Geplaatst op: 12-07-2022
Auteur: Guido Aerts

Het roer om!?

Het roer om!?
Afbeelding van wal_172619 via Pixabay
Minstens sinds de start van de pandemie maar zeker sinds het ingaan van de versoepelingen is de zogenoemde Human Capital Agenda prominent op het netvlies van betrokken werkgevers. Probleem daarbij is dat de Human Capital Agenda wordt teruggebracht tot een personeelsvoorzieningsvraagstuk. In vrijwel alle sectoren is er een groot tekort aan personeel. Hier liggen meerdere oorzaken aan ten grondslag. Niet onbelangrijk daarbij zijn de onderliggende demografische oorzaken. De afgelopen en komende jaren zullen steeds meer medewerkers met een baan met pensioen gaan of minder gaan werken vooruitlopend op dat pensioen. Die plaatsen zullen overal eerst opgevuld moeten worden. In Nederland vindt een herwaardering plaats, politiek maar ook financieel van de zorg-, onderwijs- en veiligheidssector. Deze herwaardering leidt ertoe dat werken in die sectoren weer interessanter wordt en dat er naast de vervangingsvraag als gevolg van de vergrijzing meer mensen in die sectoren aan het werk kunnen. 

Anders dan, tot voor recent, waarbij er sprake was van min of meer gescheiden deelmarkten voor verschillende sectoren lijkt het erop dat sectoren steeds meer met elkaar concurreren voor het beschikbare talent. Oorzaken daarvoor zijn niet eenduidig maar de toegenomen spanning op de hele arbeidsmarkt speelt een rol. Voeg daarbij de toegenomen transparantie. Vrijwel iedereen heeft via sociale media "real time” inzicht en gevoel bij de huidige arbeidsmarkt. Werknemers zien de kansen en zij weten wat er elders geboden wordt. Een derde element is dat in veel sectoren met dezelfde of vergelijkbare, algemene, competenties wordt gewerkt.

Een overstap is dan ook relatief makkelijk. Dit zagen we al eerder in een soort communicerende vaten tussen uitvoerende functies in de hospitality branche en de thuiszorg. Primaire arbeidsvoorwaarden als inkomen en werktijden leidden daar al bij minimale verschillen tot grote verschuivingen. Dit waterbedeffect zien we over de hele breedte terug in de huidige tijd. Daar komt de laatste jaren een voor Nederland nieuw verschijnsel bij. Het gaat dan om wat in de literatuur wordt genoemd "The Great Resignation”. Als trend zichtbaar in de Verenigde Staten maar inmiddels ook zichtbaar in Nederland, het fenomeen dat werknemers ervoor kiezen om niet meer een "normaal” werkpatroon te volgen. Eerst een opleiding en daarna carrière maken binnen een organisatie of door middel van jobhoppen. Vaak beginnen met tijdelijke of flexibel werk maar steeds met als ideaal einddoel een vaste baan met hopelijk een goed pensioen. In toenemende mate kiezen, niet alleen jongeren, voor een andere weg. Dat zien we terug in de groei van ZZP-ers maar vooral ook door de keuze van mensen om meer in deeltijd te gaan werken of helemaal iets anders met hun leven te gaan doen. TV programmas als "Ik vertrek” of "Het roer om” zijn populair en laten de top zien van een belangrijke onderstroom. Huisje, boompje, beestje vormt niet langer voor iedereen het ideaal. Een ander levenstempo met daarbij een geringere ecologische voetafdruk lijken aantrekkelijk. De verschuiving van bezit naar gebruik van allerhande middelen past in dit plaatje. Private lease wordt alleen maar populairder. De verwachting is dat dit voor veel meer gebruiksgoederen gaat gelden. 

Het lijkt erop dat de gastvrijheidsindustrie in het bijzonder kwetsbaar lijkt voor een aantal van de genoemde ontwikkelingen. Zonder een moderne visie op werkgeverschap maar vooral zicht op de behoeften van medewerkers zal de sector voorlopig in de hoek van de arbeidsmarkt blijven waar de klappen vallen. 

Tijdens de pandemie hebben veel medewerkers, al dan niet noodgedwongen, de sector verlaten. Het lijkt erop dat een terugkeer er voorlopig niet inzit. Medewerkers uit andere sectoren aantrekken lijkt, met de huidige arbeidsvoorwaarden ook geen realistische optie. De enige andere optie die dan nog open lijkt is de komende jaren vooral in te zetten op een betere aansluiting van onderwijs, MBO en HBO op het werkveld. Op die manier kunnen aankomende cohorten wellicht voor de sector kiezen. Maar ook dit is een onzeker pad. Dat iedere sector actief zal rekruteren uit de komende cohorten is zeker. Het zou goed zijn om een visie te ontwikkelen op een concept als "Great Place to Work”. Welk aanbod maakt een betere arbeidsmarktpositie mogelijk? Hoe maak je van medewerkers partners? En kun je met de medewerkers een sterke waardepropositie realiseren voor de gasten? Welke waardering en welke arbeidsvoorwaarden horen daarbij? Welke werkgeverschap of managementstijl is daarbij gewenst? Klassieke vragen rondom Binden en Boeien alleen op een complexer speelveld. 
Trefwoorden: ondernemen, arbeidsmarkt, human capital, werknemers

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

06/12/22
Exclusief voor leden
Omzet horeca en verblijfsrecreatie blijft groeien
De omzet in de Nederlandse horeca groeide in het derde kwartaal van 2022 met 21,7% ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2021. De groei valt zo fors uit omdat er in 2021 nog coronamaatrdegelen waren. De omzet groeide bij bedrijven in de logiesverstrekking sterker (+36,0%) dan bij eet- en drinkgelegenheden (+16,6%).
06/12/22
Exclusief voor leden
Personeelstekort in de horeca, een onderzoek met een verrassende conclusie
De horeca kampt met grote personeelstekorten. Vaak wordt in de discussie gewezen op jongeren die de horeca tijdens de pandemie hebben verlaten en niet meer terugkeren. Maar is dat ook zo? ABN-AMRO duikt diep in de cijfers en komt met een verrassende conclusie.
06/12/22
Schiphol Group koopt boeren uit om stikstofruimte
Schiphol Group bevestigde gister aan krant NRC dat het boeren uitkoopt zodat het meer stikstofruimte krijgt.
06/12/22
Exclusief voor leden
CPB: steun overheid bij energie geen echte oplossing
De overheid steunt het bedrijfsleven en consumenten bij de hoge energieprijzen deze winter. Maar dat is geen echte oplossing menen de rekenaars van het Centraal Planbureau (CPB). Hoe verloopt de winter en daarna in diverse scenario's?
06/12/22
Exclusief voor leden
Hoe tevreden zijn Nederlanders met de hoeveelheid vrije tijd?
Hoe tevreden zijn Nederlanders met hun vrije tijd? En in welke provincie zijn ze het positiefst over de hoeveelheid vrije tijd? Het CBS zocht het uit en presenteert in de Monitor Brede Welvaart de nieuwste cijfers uit 2021.
05/12/22
VVEM niet blij met advies Gezondheidsraad over geluidsnivau
De VVEM is niet heel erg blij met het nieuwe advies van de Gezondheidsraad om het maximale geluidsniveau in concertzalen, op festivals en in discotheken te verlagen. Volgens de belangenbehartiger van evenementenorganisatoren is er meer onderzoek nodig want het is nog maar de vraag of deze voorgestelde maatregel effectief is.
05/12/22
Exclusief voor leden
Grootste consumentenbeurs zet online platform op
De Huishoudbeurs is vanaf 18 februari 2023 na drie jaar afwezigheid weer terug. De grootste consu...
05/12/22
Eén Europees luchtruim zorgt voor minder CO2-uitstoot
De KLM steunt de plannen voor één Europees luchtruim het zogenaamde Single European Sky 2+. Daardoor zijn directere vluchtroutes mogelijk en wordt zowel brandstof als CO2 bespaard.