Geplaatst op: 27-12-2017
Auteur: Simon de Wijs

Wake-up call: maak cultuurhistorische binnensteden beleefbaar

Wake-up call: maak cultuurhistorische binnensteden beleefbaar

De tijd van achteroverleunen is voorbij voor steden met een historisch stadshart. Ook zij moeten toeristen lokken, Kansen te over, als je ze maar ziet!


Vroeger konden steden met een rijke cultuurhistorische kern als het ware achterover leunen en vertrouwen op de aantrekkelijkheid van hun oude sfeervolle binnenstad. Deze diende geduldig als ideale context voor winkelen, horeca, cultuurbezoek of een stedentrip. Voormalige industriesteden zoals Tilburg en Eindhoven keken in die tijd met een schuin jaloers oog naar de populariteit van Den Bosch en Breda. De jaloezie lijkt nu eerder andersom te zijn. De voormalig industriesteden hebben het qua creativiteit, innovatie en weerbaarheid goed voor elkaar met hun rafelranden waar de vroegere industrie in aantrekkelijke nieuwe stadskernen transformeert.


Ligt de tijd van het cultuurhistorische centrum als magneet voor bezoek aan de stad definitief achter ons? Nee dat hoeft absoluut niet het geval te zijn, maar het is wel tijd voor een wake-up call. Tijd om de urgentie te voelen. Binnensteden van Breda en Bergen op Zoom bijvoorbeeld kennen een unieke historische kwaliteit, maar puur daarop vertrouwen werkt niet meer. Hedendaagse vrijetijdsconsumenten zijn niet snel meer tevreden. Bezoekers willen geprikkeld en verrast worden, ze willen meer belevenis, ze willen het idee hebben onderdeel te zijn van iets bijzonders, iets schaars, iets authentieks. Daar doet een titel als 'Beste Binnenstad', zoals Breda die onlangs won, niets aan af.


Niet het cultuurhistorisch erfgoed in de vorm van gebouwen, maar juist de bezoekers en hun behoeften dienen centraal te staan


Simon de Wijs


Er zal dus een schepje bovenop moeten. Niet het cultuurhistorisch erfgoed in de vorm van gebouwen, maar juist de bezoekers en hun behoeften dienen centraal te staan. De stad dient voor hen voelbaar en beleefbaar te zijn. Hoe krijg je dat dan voor elkaar? Het boek Leisure! (Mulder, 2014) belicht een serie interessante elementen die een stad tot een aantrekkelijke belevenis kunnen maken mits ze voldoende aanwezig zijn: is er sprake van authenticiteit en onderscheidenheid van andere steden? Is er in de stad voldoende plaats voor spel en creativiteit? Wordt er ingespeeld op zintuigelijke ervaringen en emoties van bezoekers? Is er aandacht voor de wenselijke perceptie van het hier en nu door bezoekers (denk aan het gevoel van schaarste bij tijdelijk aanbod zoals pop-ups en evenementen)? Worden ontmoeting en interactie gefaciliteerd?


Voor cultuurhistorische binnensteden zou het interessant zijn om te kijken of deze elementen in voldoende mate aanwezig zijn of een plek kunnen krijgen. De voormalig industriesteden lijken deze kenmerken wat natuurlijker te ontwikkelen? Kijk bijvoorbeeld naar Glow Festival in Eindhoven.


Gelukkig zijn er ook voorbeelden die aantonen dat de tijd van de cultuurhistorische binnenstad helemaal niet voorbij hoeft te zijn. En deze initiatieven kenmerken zich niet geheel toevallig door de aanwezigheid meerdere voornoemde elementen. En, net zo belangrijk, ze doen recht aan het cultuurhistorische erfgoed zelf. PopMonument in Bergen op Zoom, winnaar van de Erfgoedprijs in 2015, verbindt verhalen van pop-acts met verhalen van erfgoedplekken. Op een creatieve wijze wordt een nieuwe doelgroep aangesproken. De Blind Walls Gallery in Breda won dezelfde prijs recentelijk. Tientallen street-art schilderingen vertellen verhalen van de stad vanuit een nieuw maar passend perspectief en geven tegelijkertijd kleur en spanning aan de publieke ruimte.


Tientallen street-art schilderingen vertellen verhalen van de stad vanuit een nieuw maar passend perspectief


Simon de Wijs


Cultuurhistorisch erfgoed kan zeker als basis dienen voor een aantrekkelijke binnenstad waarbij de sleutel wel ligt in iets bijzonders op die basis te creëren. Steden die nieuwe en slimme combinaties met erfgoed realiseren passend bij de eigenheid van de stad zijn aantrekkelijker voor de hedendaagse vrijetijdsconsument. Combinaties van het fysieke met het digitale. Combinaties van het oude met het nieuwe. Combinaties van het materiële met het immateriële. Combinaties over de grenzen van sectoren heen. Als het cultuurhistorische erfgoed vanuit dat perspectief beleefbaar gemaakt wordt, dan heeft West-Brabant met steden als Breda en Bergen op Zoom gewoon goud in handen.

Topics:Beleid
Trefwoorden: dagrecreatie, stedelijk toerisme, steden, noord-brabant, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

21/01/21
Exclusief voor leden
Gelderland geeft duizenden stacaravans huisnummer voor verbetering veiligheid
Provincie Gelderland heeft ruim 9.500 Gelderse stacaravans en chalets een huisnummer gegeven. Zo zijn de bewoners minder anoniem, en worden vakantieparken veiliger. De provincie gaat door met de registratie.
20/01/21
Exclusief voor leden
Snelfietsroutes krijgen eigen borden
Snelfietsroutes in het hele land krijgen dezelfde bewegwijzering, waardoor ze herkenbaar zijn. De fietsroutes worden op borden aangeduid met een F-nummer in een gekleurd kader.
20/01/21
Ook vaste banen stoppen bij musea
Voor het eerst blijken niet alleen tijdelijke, maar ook vaste banen verloren te zijn gegaan bij musea door de sterk gedaalde inkomsten. Maar bijna alle musea hebben 2020 alsnog doorstaan. Door noodsteun, kostenbesparing en door bijsturen van de tentoonstellingskalender en aanpassingen aan de anderhalve meter. Dit heeft gevolgen voor de exploitatie in 2021.
20/01/21
Exclusief voor leden
Stadskantoor Schiedam twee weken langer projectiescherm kunst
De kunstprojectie van het Stedelijk Museum Schiedam op het stadskantoor blijft op verzoek van de gemeente Schiedam twee weken langer te zien. Op de 50 meter hoge toren komt werk voorbij van schilders, fotografen en videokunstenaars. "Wij vinden de fotoprojectie op ons stadskantoor een geweldig initiatief."
19/01/21
MBO hospitality heeft stageplaatsen hard nodig
Onder meer via www.stage010.nl een campagne waarin bedrijven in de regio Rijnmond worden opgeroepen stageplekken aan te bieden aan mbo-studenten. Veel stageplekken zijn door de coronacrisis in de afgelopen tijd weggevallen: ruim 4.000 mbo-studenten zijn momenteel dringend opzoek naar een stageplek.
13/01/21
Exclusief voor leden
Einde voor innovatief coronaproof M-theater
De verlenging van de lockdown betekent het einde voor dit initiatief maar de twee partijen hebben elkaar wel gevonden.
11/01/21
Bicycle Tourism Conference over boost in aanleg fietspaden
De coronacrisis heeft een flinke impuls gegeven aan het fietsgebruik en de aanleg van fietspaden in heel Europa. Hoe kan het fietstoerisme hiervan profiteren? En welke trends kunnen we de komende jaren verwachten op dit gebied? Het zijn enkele onderwerpen die de revue passeren tijdens de tweede editie van de IBTC, de International Bicycling Tourism Conference.
08/01/21
Drinkwaterbedrijf Oasen en Zuid-Holland maken nieuwe natuur
Provincie Zuid-Holland en drinkwaterbedrijf Oasen maken ruimte voor natuurontwikkeling in polder Nieuw-Lekkerland. Dit levert ook meer routes op voor fietsers.