Geplaatst op: 30-08-2017
Auteur: Jeroen Klijs, Joppe Curvers en Ondrej Mitas
CELTH & NHTV
Publicatie: Recreatie & Toerisme juni 2017

Toeristen hebben oog voor detail(handel), maar geldt dat ook andersom?

Gevoel voor toerisme ontwikkelen

Toeristen hebben oog voor detail(handel), maar geldt dat ook andersom?
Waar volk is, is handel. Daarbij spreekt het vanzelf dat een strandtenthouder in Ouddorp of een botenverhuurder in Drimmelen bij de komst van toeristen goede zaken doet. Om die stroom in kaart te brengen werden 130 ondernemers geïnterviewd. Nieuw CELTH onderzoek toont aan dat ook ‘gewone’ detaillisten profiteren van toerisme, maar dit onderzoek wijst ook op onbenutte kansen.


De detailhandel in Nederland heeft het momenteel niet makkelijk. Het valt niet mee om te concurreren met online shoppen en aan je klanten steeds weer opnieuw een bijzondere belevenis te bieden. Zeker niet wanneer om je heen de borden ‘te huur’ opduiken.


Doelgroep de toerist

In deze tijden wordt van ondernemers veel gevraagd, inclusief het (h)erkennen van een doelgroep die bij velen van hen nog niet helder op het netvlies staat: de toerist. Winkels worden immers niet alleen gebruikt door bewoners, maar ook door bezoekers. Omzet vanuit toerisme kan het verschil maken tussen winst of verlies – tussen stoppen of doorgaan. Andersom geredeneerd kan een onderscheidend winkelaanbod een reden zijn voor toeristen om een bestemming te kiezen.


Bovenstaande is niet wereldschokkend of nieuw. Het is echter wel verrassend hoe weinig deze redenatie tot nu toe onderbouwd werd met feiten en cijfers. En wanneer het zo logisch is, dan zou je verwachten dat toeristen massaal worden herkend als een belangrijke doelgroep, leidend tot aanpassingen in de bedrijfsvoering om toeristen ‘binnen te halen’. In de praktijk blijkt dat echter nogal tegen te vallen.


Van detailhandel naar voorzieningenniveau

NHTV Breda, de HZ University of Applied Sciences en de Erasmus Universiteit Rotterdam hebben recent onderzoek uitgevoerd, waarbij is gekeken naar deze samenhang. De directe aanleiding was dat de provincie Zeeland graag een beter inzicht wilde in de relatie tussen toerisme en detailhandel. Na deze initiële vraag is binnen het Vrijetijdsnetwerk Provincies vastgesteld dat, naast Zeeland, ook vele andere provincies (en gemeenten) behoefte hebben aan deze informatie. Hiermee kan namelijk het belang van toerisme voor de lokale economie en het lokale winkelbestand/voorzieningenniveau beter worden aangetoond.


Model: aantal banen door toerisme

Aan de hand van data-analyse is een model opgesteld op basis waarvan, voor elke gemeente in Nederland, berekend kan worden wat het belang is van toerisme voor detailhandel. Dit wordt uitgedrukt in het aantal banen in detailhandel vanwege toerisme. Uiteraard zijn er, naast toerisme, nog vele andere factoren die invloed hebben op de omvang van de detailhandel.


Eén van de meest bepalende factoren is het aantal inwoners. Andere variabelen, die volgens de literatuur en experts een grote rol spelen zijn het gemiddelde inkomen van inwoners, de mate van vergrijzing en de mate van stedelijkheid (adressendichtheid). In het model wordt voor deze factoren gecorrigeerd, waardoor we het effect van toerisme op detailhandel isoleren.


Bij toepassing van het model blijkt bijvoorbeeld het enorme belang van toerisme voor detailhandel in:

Veere (191 banen in detailhandel, 17% van het totaal)

Sluis (138 banen, 12%)

Valkenburg (87 banen, 11%).


Actie door ondernemer of gemeente?

Uit gesprekken met 130 detailhandelsondernemers in 12 Nederlandse bestemmingen blijkt verder dat zij het belang van toerisme inzien, maar tegelijkertijd zelf weinig activiteiten ondernemen richting toeristen. Zij zien dit als taak van de gemeente, hebben het idee dat investeringen in deze activiteiten zich niet terug verdienen of het is niet toegestaan vanuit het hoofdkantoor. Maar er zijn ook ondernemers die er nog niet over nagedacht hebben en of waarbij het er ‘nog niet van gekomen is’. Richting de gemeente wijzen zij op het belang van een ‘gastvrij parkeerbeleid’ (parkeren gratis of goedkoop), ruime openingstijden en koopzondagen, een divers winkelaanbod, autovrij maken van winkelstraten én een goede bereikbaarheid, promotie en evenementen.


Het is terecht dat de gemeente gewezen wordt op haar verantwoordelijkheid. Aan de andere kant mag van de ondernemers zelf ook meer verwacht worden. Daarom is het goed te constateren dat sommige ondernemers zich specifiek richten op toeristen. Zij ondernemen activiteiten samen met verblijfsaccommodaties (leveren van producten, adverteren of sponsoring). Door het buiten uitstallen van producten, de etalage, aanspreken van toeristen, presentaties en kleinschalige evenementen trachten zij toeristen de winkel binnen te krijgen. Zij doen aanpassingen in de bedrijfsvoering, zoals het assortiment, personeelsbezetting, openingstijden en meertaligheid. Dit zijn voorbeelden die meer navolging behoeven.


In dit onderzoek hebben we het ‘gevoel’ dat detailhandel van belang is voor toerisme, en andersom, kwalitatief en kwantitatief onderbouwd. De inzichten kunnen meegenomen worden in de besluitvorming, binnen gemeentes, ondernemersverenigingen en door individuele ondernemers, wat betreft de investering in het aantrekken van toeristen. Het is onze hoop dat toeristen, door al deze partijen, worden (h)erkent als een significante en specifieke doelgroep, met eigen wensen en behoeften.

Topics:Retail
Trefwoorden: detailhandel, toerisme, economische betekenis

||| Blogs |||

08/04/19
2019: het jaar voor nationaal toeristisch beleid
2019 wordt hét jaar waarin het Rijk haar rol pakt om te sturen op een gebalanceerde ontwikkeling van het inkomende en binnenlands toerisme in Nederland. Een ontwikkeling waarbij economie, samenleving en leefomgeving met elkaar in samenhang worden bekeken. Een ontwikkeling waarin lasten worden gedeeld en bovenal: kansen worden benut!
18/03/19
Een community voor marketingvraagstukken?
Een community voor marketingvraagstukken?
18/03/19 · Marketing · Hanita van der Schaaf | Lees meer
Sinds een aantal weken werk ik in het onderwijs. Een totaal andere wereld, in vergelijking met mijn ...
11/03/19
Groots Denken!
Groots Denken!
11/03/19 · Duurzaam toerisme · Marcel Baltus | Lees meer
Tijdens mijn bezoek aan de ITB Berlijn borrelde een lumineus idee op...
14/02/19
Iamst(erdam)upid
Iamst(erdam)upid
14/02/19 · Beleid · Toerisme · Han Verheijden | Lees meer
Begin december 2018 zijn de rood-witte "Iamsterdam’ letters van het Museumplein gehaald. Het is ge...
14/02/19
Het belang van een organisatorisch eco-systeem
Terugkijkend op 2018 hebben de meeste toeristische bedrijven uitstekende zaken gedaan. Niet voor nik...

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

19/04/19
Sustainable Brand Index voor Landal
Landal GreenParks heeft de Sustainable Brand Index van 2019 in de categorie Travel en Leisure gewonnen.
19/04/19
Exclusief voor leden
Ruimte in de lucht voor Lelystad winter 2021 - 2022
Besluit om al vóór 2023 ruimte vrij te maken in het hoger gelegen luchtruim zodat het vliegverkeer van Lelystad daar terecht kan.
19/04/19
Effecten luchtvaart net als in iedere andere sector behandelen
Andere mobiliteitssectoren of bedrijfstakken worden meer dan de luchtvaart afgerekend op hun effect op de leefomgeving.
19/04/19
Exclusief voor leden
Groene brug tussen Euromast en Het Park
Direct grenzend aan Het Park waar de Euromast in staat, komen woningen. De gemeente wil dit compense...
18/04/19
Oplevering nieuwe pier Schiphol vertraagd met één jaar
Schiphol werkt al enige tijd aan een nieuwe pier. In maart 2018 toonde Schiphol de eerste beeld...
18/04/19
Exclusief voor leden
Meer reizigers willen duurzame keuzes maken
In het kader van de Dag van de Aarde op 22 april (Earth Day), komt Booking.com met de resultaten u...
18/04/19
Miljoen internationale toeristen verwacht met Pasen
In het paasweekend komen circa een miljoen internationale toeristen naar Nederland. Dit zijn er 150.000 meer dan afgelopen jaar. Wie komen er? Waar gaan ze naar toe? Wat geven ze uit?
18/04/19
Superbezetting voor Landal GreenParks
Landal GreenParks gaat een druk Paasweekend tegemoet. De afgelopen dagen steeg de bezetting op de parken tot 95% en met de gunstige weers-vooruitzichten is de verwachting dat alle accommodaties verhuurd worden.
Partners
Breda University of Applied Sciences
Initiatiefnemers
NRIT Media
Vrijetijdsnetwerk