Geplaatst op: 09-05-2020
Auteur: Frank Verkoijen

Van de verblijfsrecreatieparadox naar de toerismeparodie…

Van de verblijfsrecreatieparadox naar de toerismeparodie…
Afbeelding van Yevhen Paramonov via Pixabay
Deel 1 van de toerismeparodie

RECRON lanceerde ooit eens de term ‘verblijfsrecreatieparadox’ waarmee vooral de mismatch tussen vraag en aanbod in de verblijfsrecreatieve sector werd aangeduid: te veel eenzijdig aanbod dat niet van de markt verdwijnt maar tegelijkertijd wordt er nog vrolijk bijgebouwd.

De introductie van deze term, die jaren later gemeengoed is geworden, heeft aardig wat te weeg gebracht: vrijwel elke provincie en tientallen gemeenten in Nederland hebben sinds die tijd onderzoek laten uitvoeren naar de vitaliteit van hun verblijfsrecreatieve sector en er is inmiddels zelfs een Landelijke Actie Agenda opgestart. Chapeau, er is nog een lange weg te gaan, maar de eerste stappen zijn gezet om de sector wat minder paradoxaal te maken….

Eens kijken of dat nog een keer werkt… maar dan met de term de ‘toerismeparodie’. Ik kwam op deze term na het lezen van een hilarisch reisboek van Pete McCarthy, een Engelsman die in Ierland op zoek gaat naar zijn Ierse roots. Het boekt dateert uit het jaar 2002 en stond jarenlang in de Britse bestseller top tien.

Waarom was het boek zo populair? Engelsen hebben het meestal niet zo op Ieren en waarom zou je er een boek over lezen als je er per boot of vliegtuig voor een appel en een ei heen kunt gaan om het zelf te aanschouwen? In dat laatste zit ‘m zowel de vraag als het antwoord.

De kern van het boek gaat over het feit dat Ierland (maar hiervoor mag je ook Amsterdam, New York, Giethoorn, Venetië, Parijs, Barcelona of de Taj Mahal invullen) zo door toeristen wordt overlopen ‘op zoek naar het echte Ierland’ dat deze bestemmingen zich hier dermate op hebben aangepast, dat ze feitelijk een parodie van zich zelf zijn geworden. Ik kan me nog herinneren dat ik twee jaar geleden weer eens bij de ‘Sagrada Familia’ was, en in tegenstelling tot mijn eerdere bezoeken enkele decennia eerder, was het uitgegroeid tot een poppenkast van wereldformaat. Misschien wel de mooiste kerk ter wereld ondergesneeuwd door ballonnen, confetti en suikerspinnen…

Er is een lineair negatief verband tussen de belevingswaarde van mooie binnensteden, prachtige kerken of natuurwonderen en het aantal aanwezige snoepkramen en souvenirwinkels….

No doubt about it…
De binnenstad van Barcelona kent meer bedden voor toeristen dan voor eigen inwoners. Bij Disneyland Parijs kan ik me daar nog iets bij voorstellen, dat is er voor gebouwd, maar bij een stad als Amsterdam of Barcelona niet. Zonder overheidsmaatregelen vervallen ze tot een parodie van zich zelf en bij de eerste de beste flinke tegenwind (zoals die nu bijvoorbeeld op orkaankracht door de wereld raast) stort het hele kaartenhuis in elkaar.

Welkom in een lege huls!
Een ander boek, dat ik ooit in mijn studententijd las, heet ‘Too Many People’van Sir Roy Calne en dit boek geeft deels de kern van het probleem aan: er zijn (toen al – 1994) te veel mensen op deze wereldbol. En mensen zijn kuddedieren zoals we weten. Het is dus niet gek dat iedereen de Mona Lisa een keer wil zien en het daarom in die zaal (ik ben er ooit eens uit weggevlucht) erg druk is… en dan druk ik me nog zachtjes uit – het was een hel. Maar moeten we dat eigenlijk wel willen?
Ik denk van niet. De coronacrisis biedt ons de mogelijkheid toerisme te gaan herzien. Op weg naar toerisme gebaseerd op termen als beleving, respect, intrinsieke waarde, rust en saamhorigheid.

Kijken om het zien, niet om het gezien te hebben…Beleven om het moment, niet om de selfie…Meemaken om de waarde ervan, niet om er mee te kunnen ‘pochen’ …

Makkelijk zal het niet worden. Zodra de crisis voorbij is en lowcost carriers de hele wereld dichtbij brengen zal het snel weer ‘business as usual’ worden. Behalve als je als overheid zegt: hier trekken wij de grens. Dat niet iedereen dan overal meer aan kan komen, niet alles meer kan zien, niet overal meer in mag, niet alles meer kan beleven: so be it: de wereld is veel te groot om alles in je leven te zien. Dat lukt helemaal niet. Keuzes maken is helemaal niet erg. In plaats van de Mona Lisa bezoek je dan maar een ander schilderij.. en bekijk je dat echt.. om het te zien…. En niet om te vertellen dat je het hebt gezien….Daarmee kun je je ook prima onderscheiden, want wie heeft de Mona Lisa nou nog niet gezien (nou jij dus straks)… Kijk eens hoe uniek je dan bent. En bovendien: er zijn nog genoeg mooie plekken, schilderijen of kerken over als alternatief waar je als toerist maar al te zeer welkom bent.

Een mooi voorbeeld is die groep Nederlandse voetbalfans die als hobby hebben om zo veel mogelijk oude aftandse Engelse voetbalstadions te bezoeken, in plaats van de voetbaltempels in Manchester of London. Wedden dat de pints er bovendien beter smaken en goedkoper zijn? En je geen prefab marketingverhaaltje te horen krijgt van een verveelde suppoost tijdens je rondleiding samen met Italianen, Brazilianen en Duitsers? Maar een authentiek verhaal van diehardfans die met passie en overtuiging hun ‘cluppie’ voor eeuwig bij jou in het hart willen planten?

En wil je weten hoe ze het in Ierland opgelost hebben? Lees eerst het boek van McCarthy (de eerste die reageert mag het komen ophalen) voordat je er zelf met Ryanair heen vliegt! Voorpret is trouwens ook het halve werk! Heb je twee maal pret voor de helft van de prijs… toch?

(in het nog te verschijnen deel 2 van deze blog gaan we in op mogelijke oplossingen)
Trefwoorden: toerisme, overtoerisme, beleid, vakanties, verblijfsrecreatie

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

22/06/21
Volgend jaar werkloosheid terug op lage peil voor de pandemie
De economie herstelt zich snel nu het aantal besmettingen afneemt en de vaccinatiegraad toeneemt. De economie groeit in 2021 en 2022 met ruim 3% per jaar. De werkloosheid blijft in 2022 beperkt tot 4,1%, vrijwel gelijk aan het gemiddelde in 2017-2019, voor de crisis. Voor de gastvrijheidsindustrie zit er een minpunt aan. Volgend jaar daalt waarschijnlijk de koopkracht met 0,3%.
22/06/21
Drenthe investeert fors in Hunebed Highway
Recreatieondernemers rond de ‘Hunebed Highway’ lanceren een ‘app’ waarmee toeristen op hun mobiele telefoon nog sneller wegwijs gemaakt worden ‘naar’ of ‘op’ deze Drentse toeristische bestemming. Met deze investering hopen de ondernemers en de provincie de naamsbekendheid en de reputatie van het gebied te verbeteren. Uiteindelijk moet de 'Hunebed Highway' een A-merk worden.
22/06/21
Nieuwe naam voor Vekabo: In het Groen
Vekabo heeft een nieuwe naam: In het Groen. In het Groen is er voor iedereen die op zoek is naar een buitenvakantie in de natuur, op het platteland of bij de boer.
21/06/21
Vier ondernemers in de spotlight op Vakdag Het Vakantiepark van de Toekomst
Voor de online Vakdag het Vakantiepark van de Toekomst filmt het camerateam van NRIT bij vier ondernemers. We stellen vandaag de eerste twee inspirerende ondernemers aan je voor.
21/06/21
Hoe optimaliseer je de overdracht van het vakantiepark?
Overdracht van vakantieparken is een groot onderwerp in de sector. Expert Klaas van Erp vertel er alles over bij de gratis online bijeenkomst Vakantiepark van de Toekomst 2021. Doe mee op dinsdag 29 juni, de start is om 12.30.
21/06/21
Exclusief voor leden
Natuurkampeerterreinen voeren digitaliserings- en efficiencyslag door
De Groene Koepel maakt een efficiencyslag mee. De organisatie van het netwerk van Natuurkampeerterreinen heeft een nieuwe website. Gelijktijdig vindt de introductie plaats van nieuwe logo’s voor zowel de Natuurkampeerterreinen als de GroepsNatuurkampeerterreinen en Trekkershutten. Als laatste zijn de lidmaatschappen vereenvoudigd.
21/06/21
Kleine VR ride door Amsterdam (+ video)
Vliegen tussen de duiven op de Dam, met hoge snelheid onder het Rijksmuseum door en zigzaggen tussen de bootjes op de Amstel. Bezoekers kunnen vanaf woensdag 26 juni de Amsterdam VR Ride, onderdeel van A’DAM VR Game Park met als opstappunt A’DAM Lookout, plaatsnemen in deze virtuele achtbaan.
21/06/21
Zeven nieuwe Archeo Route Limburg locaties
Op de eerste dag van de Nationale Archeologie Dagen op 18 juni zijn in heel Limburg 7 nieuwe Archeo Route Limburg locaties geopend. In totaal omvat de Archeo Route nu 59 locaties.