie van bouwwerken uit het Bulgaars socialistisch verleden en Nijad Nazarli, die met zijn presentatie "Disneylands of death” een bijzonder beeld schetste van het toerisme naar een aantal bekende begraafplaatsen in Londen. De onderwerpen die aan bod kwamen vertoonden een zeer ruime geografische spreiding en waren ook inhoudelijk verschillend. Commodificatie, commercialisering, ethiek, (visitor) management, omstreden erfgoed en de rol van gidsen waren een aantal van de thema’s. Maar er was ook aandacht voor veteranentoerisme naar voormalig Joegoslavië, rampentoerisme in Fukushima en narco-toerisme in Medellin. De gebruikte onderzoeksmethoden varieerden van webcontent-analyse tot interviewsessies met focusgroepen en boden de deelnemers ook nieuwe inzichten als het ging om het gebruik van social media als bron van gegevens.



Casper Crompvoets slum tourism


Deelnemers konden verder meedoen aan tientallen workshops over verschillende thema’s gerelateerd aan dark tourism. Zoals het bijwonen van de presentatie van onderzoeksresultaten naar motivatie van bezoekers van sloppenwijken in Zuid-Amerika en India (slum tourism), of bijvoorbeeld een workshop over de balans tussen herdenken en commercialisatie. Over het algemeen waren de presentatoren en toehoorders het eens met de stelling dat Dark Tourism vaak negatieve reacties oproept, maar dat het bij gebrek aan beter een handzaam containerbegrip is binnen het bredere kader van cultuurtoerisme. Op de tweede dag van het congres gaf gastheer Karel Werdler van Inholland een overzicht van de door studenten gedane onderzoeken en noemde hij ook een aantal uitdagingen en kansen. Volgens hem biedt dark tourism studenten volop mogelijkheden, maar dient men zeker rekening te houden met ethische aspecten en kan niet iedere aan de dood gerelateerde locatie zonder meer als onderzoeksonderwerp worden opgepakt.


Na het formele deel op de tweede dag van het congres gingen bezoekers ‘s middags op excursie en bezochten niet alleen de ‘duistere kanten’ van Amsterdam, maar ook de Amsterdam Dungeon.


Meer lezen over Dark Tourism? Bestel dan het boek Dark Tourism, de dood achterna van Karel Werdler bij NRIT.

Link: http://nieuws.inholland.nl/the-attraction-of-dark-destinations-and-rituals-for-tourists/
Topics:Toerisme
Trefwoorden: dark tourism, congressen

||| Blogs |||

17/05/18
Leisurestress?
Leisurestress?
17/05/18 · Vakanties · Han Verheijden | Lees meer
De seniorenmarkt is een segment waarvoor al lange tijd veel belangstelling bestaat, zowel bij o...
10/04/18
Beleving met een local
Beleving met een local
10/04/18 · Toerisme · Verblijfsrecreatie · Karin Veldhuizen | Lees meer
Vorige week, tijdens het Leisure & trendcongres woonde ik o.a. de workshop bij van Vincent Nijs...
21/02/18
Omdenken
Omdenken
21/02/18 · Reis & vervoer · Marcel Baltus | Lees meer
Vastdenken. We hebben er allemaal last van. Vastgeroest in gewoonte, handeling en aanpak. Het wordt...
06/02/18
Zingevend consumptielandschap?
Zingevend consumptielandschap?
06/02/18 · Natuur · Han Verheijden | Lees meer
Nog niet zo heel lang geleden was de zondag de enige vrije dag. Deze werd beschouwd als een rus...
06/02/18
Is toerisme over?
Is toerisme over?
06/02/18 · Toerisme · Hans Dominicus | Lees meer
Overtourism is een nieuwe kreet die men heeft gelanceerd. Het suggereert dat er teveel toerisme is,...















||| Twitter |||

||| Nieuws |||

23/05/18
Prestigieuze internationale reisprijs voor zakenvrouw Elske Doets
Jan Doets America Tours heeft in Denver voor de vijfde maal een prestigieuze Amerikaanse prijs voor...
23/05/18
KHN pleit voor noodfonds horecazaken
Koninklijke Horeca Nederland (KHN) luidt de noodklok voor horecabedrijven die op last van de burgem...
23/05/18
Nu ook activiteiten en tickets boeken met Interrail
Dankzij een samenwerking met boekingsplatform voor toeristische activiteiten GetYourGuide kunnen ho...
23/05/18
Internationaal duurzaamheidskeurmerk voor Better Places
Onze branche ligt de laatste tijd behoorlijk onder het duurzame vergrootglas waarbij vooral de neg...
23/05/18
Ruim 110 duizend bezoekers voor Jumbo Racedagen
Dat de strijd om de vrije tijd en euro’s van de consument op alle fronten wordt geleverd, bewijze...
23/05/18
145-jarig jubileum Holland America Line
Holland America Line viert in 2018 haar 145-jarig jubileum en om deze gebeurtenis te markeren heeft...
22/05/18
Nieuwe records voor Nederlandse superjachtbouwers
De constante stroom van superjachten die in Nederland worden gelanceerd is het bewijs van de stabi...
22/05/18
Landelijke actie NIXzonderID
Staatssecretaris Blokhuis en wethouder Everhardt starten landelijke actie NIXzonderID De lan...
Partners
NHTV internationaal hoger onderwijs Breda
Initiatiefnemers
NRIT Media
Vrijetijdsnetwerk