Geplaatst op: 30-06-2014
Auteur: Ton Vermeulen
NRIT Media
Publicatie: NRIT Magazine 2014-3

Jonge hoogopgeleiden willen wonen in een stad waar iets te beleven valt

Sociale interactie belangrijker dan de voorziening zelf

Jonge hoogopgeleiden willen wonen in een stad waar iets te beleven valt
Stedelijke beleidsmakers richten zich al enige tijd op het aantrekken van jonge hoogopgeleiden. De gedachte achter deze ‘war on talent’ is dat een talentvolle arbeidsmarkt bijdraagt aan de productiviteit, veerkracht en het innovatieve vermogen van de regionale economie, en daarmee de basis vormt voor stedelijk succes. Redenen genoeg om daar veel geld, tijd en energie in te steken.


De aanwezigheid van aansprekende vrijetijdsvoorzieningen wordt beschouwd als een van de belangrijke factoren voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Maar is dat wel zo? Nienke van Boom (NHTV/TiU) doet al enige jaren onderzoek op dit terrein en kon deze week de eerste voorlopige resultaten presenteren. Pas over een paar jaar is haar PhD-onderzoek, dat wordt ondersteund door Leisure Academy Brabant, af en kunnen we definitieve conclusies trekken. Toch leverden de eerste resultaten al verrassende inzichten op.


Hoe kunnen steden of regio’s hoog opgeleiden aantrekken of behouden?

Hamvraag van de middag was de rol van vrijetijdsvoorzieningen in het vestigingsklimaat voor jong hoog opgeleid talent. Hoe kunnen steden of regio’s hoog opgeleiden aantrekken of behouden? Het is aangetoond dat steden met een hoge concentratie hoog opgeleiden innovatiever, veerkrachtiger en productiever zijn.


Wat is de rol van de vrijetijdsomgeving in de woonplaatskeuze van jonge hoogopgeleiden?

Veel steden en gebieden willen daarom aantrekkelijk zijn voor jonge talenten. Het is daarbij wel de vraag of talenten op bedrijven afkomen of dat talenten bij elkaar komen omdat ze daar voorzieningen treffen die bij hun levensstijl passen en dat vanwege de aanwezige talentenpool bedrijven zich juist daar vestigen. Het universele vraagstuk van de kip of het ei. De stelling ‘jobs follow people’ is goed te beargumenteren maar daar ging het deze middag niet om. Van Boom stelt in haar onderzoek het gedachtegoed van Richard Floriada, auteur van The Rise of the Creative Class uit 2002 ter discussie die beweert dat de aanwezigheid van vrijetijdsvoorzieningen daarbij een belangrijke rol speelt. Dit boek heeft veel citymarketeers geïnspireerd om hun stad aantrekkelijk te maken voor kenniswerkers. Maar het is maar de vraag of steden werkelijk kenniswerkers aantrekken met een leuk museum, theater en wat aantrekkelijke lofts. En kunnen steden zich daadwerkelijk onderscheiden op basis van dergelijke vrijetijdvoorzieningen? Of moeten we op een andere manier kijken naar vrijetijdsomgeving om de rol in de woonplaatskeuze van jonge hoogopgeleiden te begrijpen?


Nienke van Boom onderzoekt momenteel hoe het dan wel werkt. Daartoe heeft ze een kleine tien groepsgesprekken gevoerd met recent afgestudeerden van verschillende Brabantse universiteiten en HBO-opleidingen. Duidelijk is dat het woonkeuzeproces complex is. Is de keuze voor een woonplaats wel een rationeel proces en welke rol speelt de aanwezigheid van vrijetijdsvoorzieningen in het geheel?


Wat verstaan we onder het begrip vrijetijdsvoorziening?

Daartoe moeten we eerst het begrip vrijetijdsvoorziening onder de loep nemen. Volgens Van Boom zit een aantrekkelijk vrijetijdsklimaat niet in de aanwezigheid van een losstaande voorziening, maar in een set aan voorzieningen die passen bij iemands interesse of levensstijl. Ze gebruikt dan ook liever de Engelse term ‘leisure amenity’. Volgens Boom is een vrijetijdsvoorziening een structuur waar mensen samenkomen op een bepaalde tijd en plek. Het is een ruimte voor sociale interactie waar een bepaalde actie of focus centraal staat. Voor de gebruiker staat plezier, betekenis en/of beleving voorop.


Samengevat kunnen we vrijetijdsvoorzieningen beschouwen als contexten voor betekenisvolle sociale ervaringen. Er gebeuren dingen en er ontstaan dingen. Het gaat niet alleen om de plek en de activiteit maar om de sociale context en de betekenis die de plek heeft voor de mensen; de sociale samenkomst en de versterking van het groepsgevoel.


Plaats als ruimtelijk ankerpunt voor sociaal netwerk

De plaats fungeert in de optiek van Van Boom veel meer als ruimtelijk ankerpunt voor het sociale netwerk. Als je de rol van vrijetijdsvoorzieningen goed wil begrijpen dan moet je jezelf afvragen welke rol de vrijetijdsvoorzieningen in de stad of regio spelen als ankerpunt in het sociale netwerk van jonge hoog opgeleiden. In haar onderzoek staan vier vragen centraal:

  • Hoe en op welke wijze spelen vrijetijdsvoorzieningen een rol?
  • Is er een verschil tussen de verschillende sociale groepen?
  • Welke verschillen zijn er tussen expats en Nederlanders?
  • Hoe sterk is in de afweging de factor vrijetijdsvoorzieningen ten opzichte van bijvoorbeeld werk en huisvesting?

Een complex en gelaagd keuzeproces

Een eerste voorzichtige conclusie duidt op een complex en gelaagd keuzeproces waar toevalligheden een grote rol spelen. Een woonkeuze begint vaak op regionaal niveau waarbij het begrip ‘in de buurt’ voor de één een loopafstand betekent en voor de ander een ritje van 20 minuten met de auto. Het is wel duidelijk dat de nabijheid van vrienden belangrijker lijkt dan de directe nabijheid van de werkomgeving. Jonge hoog opgeleiden maken bovendien een ‘tijdelijke’ keuze. Ze verwachten er niet langer dan 10 jaar te wonen. Bereikbaarheid is belangrijker dan nabijheid. Dat verklaart ook de populariteit van ov-knooppunten in de vestigingsplaatskeuze van jongeren.


Er moet iets te beleven zijn

Vrijetijdsvoorzieningen spelen volgens de eerste voorzichtige conclusies van Van Boom in het keuzebeslissingsproces wel een rol maar niet zoals veel beleidsmakers denken. Zelden of nooit wordt een specifieke voorziening door de ondervraagden genoemd. Wat veel terugkomt is dat er ‘iets te beleven’ moet zijn. Dat kan een bepaalde scene, evenement of activiteit zijn. Jonge hoog opgeleiden zoeken daarbij nadrukkelijk naar plekken voor hun sociaal netwerk. Dat kunnen horeca, clubs of andere uitgaansgelegenheden zijn maar ook spontane ontmoetingsplekken (het park) kunnen een grote rol spelen. Ze zijn verder erg gevoelig voor het imago, de sfeer en het beeld van een centrum. Daarbij prefereert de ene een meer historische omgeving en geeft de ander meer de voorkeur aan een moderne kosmopolitische omgeving.


Beleidsmakers moeten keuzes maken

Aan het eind van haar presentatie introduceerde Boom een schema met vier kwadranten en twee assen waarin jonge hoog opgeleiden kunnen worden geplaatst. Ze heeft daarbij gekeken naar de sociaal-ruimtelijke binding (sterk-zwak) en de levensfase (flexibel-stabiel). De beïnvloedbaarheid en factoren die een rol spelen de vestigingskeuze van jonge hoogopgeleiden is in elk kwadrant weer anders. Beleidsmakers zullen dus allereerst een duidelijke keuze moeten maken op welke groep zij zich willen richten en welke instrumenten daar effectief kunnen zijn.



Samenvatting

Samengevat worden vrijetijdsplekken wel degelijk in de afweging meegenomen maar op een totaal andere manier dan we denken. Het gaat meer om het faciliteren van de ontmoeting, de sociale interactie dan om de voorziening op zich. Advies is dan ook om meer te investeren in het faciliteren van sociale netwerken dan in een toonaangevende voorziening.


Blog

Lees hier ook het blog van Nienke van Boom: 'Buitenlandse kenniswerkers, het zijn net mensen'
Trefwoorden: vrijetijdsvoorzieningen, vrijetijdsbesteding, keuzebeslissingsproces

Reacties:

  • Nog geen reacties aanwezig.

Plaats een reactie:

Naam:Verplicht
E-mailadres:Verplicht
Bericht:Verplicht
 

Reload Image


 

||| Blogs |||

30/03/21
Hoe je een imago verkwanselt met een kop koffie
In het stemhokje schoot de gedachte door mijn hoofd. Merkwaardig eigenlijk dat meerdere politieke pa...
18/03/21
Het ontwikkelen van recreatiebedrijven begint met het eind voor ogen
Overheden buitelen over elkaar rondom het thema: vitale verblijfsrecreatie. Terecht, want een sterke verblijfsrecreatie draagt bij aan de leefbaarheid in een stad, dorp of gemeente. Goed dat overheden daar op letten. In onze optiek hebben veel gemeenten echter weinig oog voor het sturen op nieuwe concepten die gebaseerd zijn op toeristisch-recreatieve exploitatie.
18/03/21
Ken jij al een recreatief boetiek park?
In deze blog aandacht voor een nieuwe nichemarkt die we zien in de verblijfsrecreatie en die in de branding naar de gast voor een nieuw onderscheidend merk zou kunnen zorgen. We zien dit als een mooie tegenhanger van veel grootschalige ontwikkelingen in de verblijfsrecreatie.
14/03/21
Op zoek naar perspectief voor de gastvrijheidssector: ‘afslaan is een must’
De laatste tijd wordt door Jan en alleman in de media, waaronder ook onze eigen minister-pr...
25/02/21
Voorwaarts Mars!
Voorwaarts Mars!
25/02/21 · Reis & vervoer · Marcel Baltus | Lees meer
Het begon zo rond mijn voortgezet onderwijsperiode. De verslaving waarvan ik nimmer meer afkickte. N...

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

09/04/21
Exclusief voor leden
Rotterdam en Den Haag willen samen start Tour de France binnenhalen
Rotterdam en Den Haag trekken samen op om de Grand Départ van de Tour de France in 2024 of 2025 naar de Metropoolregio Rotterdam Den Haag te halen. De ambitie is om de proloog van de Tour in Rotterdam te laten verrijden, gevolgd door een etappe met start in Rotterdam en aankomst in Den Haag.
09/04/21
Vrijetijdssector heeft 4,2 miljard euro aan ondersteuning ontvangen
In 2020 hebben Nederlandse bedrijven in totaal 17,6 miljard euro ontvangen ter compensatie voor loonkosten en vaste lasten tijdens de coronacrisis. Het meeste geld, 15 miljard euro, werd uitgegeven aan loonkostensteun. De meeste steun ging naar de handel en de horeca. In totaal heeft de vrijetijdssector voor 4,2 miljard euro aan ondersteuning ten gevolge van de pandemie aangevraagd.
09/04/21
Willem Bijleveld in raad van toezicht Mondriaan Fonds
Willem Bijleveld is sinds 1 april 2021 lid van de raad van toezicht van het Mondriaan Fonds. Bijleveld heeft naast bestuurlijke en toezichthoudende ervaring, grote kennis van actuele ontwikkelingen binnen het erfgoedveld in Nederland. Bijleveld was tot zijn pensioendatum in 2018 directeur van het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem.
09/04/21
Centraal registratietool voor horeca Arnhem
Bij heropening van de horeca zijn ondernemers verplicht om een gezondheidscheck en registratie van bezoekers te regelen, om deze bij een contactonderzoek aan de GGD beschikbaar te stellen. Om horecaondernemers hierbij te ondersteunen presenteerde Arnhem zich vandaag als eerste gemeente van Nederland met één centraal online registratie tool voor alle horecazaken in de gemeente, gratis voor de ondernemers en bezoekers, meldt Platform Binnenstad Arnhem. Gastvrij Arnhem hoopt met deze techniek meer bezoekers naar de stad te trekken.
09/04/21
Exclusief voor leden
The Monument gaat dit voorjaar open
Dit voorjaar opent het boetiekhotel The Monument de deuren in een bijzonder rijksmonument in hartje Den Haag. Het hotel telt tien unieke verblijven: van een tropische Jungle suite tot een luxe appartement over de gehele eerste verdieping met uitzicht op de Prinsegracht.
08/04/21
Pink Ribbon wandelingen van 7 naar 20 routes
Pink Ribbon, de organisatie in de strijd tegen borstkanker, vernieuwt in samenwerking met wandelknooppunt.be haar ‘De Roze Mars’-wandelingen en breidt het aantal routes in België uit van 7 tot 20. Met de 3de editie van De Roze Mars, haar online bewegingschallenge met het oog op een gezonde levensstijl, doopt Pink Ribbon de maand mei opnieuw om tot ‘stapmaand’.
08/04/21
Exclusief voor leden
Verschuiving in bungalowparken groei boekingen onafhankelijke vakantieparken
Vakantie in eigen land is vanwege de reisbeperkingen door het coronavirus populairder dan ooit. Bungalowparken zijn niet alleen in trek in vakantieperioden, maar ook eromheen. Uit de reserveringen van website Bungalows.nl blijkt dat het coronavirus het boekingsgedrag van de Nederlanders sterk heeft veranderd. We combineren meer werk en vakantie en de onafhankelijke vakantieparken ontvangen meer boekingen.
08/04/21
Nieuwe directeur voor Avonturenpark Hellendoorn
Vanaf 1 mei wordt Tim Golstein de nieuwe directeur van Avonturenpark Hellendoorn.Tim Golstein volgt ...