Geplaatst op: 27-12-2017
Auteur: Simon de Wijs

Wake-up call: maak cultuurhistorische binnensteden beleefbaar

Wake-up call: maak cultuurhistorische binnensteden beleefbaar

De tijd van achteroverleunen is voorbij voor steden met een historisch stadshart. Ook zij moeten toeristen lokken, Kansen te over, als je ze maar ziet!


Vroeger konden steden met een rijke cultuurhistorische kern als het ware achterover leunen en vertrouwen op de aantrekkelijkheid van hun oude sfeervolle binnenstad. Deze diende geduldig als ideale context voor winkelen, horeca, cultuurbezoek of een stedentrip. Voormalige industriesteden zoals Tilburg en Eindhoven keken in die tijd met een schuin jaloers oog naar de populariteit van Den Bosch en Breda. De jaloezie lijkt nu eerder andersom te zijn. De voormalig industriesteden hebben het qua creativiteit, innovatie en weerbaarheid goed voor elkaar met hun rafelranden waar de vroegere industrie in aantrekkelijke nieuwe stadskernen transformeert.


Ligt de tijd van het cultuurhistorische centrum als magneet voor bezoek aan de stad definitief achter ons? Nee dat hoeft absoluut niet het geval te zijn, maar het is wel tijd voor een wake-up call. Tijd om de urgentie te voelen. Binnensteden van Breda en Bergen op Zoom bijvoorbeeld kennen een unieke historische kwaliteit, maar puur daarop vertrouwen werkt niet meer. Hedendaagse vrijetijdsconsumenten zijn niet snel meer tevreden. Bezoekers willen geprikkeld en verrast worden, ze willen meer belevenis, ze willen het idee hebben onderdeel te zijn van iets bijzonders, iets schaars, iets authentieks. Daar doet een titel als 'Beste Binnenstad', zoals Breda die onlangs won, niets aan af.


Niet het cultuurhistorisch erfgoed in de vorm van gebouwen, maar juist de bezoekers en hun behoeften dienen centraal te staan


Simon de Wijs


Er zal dus een schepje bovenop moeten. Niet het cultuurhistorisch erfgoed in de vorm van gebouwen, maar juist de bezoekers en hun behoeften dienen centraal te staan. De stad dient voor hen voelbaar en beleefbaar te zijn. Hoe krijg je dat dan voor elkaar? Het boek Leisure! (Mulder, 2014) belicht een serie interessante elementen die een stad tot een aantrekkelijke belevenis kunnen maken mits ze voldoende aanwezig zijn: is er sprake van authenticiteit en onderscheidenheid van andere steden? Is er in de stad voldoende plaats voor spel en creativiteit? Wordt er ingespeeld op zintuigelijke ervaringen en emoties van bezoekers? Is er aandacht voor de wenselijke perceptie van het hier en nu door bezoekers (denk aan het gevoel van schaarste bij tijdelijk aanbod zoals pop-ups en evenementen)? Worden ontmoeting en interactie gefaciliteerd?


Voor cultuurhistorische binnensteden zou het interessant zijn om te kijken of deze elementen in voldoende mate aanwezig zijn of een plek kunnen krijgen. De voormalig industriesteden lijken deze kenmerken wat natuurlijker te ontwikkelen? Kijk bijvoorbeeld naar Glow Festival in Eindhoven.


Gelukkig zijn er ook voorbeelden die aantonen dat de tijd van de cultuurhistorische binnenstad helemaal niet voorbij hoeft te zijn. En deze initiatieven kenmerken zich niet geheel toevallig door de aanwezigheid meerdere voornoemde elementen. En, net zo belangrijk, ze doen recht aan het cultuurhistorische erfgoed zelf. PopMonument in Bergen op Zoom, winnaar van de Erfgoedprijs in 2015, verbindt verhalen van pop-acts met verhalen van erfgoedplekken. Op een creatieve wijze wordt een nieuwe doelgroep aangesproken. De Blind Walls Gallery in Breda won dezelfde prijs recentelijk. Tientallen street-art schilderingen vertellen verhalen van de stad vanuit een nieuw maar passend perspectief en geven tegelijkertijd kleur en spanning aan de publieke ruimte.


Tientallen street-art schilderingen vertellen verhalen van de stad vanuit een nieuw maar passend perspectief


Simon de Wijs


Cultuurhistorisch erfgoed kan zeker als basis dienen voor een aantrekkelijke binnenstad waarbij de sleutel wel ligt in iets bijzonders op die basis te creëren. Steden die nieuwe en slimme combinaties met erfgoed realiseren passend bij de eigenheid van de stad zijn aantrekkelijker voor de hedendaagse vrijetijdsconsument. Combinaties van het fysieke met het digitale. Combinaties van het oude met het nieuwe. Combinaties van het materiële met het immateriële. Combinaties over de grenzen van sectoren heen. Als het cultuurhistorische erfgoed vanuit dat perspectief beleefbaar gemaakt wordt, dan heeft West-Brabant met steden als Breda en Bergen op Zoom gewoon goud in handen.

Topics:Beleid
Trefwoorden: dagrecreatie, stedelijk toerisme, steden, noord-brabant, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

21/02/20
Exclusief voor leden
Toerisme levert Vlaanderen meer dan 7 miljard euro op
Toerisme draagt meer dan 7 miljard euro bij aan de Vlaamse economie en is de afgelopen twee jaar met 260 miljoen euro gegroeid.
21/02/20
Green Key voor alle Europese Center Parcs parken
Alle parken van Center Parcs in Europa zijn Green Key gecertificeerd. Wat heeft Center Parcs bereikt?
21/02/20
Exclusief voor leden
Fors omzetverlies luchtvaart voor Coronavirus
De uitbraak van het Cornavirus in China heeft AITA genoopt haar prognose voor de groei van de luchtvaart bij te stellen. Vooral in de regio gaat de omzet van de luchtvaartmaatschappijen scherp omlaag.
21/02/20
Exclusief voor leden
Stedelijk Museum Schiedam voorgedragen voor één miljoen euro subsidie
Het Stedelijk Museum Schiedam wordt vanuit de provincie Zuid-Holland voorgedragen aan het rijk om in...
21/02/20
Immaterieel Erfgoed als toeristische bestemming
Wat zijn de kansen en uitdagingen bij immaterieel erfgoedtoerisme? Dat wordt bekeken tijdens het con...
20/02/20
Stemming en koopbereidheid Nederlandse consument stabiel
De stemming onder Nederlandse consumenten verandert volgens het CBS nauwelijks.
20/02/20
Gelderland heeft forse groene ambities
Gelderland heeft met de Rijksoverheid afgesproken om 10.500 hectare nieuwe natuur aan te leggen voor...
20/02/20
Landgoed Hizzard voor de tweede keer Camperlocatie van het jaar
Landgoed Hizzard in Friesland is door camperaars gekozen tot Camperlocatie van het jaar 2020.