Geplaatst op: 03-09-2019
Auteur: Jasper Heslinga

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Veel toeristische bestemming willen het zijn of willen het worden in de toekomst; een duurzame bestemming. Alleen de vraag blijft, wat is het en hoe doe je dat? Binnen de onderzoeksagenda van CELTH (Centre of Expertise Leisure Tourism & Hospitality) is dit tevens een van de kernthema’s waarop de onderzoeksprojecten zich richten. Op deze plek wil ik juist de nadruk leggen op een aantal inspirerende ideeën opgedaan in de Oostenrijkse Alpen. Over je eigen grenzen heen kijken en observeren hoe men duurzaam toerisme in andere landen probeert vorm te geven werkt heel verfrissend.


De lessen zijn gebaseerd op een door de STIRR (Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte) georganiseerd bezoek dat een delegatie van Nederlandse toeristische ondernemers, bestuurders en wetenschappers in juni 2018 aan het gebied bracht, om inspiratie op te doen voor Nederlandse regio’s. Waarom naar de Alpen hoor ik u denken? De Alpen, en Oostenrijk in het bijzonder, is een relevant voorbeeld van een bestemming waar veel draagvlak is voor duurzaam toerisme en waar men wat verder is met het toepassen hiervan in de praktijk. We bezochten de plaatsen Ellmau en Werfenweng, deze ‘pareltjes’ zijn beide onderdeel van het Alpine Pearls netwerk.


Een opvallend voorbeeld dat aan het denken zet, is het betalingssysteem ter bevordering van het toerisme in Tirol. In grove lijnen bestaat het uit 1) toeristenbelasting en 2) ‘Pl­ichtbeitrag’. 


De toeristenbelasting is een bedrag dat, net als in Nederland, wordt betaald door de overnachtende toerist. Het verschil is dat hier het geld bij het lokale ‘Tourismus Verband’ terechtkomt.


De ‘Plichtbeitrag’ is een systeem dat alle bedrijven in de regio, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, verplicht om een percentage van de omzet volgens een verdeelsleutel bij te dragen aan de toeristische infrastructuur. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het type bedrijf (echte toeristische bedrijven betalen meer dan een supermarkt), maar ook naar de intensiteit van recreatie en toerisme in de regio. Naast het lokale ‘Tourismus Verband’ komt deze belasting ook terecht in een ontwikkelingsfonds. Met het geld van beide systemen worden investeringen gedaan om het toerisme te innoveren en te verduurzamen. Deze systemen zorgen ervoor de kosten en baten van toerisme eerlijker en transparanter worden verdeeld.  Omdat de P­ichtbeitrag al zo lang bestaat (sinds 1927!) en ingeburgerd is, levert deze weinig tot geen discussie op. Om een dergelijk systeem in Nederland vorm te geven is enorm lastige opgave en vraagt politieke visie, moed en draagvlak. Echter, in een tijd waar we het steeds vaker hebben over een balans en een eerlijkere verdeling tussen de lusten en lasten van toeristische ontwikkeling op bestemmingsniveau geeft dit stof tot nadenken.


Een tweede voorbeeld gaat over duurzame mobiliteit. In Werfenweng is de SAMO (SAnfte MObilität) kaart ontwikkeld, die toeristen gratis elektrisch vervoer biedt en andere kortingen in het gebied verschaft ter waarde van 350 euro. Voorwaarde is wel dat gasten met OV aankomen of hun autosleutels inleveren bij het hotel gedurende hun verblijf. De kracht van de visie zit hem in de lange adem, het doorvoeren ervan in alle aspecten van het toeristisch product, en het betrekken van de inwoners en hen laten meeprofiteren van het duurzame mobiliteitsconcept.


Bovengenoemd voorbeelden zijn slechts twee van de lessen opgedaan in Oostenrijk. Een uitgebreider overzicht van de lessen is gepubliceerd in het Journal of Tourism Futures. Dit artikel is geschreven door Hans Hillebrand (directeur STIRR), Tanja Emonts (adviseur Emonts advies) en ondergetekende en is vrij te downloaden via onderstaande link:

www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JTF-09-2018-0054

Trefwoorden: toerisme, duurzaam toerisme, mobiliteit, belastingen, toeristenbelasting, oostenrijk, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

22/01/21
Nieuwe CAO voor watersportbedrijven en zeilmakerijen
Er is een nieuwe HISWA/SZS-cao afgesloten voor watersportbedrijven en zeilmakerijen. HISWA-RECRON (o...
22/01/21
673 duurzame accommodaties voor recreatie, vakantie en zakelijke markt ontvangen het Green Key certificaat 2021
Vandaag worden door het keurmerk Green Key 673 certificaten verstrekt aan ondernemers in de toeristi...
22/01/21
Exclusief voor leden
Kampioen recycling is nog niet sterk in de circulaire economie
In de recreatiesector biedt de circulaire economie een grote kans om de duurzaamheid naar een hoog peil te brengen. Bouwmaterialen, inrichting en verlichting van accommodaties, het kan allemaal de cirkel in voor hergebruik. Nederland is goed in het scheiden van afval maar de stap naar een circulaire economie blijkt moeilijk. Daarom verbetert Van Veldhoven het beleid op dit gebied.
22/01/21
Machtige brouwers blijf coulant voor de horeca
Traditiegetrouw vinden in januari de gesprekken plaats tussen brouwerijen en horecaondernemers over de afspraken voor het nieuwe jaar en de afwikkeling van het voorgaande jaar. 2020 was een ongekend slecht jaar voor de horeca met historisch lage omzetten.
22/01/21
Groener Osdorp voorbeeld voor bedrijventerreinen
Op woensdag 13 januari zijn 42 extra bomen geplant langs het centrale wandelpad (kunstroute) langs de Etnastraat. Samen met andere duurzame maatregelen kan Business Park Amsterdam Osdorp hiermee een kan hiermee de komende jaren als voorbeeld dienen voor andere Amsterdamse bedrijventerreinen.
22/01/21
Uitbreiding coronasteun voor bedrijven en garantiefonds evenementen
Het Nederlandse kabinet breidt de steunmaatregelen voor ondernemers uit. In het zicht van de haven is de strategie om niet alle bedrijven te redden, verlaten. Met de uitbreiding van het pakket is een bedrag van 7,6 miljard euro gemoeid. Voor de vrijetijdssector is de aankondiging van een garantiefonds voor evenementen de grote opsteker en het feit dat ook grote bedrijven in aanmerking komen voor een tegemoetkoming in de vaste lasten.
21/01/21
Exclusief voor leden
Gelderland geeft duizenden stacaravans huisnummer voor verbetering veiligheid
Provincie Gelderland heeft ruim 9.500 Gelderse stacaravans en chalets een huisnummer gegeven. Zo zijn de bewoners minder anoniem, en worden vakantieparken veiliger. De provincie gaat door met de registratie.
21/01/21
Groot doek wordt zes meter opgetild in Maritiem Museum
Het vijf eeuwen oude kunstwerk van 4 bij 2 meter is 6 meter omhoog getakeld omdat het niet in de grootste lift paste.