Geplaatst op: 16-09-2015
Auteur: Han Verheijden

Productiviteitsdenken kan te ver gaan

Productiviteitsdenken kan te ver gaan

In de afgelopen zomer was ik uitgenodigd voor het bezoeken van een toneelvorstelling op een bio-boerderij op het Brabantse platteland. Het stuk ging over de nadagen van Sicco Mansholt, voorheen minister en Eurocommissaris voor de landbouw. Een man uit-één-stuk die de agro-economie en daarmee het plattelandsleven in heel Europa op zijn kop heeft gezet. Hij was uit op een forse verbetering van de productiviteit van akkers en veestapel. De inkomens van miljoenen boeren moesten omhoog. Zijn strategie was gebaseerd op schaalvergroting, specialisatie en prijzengaranties en hij was onvoorstelbaar succesvol. Tussen 1950 en 1990 is de productie van bijvoorbeeld de Nederlandse landbouw vervijfvoudigd en de arbeidsproductiviteit zelfs vertienvoudigd. En toch… Mansholt was bij zijn afscheid teleurgesteld over zijn eigen prestaties en de effecten van zijn beleid. ‘Rijdend door Nederland zie ik kilometers lang maisvelden of alleen maar aardappels en in Brabant zijn overal identieke varkensstallen. Het landschap is saai, het stinkt er, de sloten zijn recht, maar erin zwemmen kun je niet’.


Als lector productiviteit in de vrijetijdseconomie ben ik een beetje leerling van Mansholt. In colleges en lezingen hamer ik op efficiency, schaalvergroting en specialisatie. Maar een verbitterd terugkijken bij mijn 65e wil ik voorkomen. In toeristisch-recreatieve conceptontwikkeling moeten we alert zijn op bedrijfseconomische normen, maar er ook voor waken dat productiviteitsscores net zo belangrijk worden als in de landbouw. Wie wil weten waar zo’n ontwikkeling toe leidt, moet maar eens rondreizen in de Verenigde Staten. Daar zie je op letterlijk alle snelwegen, duizenden mijlen lang, dezelfde restaurantconcepten en is het menu overal afgestemd op efficiency-normen enerzijds en de smaak van de grootste, gemene deler anderzijds. In Europa en in Nederland zie je een zelfde tendens in de hospitality. Kijk naar de opkomst van La Place, McDonalds, Subway en Burger King langs onze snelwegen. Deze trend kon wel eens sneller dan wij denken overslaan naar de toeristische sector. In de laatste tien tot vijftien jaren tref je een sterke neiging naar standaardisatie, al dan niet geïnspireerd door één dominant format voor marktsegmentatie (leefstijlen). Deze ontwikkeling wordt versterkt door ketenvorming en schaalvergroting, maar sinds enkele jaren ook door de opkomst van nog meer prefab-standaard modellen voor recreatieve accommodaties. Alom tref je de zelfde chalets, pipowagens, veranda-bungalows. Architecten en andere ontwerpers klagen niet voor niets steen-en- been over de verdringing van hun creatieve werk door de industriële eenheidsworsten.


Als adviseur moet ik deels de hand in eigen boezem steken. Ook ik heb wel eens eenzijdig gefocust op productiviteitswinst in concepten of in bedrijfsvoering. Dat heeft zeker ook zijn voordelen en de sector is economisch vooruitgegaan. We moeten echter niet blind worden voor de negatieve effecten hiervan: vervlakking en grading down van de beleving door een manco aan diversiteit. De balans moet worden hersteld. Meer ruimte moet worden gecreëerd voor uniciteit, authenticiteit, verrassing en ontwerp-innovatie! Daarom roep ik investeerders op samen te werken met eigenwijze kunstenaars, out-of-the-box architecten en sympathieke fantasten. De ondernemers anno 2015 zijn slim genoeg om de creatieve concepten ook bedrijfsmatig hun plek te geven.

Topics:Onderzoek
Trefwoorden: ondernemen, productiviteit

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

21/09/20
Exclusief voor leden
RMO toont live restauratie sarcofaag
Tegelijkertijd wordt onderzoek gestart in Simpelveld naar de gevonden villa's
21/09/20
Exclusief voor leden
Ondernemersorganisaties en vakbond vragen om overgangsregime naar nieuw pensioenstelsel
FNV, VNO-NCW en MKB-Nederland roepen het kabinet op om snel gezamenlijk een overgangsregime te ontwikkelen in verband met de komst van het nieuwe pensioenstelsel.
20/09/20
Naamsbekendheid Nederlandse Hanzesteden fors gestegen
De negen Hanzesteden in Oost-Nederland zijn flink in bekendheid gestegen, zowel binnen Nederland als bij Duitsers en Belgen.
20/09/20
HISWA-RECRON wil van Duitse regering meer differentiatie in toeristengebieden
HISWA-RECRON heeft bij het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken geklaagd over de aanwijzing van de gehele provincies Noord- en Zuid-Holland als risicogebied.
20/09/20
KHN verwijt kabinet symboolpolitiek
Koninklijke Horeca Nederland kwalificeert de maatregelen van het Nederlandse kabinet om in de Randstad de coronaepedemie te te dammen als symboolpolitiek. Saillant detail is dat ook KHN erkent dat er voor sommige horeca voorlopig geen toekomst is.
20/09/20
ZooParc Overloon investeert in nieuw expeditiedeel
Dierentuin ZooParc Overloon heeft een nieuw expeditiedeel geopend.
20/09/20
Grote uitbreiding Efteling in de ijskast
De Efteling heeft de investeringsplannen voor nieuwe themagebieden voorlopig on hold gezet. Directe aanleiding is de coronacrisis.
19/09/20
Eerste twee ‘Fietsslingers van Salland’ gelanceerd
Salland Marketing, onderdeel van MarketingOost, lanceert twee nieuwe fietsroutes onder de naam ‘Slinger van Salland’.