Geplaatst op: 16-09-2015
Auteur: Han Verheijden

Productiviteitsdenken kan te ver gaan

Productiviteitsdenken kan te ver gaan

In de afgelopen zomer was ik uitgenodigd voor het bezoeken van een toneelvorstelling op een bio-boerderij op het Brabantse platteland. Het stuk ging over de nadagen van Sicco Mansholt, voorheen minister en Eurocommissaris voor de landbouw. Een man uit-één-stuk die de agro-economie en daarmee het plattelandsleven in heel Europa op zijn kop heeft gezet. Hij was uit op een forse verbetering van de productiviteit van akkers en veestapel. De inkomens van miljoenen boeren moesten omhoog. Zijn strategie was gebaseerd op schaalvergroting, specialisatie en prijzengaranties en hij was onvoorstelbaar succesvol. Tussen 1950 en 1990 is de productie van bijvoorbeeld de Nederlandse landbouw vervijfvoudigd en de arbeidsproductiviteit zelfs vertienvoudigd. En toch… Mansholt was bij zijn afscheid teleurgesteld over zijn eigen prestaties en de effecten van zijn beleid. ‘Rijdend door Nederland zie ik kilometers lang maisvelden of alleen maar aardappels en in Brabant zijn overal identieke varkensstallen. Het landschap is saai, het stinkt er, de sloten zijn recht, maar erin zwemmen kun je niet’.


Als lector productiviteit in de vrijetijdseconomie ben ik een beetje leerling van Mansholt. In colleges en lezingen hamer ik op efficiency, schaalvergroting en specialisatie. Maar een verbitterd terugkijken bij mijn 65e wil ik voorkomen. In toeristisch-recreatieve conceptontwikkeling moeten we alert zijn op bedrijfseconomische normen, maar er ook voor waken dat productiviteitsscores net zo belangrijk worden als in de landbouw. Wie wil weten waar zo’n ontwikkeling toe leidt, moet maar eens rondreizen in de Verenigde Staten. Daar zie je op letterlijk alle snelwegen, duizenden mijlen lang, dezelfde restaurantconcepten en is het menu overal afgestemd op efficiency-normen enerzijds en de smaak van de grootste, gemene deler anderzijds. In Europa en in Nederland zie je een zelfde tendens in de hospitality. Kijk naar de opkomst van La Place, McDonalds, Subway en Burger King langs onze snelwegen. Deze trend kon wel eens sneller dan wij denken overslaan naar de toeristische sector. In de laatste tien tot vijftien jaren tref je een sterke neiging naar standaardisatie, al dan niet geïnspireerd door één dominant format voor marktsegmentatie (leefstijlen). Deze ontwikkeling wordt versterkt door ketenvorming en schaalvergroting, maar sinds enkele jaren ook door de opkomst van nog meer prefab-standaard modellen voor recreatieve accommodaties. Alom tref je de zelfde chalets, pipowagens, veranda-bungalows. Architecten en andere ontwerpers klagen niet voor niets steen-en- been over de verdringing van hun creatieve werk door de industriële eenheidsworsten.


Als adviseur moet ik deels de hand in eigen boezem steken. Ook ik heb wel eens eenzijdig gefocust op productiviteitswinst in concepten of in bedrijfsvoering. Dat heeft zeker ook zijn voordelen en de sector is economisch vooruitgegaan. We moeten echter niet blind worden voor de negatieve effecten hiervan: vervlakking en grading down van de beleving door een manco aan diversiteit. De balans moet worden hersteld. Meer ruimte moet worden gecreëerd voor uniciteit, authenticiteit, verrassing en ontwerp-innovatie! Daarom roep ik investeerders op samen te werken met eigenwijze kunstenaars, out-of-the-box architecten en sympathieke fantasten. De ondernemers anno 2015 zijn slim genoeg om de creatieve concepten ook bedrijfsmatig hun plek te geven.

Topics:Onderzoek
Trefwoorden: ondernemen, productiviteit










||| Twitter |||

||| Nieuws |||

20/03/19
Nieuwe initiatieven voor recreatie en toerisme Flevoland
4 projecten krijgen voor 2019 subsidie zodat er in Flevoland voor bezoekers en inwoners nog meer te ...
20/03/19
ANVR start een platform voor jonge ondernemers en managers in de reisbranche: Young ANVR
ANVR zocht één young professional om mee te denken met het ANVR-bestuur en die na een ...
20/03/19
Pieter Elbers (KLM) opent zeventigste Keukenhof
Keukenhof, de topattractie van Nederland in het voorjaar, is zeventig jaar jong.
20/03/19
Viking voegt zeven schepen toe aan vloot
De bekende cruiserederij voor rivieren Viking heeft zeven nieuwe schepen aan de vloot toegevoegd.
20/03/19
Ryanair mag personeel Eindhoven niet ontslaan
Luchtvaartmaatschappij Ryanair mag de piloten en de cabinemedewerkers van de inmiddels gesloten basis in Eindhoven niet ontslaan. Het UWV heeft Ryanair geen toestemming voor het ontslag gegeven.
20/03/19
Icelandair biedt 10 vluchten per week vanaf Brussel
Icelandair biedt vanaf 17 mei tot en met 17 september 2019 10 vluchten per week vanaf Brussel naar de IJslandse hoofdstad Reykjavik.
20/03/19
Exclusief voor leden
MECC biedt zomers ijsspektakel
De komende zomer zal het wereldberoemde ijsfestival Harbin, op kleinere schaal (+ 2.000 m2), neerstrijken in MECC Maastricht.
19/03/19
Brexit kost Nederlands toerisme nu al geld
Met een harde Brexit als een steeds realistischer scenario heeft ING de waarde van de Nederlandse uitvoer naar het Verenigd Koninkrijk in kaart gebracht. Ook onze sector wordt door de Brexit geraakt en is nu al € 65 aan omzet misgelopen.
Partners
Breda University of Applied Sciences
Initiatiefnemers
NRIT Media
Vrijetijdsnetwerk