Geplaatst op: 03-09-2019
Auteur: Jasper Heslinga

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Veel toeristische bestemming willen het zijn of willen het worden in de toekomst; een duurzame bestemming. Alleen de vraag blijft, wat is het en hoe doe je dat? Binnen de onderzoeksagenda van CELTH (Centre of Expertise Leisure Tourism & Hospitality) is dit tevens een van de kernthema’s waarop de onderzoeksprojecten zich richten. Op deze plek wil ik juist de nadruk leggen op een aantal inspirerende ideeën opgedaan in de Oostenrijkse Alpen. Over je eigen grenzen heen kijken en observeren hoe men duurzaam toerisme in andere landen probeert vorm te geven werkt heel verfrissend.


De lessen zijn gebaseerd op een door de STIRR (Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte) georganiseerd bezoek dat een delegatie van Nederlandse toeristische ondernemers, bestuurders en wetenschappers in juni 2018 aan het gebied bracht, om inspiratie op te doen voor Nederlandse regio’s. Waarom naar de Alpen hoor ik u denken? De Alpen, en Oostenrijk in het bijzonder, is een relevant voorbeeld van een bestemming waar veel draagvlak is voor duurzaam toerisme en waar men wat verder is met het toepassen hiervan in de praktijk. We bezochten de plaatsen Ellmau en Werfenweng, deze ‘pareltjes’ zijn beide onderdeel van het Alpine Pearls netwerk.


Een opvallend voorbeeld dat aan het denken zet, is het betalingssysteem ter bevordering van het toerisme in Tirol. In grove lijnen bestaat het uit 1) toeristenbelasting en 2) ‘Pl­ichtbeitrag’. 


De toeristenbelasting is een bedrag dat, net als in Nederland, wordt betaald door de overnachtende toerist. Het verschil is dat hier het geld bij het lokale ‘Tourismus Verband’ terechtkomt.


De ‘Plichtbeitrag’ is een systeem dat alle bedrijven in de regio, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, verplicht om een percentage van de omzet volgens een verdeelsleutel bij te dragen aan de toeristische infrastructuur. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het type bedrijf (echte toeristische bedrijven betalen meer dan een supermarkt), maar ook naar de intensiteit van recreatie en toerisme in de regio. Naast het lokale ‘Tourismus Verband’ komt deze belasting ook terecht in een ontwikkelingsfonds. Met het geld van beide systemen worden investeringen gedaan om het toerisme te innoveren en te verduurzamen. Deze systemen zorgen ervoor de kosten en baten van toerisme eerlijker en transparanter worden verdeeld.  Omdat de P­ichtbeitrag al zo lang bestaat (sinds 1927!) en ingeburgerd is, levert deze weinig tot geen discussie op. Om een dergelijk systeem in Nederland vorm te geven is enorm lastige opgave en vraagt politieke visie, moed en draagvlak. Echter, in een tijd waar we het steeds vaker hebben over een balans en een eerlijkere verdeling tussen de lusten en lasten van toeristische ontwikkeling op bestemmingsniveau geeft dit stof tot nadenken.


Een tweede voorbeeld gaat over duurzame mobiliteit. In Werfenweng is de SAMO (SAnfte MObilität) kaart ontwikkeld, die toeristen gratis elektrisch vervoer biedt en andere kortingen in het gebied verschaft ter waarde van 350 euro. Voorwaarde is wel dat gasten met OV aankomen of hun autosleutels inleveren bij het hotel gedurende hun verblijf. De kracht van de visie zit hem in de lange adem, het doorvoeren ervan in alle aspecten van het toeristisch product, en het betrekken van de inwoners en hen laten meeprofiteren van het duurzame mobiliteitsconcept.


Bovengenoemd voorbeelden zijn slechts twee van de lessen opgedaan in Oostenrijk. Een uitgebreider overzicht van de lessen is gepubliceerd in het Journal of Tourism Futures. Dit artikel is geschreven door Hans Hillebrand (directeur STIRR), Tanja Emonts (adviseur Emonts advies) en ondergetekende en is vrij te downloaden via onderstaande link:

www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JTF-09-2018-0054

Trefwoorden: toerisme, duurzaam toerisme, mobiliteit, belastingen, toeristenbelasting, oostenrijk, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

14/04/21
Japan doet mee aan Floriade
Na de crisis vorige week over de vraag om weer extra geld, kon Floriade Expo 2022 wel goed nieuws gebruiken. Dat is er, Japan stuurde de bevestiging in.
14/04/21
Toverland doet niet mee aan 'Testen voor Toegang'
Toverland doet niet mee aan de pilot ‘Testen voor Toegang’. Het bedrijf hecht meer waarde aan het Veilig Samen Uit-protocol en ziet bovendien niet hoe ze met de zeer beperkte bezoekersaantallen een winstgevende operatie kunnen draaien. Het park in het Limburgse Sevenum heeft vorig jaar flink last gehad van de coronacrisis en sloot af met flink verlies.
14/04/21
60% vouchers Vacansoleil omgezet naar nieuwe vakantie
Het zoekgedrag op de Europese boekingswebsites van Vacansoleil laat zien dat veel Europeanen zoeken naar ‘coronaveilige’ campingvakanties. Vacansoleil ziet dat het aantal boekingen gestaag groeit, ondanks de nog beperkende maatregelen in heel Europa. Het merendeel van de klanten die vorig jaar een voucher kregen, heeft die inmiddels omgeruild voor een nieuwe boeking
14/04/21
Testreis Gran Canaria waarbij gasten wel uit het resort mogen
De reisbranche en het kabinet organiseren begin mei een tweede proefreis naar het Spaanse Gran Canaria. Samen met de bevindingen van de eerste proefreis naar Rhodos moet die leren onder welke voorwaarden mensen straks weer veilig en verantwoord op vakantie kunnen. TUI, Corendon en ANVR organiseren de reis. Het grote verschil met de testreis naar Rhodos, op Gran Canaria mogen de toeristen wél hun resort verlaten
14/04/21
Meer grote testevenementen: OMT bezorgd
Het Fieldlab Evenementen kan door met nog meer grootschaliger praktijktesten. Grootste evenementen zijn concerten met wel 10.000 bezoekers. Het OMT is niet heel erg blij met deze opschaling en spreekt haar zorgen uit.
14/04/21
Kabinet presenteert onzeker stappenplan
Ondanks de oplopende besmettingen en volle ziekenhuizen presenteerde het Nederlandse kabinet gisteren een openingsplan. Een plan dat de vrijetijdssector weer perspectief biedt. Helaas zonder zekerheden.
13/04/21
Thuisbezorgd blijft heel sterk groeien
Het thuisbezorgen van maaltijden maakt groeispurt door. Moederbedrijf van Thuisbezorgd.nl, Just Eat Takeaway.com, heeft in het eerste kwartaal van 2021 maar liefst 79% meer orders ontvangen. Het was het vierde kwartaal op rij met een sterke groei.
13/04/21
Geen sectorspecifieke hulp voor reisbranche
De reisbranche kan sectorspecifieke hulp van de Rijksoverheid wel op zijn buik schrijven. Dat is kort en goed de conclusie van een gesprek tussen de branche en staatssecretaris Mona Keijzer van EZK.